سيماي ناهمگون اقتصادي كشور
بنابر آمار رسمي سازمان گمر ك كشور ، در سال گذشته 44 هزار و 341 دستگاه انواع خودرو وارد کشور شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 3/11 درصد رشد را نشان مي داد .
بر اساس همين گزارش ارزش خودروهای وارداتی به کشور در سال گذشته یک میلیارد و 84 میلیون دلار بوده که در مقایسه با سال 90 رشدی نزديك به 31 درصد داشته است. همچنين بنابرآمار موجود در دي ماه سال گذشته ، 4ميليون و 880هزار دلار براي واردات خودروهاي لوكس هزينه شد. كه اين خودروها طبق آمار گمرک، 13ميليارد تومان بوده است. درکل، در 10ماهه نخست سال 91 ، پورشه با واردات 227دستگاهي به ايران، بيشترين ارز را از ايران خارج کرده است. براي واردات اين تعداد خودرو ، ارزي حدود 31ميليون و 770هزار دلار به جيب فروشندگان اين خودرو واريز شد. همچنين مرسدس بنز با 208دستگاه و مازراتي 75 دستگاه خودرو، در جايگاه هاي بعدي اين رده بندي قرار گرفتند. اين درحاليست كه مطابق آمارهاي رسمي نرخ تورم با عبور از نرخ 30 درصد ، به بالاترین رقم طی 17 سال گذشته رسید.
اين تصاوير وداده هاي ناهمگون وناهمخوان مارا وا ميدارد كه نگاهي به فرهنگ اقتصادي كشور بيندازيم و ببينيم جامعه ما درچه جايگاهي قرار گرفته است ؟
دكتر حجت الله عبدالملكي استاددانشگاه با اشاره به وضعيت اقتصادي خانواده ها مي گويد: گرچه سبك زندگي مقوله اي فرهنگي محسوب مي شود اما درمجموعه الگوهاي رفتاري كه در سبك زندگي نمود پيدا مي كند ، بخشي به رفتارهاي اقتصادي مربوط مي شود. براين اساس ، فرهنگ اشتغال ، نوع مصرف ، نوع تعامل اقتصادي با ديگران و الگوي كسب سود ودرآمد دراين عرصه جاي مي گيرد . اينگونه در
اقتصاد متعادل يك خانواده بايد بين در آمدها و مصارف توازن برقرار باشد .البته به طور متوسط اغلب خانواده ها رفتارهاي متوازن اقتصادي دارند . اما شاهديم كه برخي خانواده ها ايراني ، خود خواسته وبراساس سبك زندگي خود يا ناخواسته وبدون برنامه ريزي وعدم توان مديريتي اقتصادي ، دچار كسري درآمد شده ومصرف بالايي دارند و گروهي ديگر نيز همواره درآمدها افزونتري كسب مي كنند.
اين عضو هيات علمي دانشگاه امام صادق (ع) با تاكيد بر فرهنگ مصرف در الگوها و آموزه هاي ديني مي افزايد: در اقتصاد اسلامي كه برگرفته از معارف الهي است بررعايت تعادل وكرامت انساني توجه شده است هرچند در برخي منابع از ضعف اقتصادي زندگي بزرگان دين ياد مي شود چنانكه گاه نيز مقروض بودند اما در فرامين معصومين ضعف ونيازمندي دائمي اقتصادي مذموم شمرده مي شود ، چراكه به كرامت انساني صدمه مي زند. ازاين رو ، توصيه شده بين مصارف و درآ مدها موازنه برقرارشود ، حتي مصرف كمتراز درآ مد باشد تا اين پس انداز براي كمك به ديگران و مواقع ضروري به كار آيد .براساس همين نگاه دورانديشانه حتي در انفاق به عنوان يك شيوه اسلامي تاكيد مي شود بي حساب بذل وبخشش صورت نگيرد .
دكتر عبدالملكي مي گويد: شاخص ترين فردي كه به عنوان الگوي اقتصاد سالم وكارآفريني مي توان معرفي كرد ، حضرت علي (ع) است . براساس شواهد موجود ايشان نخبه اقتصادي بوده و توان كسب درآمد بسيار بالايي داشتند . چنانكه با همت خود نخلستانها ومزارع متعدد ر ا آباد مي كردنند . البته الگوي مصرف ايشان مبتني برالگوي امامت ايشان طرح ريزي شده بود .ازاين روبيشتر درامدهاي خود راصرف انفاق كرده وبي بضاعتها مي بخشيدند . از همين رو به اصحاب خويش تاكيد مي كردند كه شما نمي توانيد چنين الگوي مصرفي را پيروي كنيد. اما اگر ايشان تمام درآمد خود را براي خود صرف مي كردنند به طور حتم يكي از ثروتمند ترين افراد جامعه خود وحتي در ساير ادوار بودند.
اين اقتصاددان ادامه مي دهد: در جامعه امروزي ما نمي توان همواره كسري درآمدها را ناشي از مصرف بيش ازاندازه دانست . زيرا برخي خانواده ها با درآمد موجود و مصرف معقول نيز مصارف واقعي خودرا پوشش نمي توانند دهند. بنابراين گرچه در آموزه هاي ديني و اقتصادي تاكيد بر صرفه جويي وقناعت مي شود اما همچنين برافزايش ، پايه درآ مدي و تنوع در بسترهاي كسب درآمد مشروع توصيه شده است .براساس اين شيوه نيز فرد بايد همت خود را افزايش داده ودانش ومهارتهاي بيشتري رابراي كسب درآمد به دست آورد . راهكار ديگر توجه به فرهنگ فعاليتهاي اقتصادي مبتني بر تعاون است كه مي تواند از سطح خانواده آغاز شود .
دكتر عبدالملكي بااشاره به اين كه نابرابري درآمدي در تمام ادوار تاريخي و جوامع گوناگون وجودداشته مي گويد: گرچه نمي توان جامعه اي را تعريف كرد كه تمام خانواده هابه لحاظ در آمد ومصرف يك مدل باشند. اما آنچه ضرورت دارد كه در قالب سبك زندگي مبتني براقتصاد اسلامي خانواده ارزشها و رفتار هاي خودرا تنظيم كند . اما متاسفانه درحال حاضر ما دچار دوگانگي فرهنگي هستيم گاه زندگيها متاثراز ارزشهاي اسلامي است و زماني جلوه هاي مادي پر رنگ مي شود . اينگونه افراد در عين پايبندي به مناسك ديني ، برخودنمايي و اشرافي گري نيز تاكيد مي كنند . حال آن كه درآ موزه هاي ديني برساده زيستي تاكيد شده و ارزش تلقي مي شود حتي در فرامين بزرگان آ مده است ، اگرافراد مي توانند براساس درآمد مشروع خودزندگي پرتجملي داشته باشند ، بهتراست به گونه اي رفتار نكنند كه ديگران از زندگي آنان به زندگي پرتجمل ياد كنند .اينگونه خانواده اي كه
مي خواهد براساس الگوي اسلامي زندگي كند بايد تما م رفتار ، افكار وارزشهايش مبتني برآموزه هاي راستين باشد .