توسط محبوبه علی پور
| شنبه بیست و چهارم فروردین ۱۳۹۲ |
براسا س آمار منتشر شده ، امروزه 700 هزار داوطلب اهداي عضو درايران وجوددارند .اين درحاليست كه درانگلستان كه جمعيتي مشابه كشور ما را دارد تنها در سال گذشته 950 هزار نفر برداوطلبان اهداي عضو افزوده و تعداد اين افراد به 19 ميليون نفر رسيده است. همچنين پيوند عضو طي 5 سال گذشته دراين كشور 50 درصد رشدداشته است.
اين درحاليست كه براساس آمار موجود كشور ما رتبه 42 اهداي عضو را در جهان داراست اما چرا چنين است ؟
دكتر ابراهيم خالقي نيز مي گويد : در اوايل دهه 80 در مشهد ميزان رضايت خانواده ها براي اهداي عضو كمتر از 20 درصد بود كه حال به بيش از 50 درصد رسيده است .
چنانكه در سال گذشته به مركز پيوند منتصريه 128 مورد مرگ مغزي معرفي شدند كه 55 درصد از خانواده ها براي پيوند رضايت ندادند . از 73 مورد ي هم كه راضي شدند 71 مورد به پيوند رسيدند . به اين ترتيب 132 كليه ، 55 كبد ،سه مورد قلب ،25 مورد پوست و58 مورد قرنيه پيوند زده شد كه در مجموع 276 نفر را شامل مي شد . چنانچه آن 55 مورد نيز انجام مي شد به 200 نفر مي توانستيم عضو دهيم. اين در حاليست كه در سال گذشته 350 مورد به متقاضيا ن جديد اهداي عضو افزوده شده است. .به اين ترتيب از يك سو شاهديم افرادي به دليل مرگ مغزي جان مي دهند واين سوي ديگر افرادي براي آنكه عضوي به آنها اهدانشده فوت مي شوند
· تاييد مرگ مغزي
تلويزيون روشن است مردبازيگر با طنز از اهداي عضو مي گويد . ميهمانان نوروزي مي خندند ومي گويند : خيلي اين سريال جالبه ، خب كي حاضره تيكه اي از تن خودش يا بچه اش رو بده !! او چشم مي دوزد به همسرش كه روزهاست دنبال كبد پيوندي است . سرش را مرد پايين انداخته ، زن بااجازه كوتاهي تلويزيون را خاموش مي كند.
مسوول بخش فراهم آوري اعضاي پيوندي دانشگاه علوم پزشكي مشهد بااشاره به اين كه
با طرح موضوع اهداي عضو خانم بديعي در هفته گذشته سه مورد رضايت به اهداي عضو داشتيم و17 بيمار اعضاي مورد نياز خود را دريافت كردند ، مي افزايد: اين كه برخي خانواده ها به پيوند اعضاي عزيزانشان رضايت نمي دهند به دليل باور نكردن اهميت اهداي عضو نيست بلكه پذيرفتن مرگ عزيزان مانع رضايت آنهاست . خانواده هاي بيماران مرگ مغزي هنوز هم اميددارند بيمارشان زنده شود اما طي 60 سال اخير كه بحث مرگ مغزي و اهداي عضو مطر ح مي شود از ميليونها مورد مرگ مغزي هيچكس به زندگي باز نگشسته است.
وي با اشاره به شيوه تاييد مرگ مغزي ، ادامه مي دهد : بنابر آيين نامه اهداي عضو مصوب سال 1380 براي تاييد مرگ مغزي پروسه منسجم و مشخصي طي مي شود . به اين ترتيب با تلاش پزشك معالج چنانچه محرز شود مرگ مغزي صورت گرفته است . تيمي 4 نفره شامل يك جراح مغز واعصاب ، يك پزشك متخصص مغز واعصاب ، يك متخصص داخلي و يك متخصص بيهوشي دردونوبت به فاصله 24 ساعت ، به معاينه وضعيت بيمار مي پردازد و مرگ مغزي را تاييد مي كنند اما اخرين فرد كه مرگ مغزي را تاييد قطعي مي كند ،مديركل پزشكي قانوني ودرواقع نماينده قوه قضاييه است . اي نپروتكل 24 ساعتع جز دقيق ترين پروتكلهاست زيرا در انگليس براي اين زمان 6 ساعت در نظر گرفته شده ودر برخي كشورهاي اروپايي بين 6 تا 12 ساعت مي باشد .
