جای خالی برند اشپزی ایرانی در گنجینه فرهنگ جهانی
مدتی پیش جمهوری آذربایجان اعلام کرددر حال برنامه ریزی برای ثبت جهانی دلمه در فهرست میراث جهانی یونسکو به نام خود است.این درحالیست که دیگر کشورها نیز تلاشهایی جدی برای معرفی فرهنگ تغذیه ای خود به جهانیان کرده اند. چنانکه پیش ازاین غذاهای سنتی ژاپن، فرانسه ، مکزیک وحتی قهوه ترک از ترکیه جایی برای خود در حافظه فرهنگی ملل باز کرده اند.چندی پیش نیز ارمنستان به دنبال ثبت جهانی نان لواش به عنوان یکی از نمادهای فرهنگی خود
بود .اما پرسش اینجاست که سهم غذاهای ایرانی در گنجینه میراث جهانی کجاست؟ آیا خوراکهای ایرانی ارزش معرفی به جهانیان را ندارد؟
*پرچم غذاهای ایرانی بالا
شواهد حکایت از قدمت خوراکهای ایرانی درتاریخ جهان دارد به طوری که
گفته می شود در رساله دلنشین «خسرو و بنده » به زبان پهلوی ؛ نکاتی دربارهٔ خوردنیها ی عصر ساسانی وجوددارد که پس از استیلای مسلمانان نام آنها معرب شده وبه کاخهای امرای عباسی واموی راه یافته است.
فرهاد زعفری مدرس دانشگاه ومؤلف بیش از 8 کتاب در حوزه آشپزی ملل ،با اشاره بر پیشینه فرهنگ غذایی ایران می گوید: قدیمی ترین نشانه ها از این مقوله را می توان حتی تا عصر سومریان دید ، همچنین بنابر پژوهشهایی که انجام داده ام بیش از 5 هزار انواع غذا ونوشیدنی در فرهنگ ایرانی وجود دارد که تنها سه هزار مورد آن معرفی شده است وبقیه ناشناخته مانده است.درحالی که هر غذای ایرانی در ورای چندماده غذایی ساده ، تاریخ وهویت روشنی داردبرای نمونه کباب سلطانی که امروزبر سر سفره های ما خودنمایی می کند حاصل ویادگارمهارت یکی از کنیزان دربار ناصرالدین شاه است.
یدالله مشفقی زاده نیز که سر آشپز بین المللی است دراین باره تأکید می کند: درحال حاضر سه مکتب غذایی رومی ،چینی و ایرانی درجهان وجود دارد که هرکدام متکی برفرهنگ تغذیه ای بخشی از گستره فرهنگ جهانیان هستند به طور که فرهنگ غذایی ایرانی نماینده فرهنگ منطقه خاورمیانه وغرب آسیا همانند کشورهای هند، افغانستان ،ترکیه وسرزمینهای عربی به شمار می آید . به این ترتیب طی قرون همه سبکهای آشپزی ملل رشد داشته ولی چند جامعه توانسته خودرابه عنوان فرهنگ این سبک تغذیه ای معرفی کند.
*درحسرت رقابتهای جهانی
زعفری مدرس بین المللی آشپزی وهتلداری با اظهار گلایه از بی توجهی به فرهنگ غذای ایرانی می گوید: در پنجمين سمپوزيوم صنعت گردشگري و توريسم كه حدود چهار سال پیش در دانشگاه تهران برگزار شد به متولیان امر پیشنهاد کردم که به برگزاری فستیوالهای آشپزی و شناسنامه کردن غذاها ونوشیدنی های بومی توجه کنند که همان زمان مورد استقبال قرارگرفت واما به مرور فراموش شد. درحالی که امروزه در بسیاری از کشورها جشنواره های غذا برگزار می شود حتی درایتالیا جام جهانی غذا وجود دارد وکشورهای مختلف برای نشان دادن فرهنگ ، هنر وهویت ملی خود درآن شرکت می کنند اما کشور ما هیچ وقت دراین برنامه شرکت نکرده است.
- کبابها درمسیر دشوار جهانی شدن
ت