مرگ سه شهروند چيني به دليل ابتلا به آنفلوانزاي پرندگان در روزهاي اخير ، آ نقدر اهميت يافته كه سياستمداران و برنامه ريزان را وادار به تدابير ملي وفراملي كند. اين درحاليست كه به فشارخون كه سالانه بيش از 7 ميليون نفررا به كام مرگ مي كشد و هر ساله بيش از 15 درصد از جمعيت جهان را مبتلا مي كند . توجه چنداني ديده نمي شود . حال آنكه امروزه نزديك به يك ميليارد نفر در سراسر جهان دچار فشار خون بالا هستند و پيش بيني مي شود بيش از نيم ميليارد نفر ديگر تا سال 2050 مبتلا خواهند شد.
· سبك زندگي بيماري زا
بنابراعتقاد متخصصان سلامت جهان از دلايل عمده افزايش فشارخون ، تغيير سبك زندگي است .
دكتر عبدالرضا نوروزي متخصص تغذيه با تاكيد براين كه فشار خون يكي از عوامل موثر در بروز بيمار يهاي دنياست و شايع ترين بيماري در كشور ما محسوب مي شود همچنين 30 درصد جمعيت بالاي 18 سال يعني از هر 100 نفر سي نفر به آن مبتلا مي شوند ، مي گويد : فشار خون از جمله بيماريهايي است كه ارتباط مستقيمي با نحوه زندگي وعادات غذايي دارد مهمترين دلايل ابتلا به فشار خون در جامعه ما را مي توان چاقي و افزايش وزن دانست به طوري كه هيچ عاملي به اندازه چاقي در افزايش فشار خون موثر نيست چنانكه كساني كه كاهش وزن داشته اند به طور محسوسي كاهش فشار خون را تجربه كردند . همچنين پژوهشها نشان ميدهد با 5 كيلو گرم افزايش وزن فشار خون يك درجه افزوده مي شود يعني با ده كيلو 2 درجه فشار خون بالا مي رود .
وي مي افزايد: از آنجا كه طي سالهاي اخير شاهد افزايش وزن در كودكان ونوجوان كشورمان هستيم اين مساله جدي تر مي شود زيرا در برخي نوجوانان 14 -15 ساله كه افزايش وزن دارند ميزان فشار خون آنها معادل يك فرد مبتلا 50 ساله است . به اين ترتيب ديگر چاقي اطفال را نمي توان به عنوان بحث ظاهر وزيبايي درنظرگرفت چراكه عوارض افزايش وزن در كودكان بيش از بزرگسالان است .
· نمكدانها را دوربريزيم
ميزان استاندارد مصرف نمك بين 4 تا 5 گرم در روز است. در حالي كه ايرانيان بطور متوسط روزانه 8 تا 10 گرم نمك مصرف ميكنند.
دكتر نوروزي استاديار دانشگاه با اشاره به نقش نمك در افزايش فشارخون مي گويد : بنابر پژوهشي كه در مشهد انجام شده ،ميزان دريافتي نمك اين شهروندان 12 گرم درر وز است بنابراين ميزان نمك مصرفي شهروندان مشهدي دو ونيم برابر ميزان توصيه شده واستاندارد مي باشد البته نمك دريافتي اغلب به طور پنهان وازطريق موادغذايي وبه خصوص نان وارد رژيم غذايي مي شود. بنابراين توصيه مي شود از نانهايي كه نمك كمتري دارند استفاده شود. از ديگر مواد غذايي كه نمك قابل ملاحظه اي دارد بايد به دوغ اشاره كرد. زيرا به طور معمول دردوغهاي صنعتي درازاي هر 100 سي سي يك گرم نمك استفاده شده كه براساس برخي بررسيها اين ميزان در برخي دوغهاي صنعتي بيش ازاين ميزان را نشان ميدهد. مصرف فست فودها نيز به دليل وجودنمك وچربي ها عامل موثري در افزايش فشار خون به شمار مي آيد . به هر حال به دليل دريافت بالاي نمك در جامعه ، توصيه مي شود نمكدانها ازسفره ها حذف شود وافراد كمتراز نمك حتي براي خوردن ميوه استفاده كنند.
همچنين از ديگر عوامل اثرگذار بر افزايش فشار خون سهم اندك دريافت ميوه وسبزيجات در رژيم غذايي روزانه است . چنانكه مشخص شده افرادي كه كمتر از سيصد گرم سبزي وميوه درروز مصرف مي كنند بيشتر به فشار خون مبتلا مي شوند.