· رنجهاي مضاعف
زن روستايي است و 42 سال دارد چهره تاكيده اش اورا پير تر نشان مي دهد . قبضي دردست دارد . مي گويد :4 سال است همسرم به خاطر بيماري رهايم كرده . پسرم سرباز است . 200 هزارتومان پول آزمايشم شده تا ندهم نتيجه اش را نميدهند...
آقاي خجسته مسوول انجمن حمايت از بيماران كليوي استان خراسان نيز با اشاره به اين كه هربيمار درهر هفته 3 نوبت دياليز مي شود وهرنوبت 110 هزارتومان هزينه مي دهد كه اين جداي از هزينه دارو و خدمات ديگر درمان است، خاطر نشان مي كند : اين درحاليست كه تعداد زيادي از بيماران مرگ مغزي اعضايشان دفن مي شود . از دلايل اين مساله نيز ضعف فرهنگ سازي در كشور است . رسانه ملي هرروزه ، دهها تبليغ كرم حلزون و پفك را نشان ميدهد اما اهداي عضو را كه مشكل بسياري از هموطنان ماست را جدي نمي گيرد.
وي با تاكيد براين كه بايد روند اهداي عضو تسهيل شود ، مي افزايد: من حدود 25 سال پيش به انگلستان سفر كردم و در تمام مطب پزشكان فرم اهداي عضو وجودداشت .به اين ترتيب داوطلب فقط فرم ساده اي را پر مي كرد وسپس مراحل آن به سادگي انجام مي شد.
· سريال دردهايي كه ادامه دارد
داستان اهداي عضو با يافتن داوطلبان هم رفع نمي شود . مرد با نسخه اي دردست آمده تا كليه اش را هرچه زودتر پيوند كند . او مي گويد : دفعه گذشته سال 88 كليه ام را پس از گرفتن وامي پيوند كردم . وقتي كه كليه سه ميليون بوده است . نميدانم به دليل استرس و عفونت آپانديس يا داروها يا هرچه كليه ام پس زد . حال براي پيوند بايد آمپول بزنم شده 4 ميليون 700 هزار تومان ، قراراست يك ميليون و600 هزارتومان را خودم بدهم اما من كارگرم توان اقتصادي چنداني ندارم.
خجسته با تاكيد بر مشكلات بيماران اظهار مي كند : طي دو سال اخير تعداد متقاضيان دياليز در انجمن دو برابر شده اند و2700 نفرنيز درحال حاضر دياليز مي شوند كه روزي ناگزير به پيوند خواهند شد . اين درحاليست كه هزينه هاي درمان وپيوند براي برخي كمر شكن است. به طوري كه دوسال پيش فردي براي تهيه داروهايش پس از عمل پيوند ناچار شد خانه اش را نه ميليون رهن كند وبعد براي هزينه رهن خانه به مركز آمده بود .
دوستي كه مدت 14 سال است ، مددكار مركزي پزشكي است ، مي گويد: بيشتر بيماران كليوي رافراد كم بضاعت تشكيل مي دهند كه حتي توا ن تامين هزينه آزمايش خود را ندارند .درحالي كه بايد براي قرار گرفتن در فهرست پيوند به روز بوده وهر 4 ماه آزمايشهاي مفصلي را انجام دهند . ازاين رو افرادي كه نمي توانند اين هزينه هار ابپردازند از ادامه روند ، منصرف مي شوند وسالها در فهرست پيوند قرار مي گيرند. حتي چنانچه پيوند انجام دهند به دليل عدم تامين هزينه هاي دارو ها كه حال ميليوني شده است ، عضو پيوندي پس زده مي شود دوباره به چرخه بيماران دياليزي اضافه مي شود. درحاليكه متوليان بيمه وبهداشت بايد تسهيلاتي رابراي اهدا كنندگان زنده ودريافت كنندگان عضو فراهم كنند تا زندگي سالمي را تجربه كنند.
· فقط خاتمه يك گزارش
از در انجمن حمايت از بيماران كليوي بيرون مي آييم . زني سبد سبزي به دست مي گذرد. مرد سيگاري مي كشد. من يك بطري آب معدني مي خرم. راننده تاكسي موسيقي تركي گوش مي دهد. صدا عوض مي شود يكي مي خواند : تو خاموشي .. خانه خاموشه....تلفن مسافري زنگ مي خورد صحبت از تصادف است . روي ديواري پارچه سياه كشيده اند .مسافر پياده مي شود
تاكسي مي رود، ما تا زماني كه نميدانيم كي است ، ندگي مي كنيم. صدا همچنان محو مي آيد : بخواب کامشب ....