چند سالی است که واژگانی نوپدید در جامعه ما متولد شده که حکایت از تغییراتی چشمگیر دارد. ازاین موارد می‌توان به «زندگی لاکچری » اشاره کرد که  با  رفتارها و رویه‌های خاصی درزندگی  «سوپرپولدارها »جلوه گری می‌کند. این درحالیست  که درمقابل  این امر هرروزه بر جمعیت کم برخوردار جامعه   افزوده می‌شود.

*تعیین کرامت انسانی با ترازوی سرمایه

چرا حنای صداقت در جامعه رنگی ندارد؟

بنا بر داده‌های حاصل از پیمایش سنجش سرمایه اجتماعی کشور در سال ۱۳۹۴ که از سوی دفتر طرح‌های ملی و مرکز رصد اجتماعی انجام شده و به سنجش ۱۶ ویژگی رفتاری و اخلاقی اشاره دارد؛ ۶۷ درصد جمعیت مورد بررسی اظهار کرده‌اند که زیاد و بسیار زیاد دروغ می‌گویند. بنا بر داده‌های حاصل از پیمایش سنجش سرمایه اجتماعی کشور در سال ۱۳۹۴ که از سوی دفتر طرح‌های ملی و مرکز رصد اجتماعی انجام شده و به سنجش ۱۶ ویژگی رفتاری و اخلاقی اشاره دارد؛ ۶۷ درصد جمعیت مورد بررسی اظهار کرده‌اند که زیاد و بسیار زیاد دروغ می‌گویند. «رشته‌های زندگی اجتماعی ما چنان با دروغ به هم پیوسته است که غالباً بی آنکه قصد و اراده‌ای داشته باشیم دروغ می‌گوییم و کسی که ادعا می‌کند هرگز دروغ نمی‌گوید به نظر من حتی به خودش هم دروغ می‌گوید...»، این بخشی از مقاله‌ای است که در سال ۱۳۴۰ در یکی از نشریات به چاپ رسیده که حکایت از درد کهنه‌ای درجامعه ما دارد که همچنان روبه گسترش است. دکتر امیر محمود حریرچی، جامعه شناس در همین باره می‌گوید: مطابق نظریات روان‌شناسی و جامعه شناسی چنانچه افراد در قبال رفتارشان مورد تأیید قرارگرفته و تشویق شوند به شیوه خود ادامه می‌دهند. دروغگویی نیز همین وضعیت را دارد و برای اغلب ما از کودکی نهادینه شده است. به طوری که کودکان برای رهایی از تنبیه والدین به دروغگویی متوسل می‌شوند، درحالی که اگر والدین در برابر خطاهای فرزندان به آموزش و گفت و گوی منطقی بپردازند دیگر کودکان از دروغ به عنوان ابزاری برای غلبه بر تحقیر و توهین و احقاق حق خود استفاده نمی‌کردند. این درحالی است که امروزه درجامعه ما بزرگسالان نیز برای رسیدن به اهداف خود مکرر دروغ می‌گویند. وی ادامه می‌دهد: در گذشته مردم بیش از امروز به صداقت پایبندی نشان می‌دادند. چنان که والدین به فرزندان تأکید می‌کردند: دروغگو دشمن خداست و خود به این امر باور داشتند. در واقع گذشتگان ما توجه داشتند که «نان دروغگویی را نخورند» درحالی که ما امروزه بسیار نان از دروغگویی‌هایمان می‌خوریم. این موضوع را می‌توان در کسب وکار، روابط خانوادگی و اجتماعی به وضوح دید؛ چرا که تصور می‌کنیم اگر با صداقت پا پیش بگذاریم و واقعیت‌ها را بگوییم مشتری‌ها و یا دوستان و نزدیکانمان را از دست می‌دهیم اما در گذشته می‌گفتند: همه راست می‌گویند مگر خلافش ثابت شود و امروز مردم جامعه اغلب می‌گویند: صداقتی وجود ندارد مگر آنکه خلافش ثابت شود. این استاد دانشگاه تأکید می‌کند: با بررسی بسیاری از ناهنجاری‌های خانوادگی و اجتماعی می‌توان رد پایی از دروغ را در آن‌ها دید برای نمونه بخشی از آسیب‌های جدی جامعه ما رشد خشونت و نزاع است که عامل اصلی آن نبود اعتماد اجتماعی است. همچنین از ملموس‌ترین شیوه‌های خشونت باید از خشونت کلامی یاد کرد که جلوه‌ای از آن را می‌توان دروغگویی دانست. بار مثبت یک آفت در فرهنگ ما دایره واژگان در زمینه دروغگویی و جلوه‌های آن بسیارغنی و قابل توجه است، چنان که از زرنگی به عنوان صفتی پسندیده تا اوصاف ناخوشایندی چون فریبکار و کلاش را در برمی گیرد که همه نشان از فراگیری این رفتار نکوهیده است. دکتر حریرچی در این باره می‌گوید: به دلیل کثرت این رویه ما با عناوین و صفاتی چون دروغ مصلحتی یا شوخی کردن سعی در توجیه صدمات و آثار آن داریم. از همین رو در جامعه دلمان برای راستگوها می‌سوزد، چون با عناوین و انگ هایی مثل ساده و بی دست و پا شناخته می‌شوند و در مقابل، اغلب دروغگوها را با صفاتی چون زرنگ، سر زبان دار ومواردی دیگر که بار مثبت دارد و نشانه موفقیت است؛ می‌شناسیم. جامعه- محبوبه علی پور: بنا بر داده‌های حاصل از پیمایش سنجش سرمایه اجتماعی کشور در سال ۱۳۹۴ که از سوی دفتر طرح‌های ملی و مرکز رصد اجتماعی انجام شده و به سنجش ۱۶ ویژگی رفتاری و اخلاقی اشاره دارد؛ ۶۷ درصد جمعیت مورد بررسی اظهار کرده‌اند که زیاد و بسیار زیاد دروغ می‌گویند.
چرا دروغ می‌گوییم؟