· دشمنان فشار خون
مشكلات بينايي ، صدمات جدي به كليه ها، ابتلابه بيماريهاي قلبي وعروقي و.. همه از پيامدهاي فشارخون بالا شناخته مي شود .به دليل رشد گسترده فشارخون بالا در دنيا ، سازمان بهداشت جهاني امسال را به عنوان سال مقابله با فشارخون معرفي كرده وتاكيد دارد" فشارخون را جدي بگيريم" اما چگونه مي توان اين قاتل خاموش را به زانو در آورد؟
دكتر نوروزي استاديار دانشگاه مي گويد: عواملي نيز به طور محسوس در كاهش فشار خون اثر دارند دراين زمينه مي توان به دريافت كافي اسيدهاي چرب ضروري اشاره كرد. چنانكه مصرف دووعده ماهي درهفته و درواقع دريافت امگا 3 ازاين طريق ميتوان نقش قابل ملاحظه اي دركاهش فشارخون داشته باشد .همچنين دسته دوم اسيدهاي چرب را ميتوان با مصرف مغزها و دريافت امگا 6 تامين كرد . البته بايد توجه داشت اين مواد به ميزان متعادل مصرف شود د تا فرد دچارافزايش وزن نشود از اين رو دوعدد گردو يا 10 عدد بادام درروز كفايت مي كند . روغن زيتون نيز منبع قابل توجه دريافت اسيدهاي چرب مي باشد البته اين به معناي اضافه كردن آن بر رژيم غذايي نيست بلكه بايد جايگزين مواد ديگر شود براي نمونه به جاي استفاده ازسس مايونز در سالادها ، از روغن زيتون وآبليمو استفاده كرد .
وي ادامه مي دهد : مساله ديگر تحرك كافي است البته حركتي كه منجر به نفس زدن وتعريق شود. زيرا نفس نفس زدن به هنگام فعاليت شديد ، باعث گشادشدن عروق مي شود كه اين امربر انعطاف پذيري عروق مي افزايد . بنابراين براي تعدل در فشار خون ،بايد در هفته 150 دقيقه فعاليت شديد داشت كه مي توان براي اين زمان برنامه ريزي كرد .
اين متخصص تغذيه مي افزايد : براساس بررسيهاي انجام شده مصرف لبنيات به خصوص شير در تعديل فشار خون نيز اثر چشمگيري دارد چنانكه مصرف دوليوان شير فشار خون را كاهش مي دهد . به اين ترتيب امروزه ديگر مصرف شير تنها براي سلامت استخوان ودندان توصيه نمي شود بلكه از راههاي درمان فشارخون شناخته مي شود
· تلاشهاي جهاني براي نابودي قاتل خاموش
براساس گزارش سازمان بهداشت جهاني ازوضعيت سلامت 194 كشور ، تغييرات چشمگيري در افزايش بيماريهاي غيرواگير همانند فشارخون ديده مي شود . از همين رو بسياري از كشورها براي كنترل اين بيماريها وبه خصوص افزايش فشارخون سالهاست برنامه ريزي مي كنند. چنانكه از سال 1996 در انگلستان بر كاهش مصرف نمك تاكيد شد كه در كاهش حدود 30 درصد نمكدر محصولات غذايي موثر بود ه است .
همچنين از آنجا كه بیش از 35 درصد از بزرگسالان آمریکایی بالای 20 سال از مشکل چاقی رنج می برند ، هیات سلامت نیویورک فروش نوشیدنیهای گازدار بیشتر از نیم لیتر را در این شهر ممنوع کرد، قانونی که از ابتدای سال 2013 در تمام رستورانها و فروشگاهها اعمال میشود.
دكترنوروزي با اشاره به اين گونه برنامه ريزيها مي گويد: در كشور مانيز طي سالهاي اخير وزارت بهداشت برنامه هاي جدي دراين زمينه داشته است كه مي توان به تاكيد برآگاه سازي مردم به صورتهاي مختلف اشاره كرد. همچنين اجراي طرحهاي غربالگري وپايش براي گروهها واقشار مختلف از برنامه هاي قابل تامل است . از ديگر برنامه هاي موثر بايد به طرحها وبرنامه هاي كنترل ميزان نمك و تهيه استانداردهاي تغذيه اي اشاره كرد . همچنين بررسي وتاكيد بر مشكل چاقي -كه طي 15 سال آينده از معضلات جدي جامعه محسوب مي شود - از جمله طرحهاي قابل تامل دراين زمينه ميباشد . درآستانه هفته سلامت نيز گروههاي متعدد پزشكي نيز به ارائه خدماتي نظير تعيين وتشخيص فشارخون مردم پرداختند كه مي تواند در درمان زودهنگام اين عارضه موثر باشد.