1يك ماه از ابلاغ آيين نامه دوركاري گذشت، اما... ؛ خداحافظي با كارت زني صبحگاهي
آئين نامه نهايي دوركاري (تله وركينگ) درهفده ماده روز 30 خرداد سال جاري به تأييد رئيس جمهوري رسيد و با امضاي معاون اول در هفت تيرماه براي اجرا به دستگاههاي دولتي ابلاغ شد.
با گذشت بيش از يك ماه از ابلاغ اين آيين نامه تاكنون اقدام عملي براي عملياتي شدن در دستگاه هاي اجرايي صورت نگرفته است.
مهندس سعيدي معاون توسعه مديريت و منابع وزارت كار و امور اجتماعي در اين باره معتقد است: دوركاري در جامعه ما بحث نويني است، اما درجهان سي سال است كه اجرا مي شود و بيش از 50 درصد امور ادارات ونهادهاي دولتي وغير دولتي به اين شيوه انجام مي شود.
وي افزود: فلسفه وتصويب اين آيين نامه افزايش بهره وري در سطوح مختلف؛ فرد، سازمان وجامعه است، زيرا با اين شيوه و ايجاد فضاي خود مديريتي به اعتماد به نفس كارمندان افزوده شده و باعث افزايش بهره وري باشناورشدن ساعات كار مي شود.
وي همچنين مي گويد: براين اساس قرار نيست كارمندان فقط در هشت ساعت كار تعريف شده اداري، محصور شود، چرا كه در حال حاضر، در نظام اداري مرسوم، ما به زمان بها مي دهيم و بر صرف حضور فيزيكي بدون بهره وري تأكيد داريم. اما دردوركاري براساس قرارداد پروژه اي ارائه شده و در زمان مشخص تحويل مي شود و بر اين اساس مزد پرداخت مي شود.
راهي براي افزايش بهره وري
محمدرضا خباز عضو كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي با تاكيد بر اينكه بشر بعد از گذر از عصر كشاورزي وصنعت؛ حال در عصر اطلاعات به سر مي برد و از اين رو، هر كه اطلاعات بيشتري دارد موفق تر است خاطر نشان مي كند: اينترنت امروزه مرزها را شكسته وبه خانه هارسوخ كرده است از همين رو، با توجه به امكانات اين گونه فعاليتها ميسر است چنانكه پيش از اين، نيز چنين فعاليتهايي در برخي ادارات به وجود آمده است.
وي مي افزايد: گرچه از نظرفرهنگي اين مسأله دشواري است، اما راه رفتني را بايد رفت .زيرا با توجه به شرايط روز جهان نمي توان اين تحولات را ناديده گرفت و همسو با آن نبود.بر اساس آماري كه از سوي شوراي پژوهشي پژوهشكده اقتصاد اعلام شده، ميزان كار مفيد هفتگي در ايران 6 تا 7 ساعت است. در حالي كه بر اساس آمارها ساعت كار مفيد هفتگي در ژاپن 40 تا 60 ساعت و در كره جنوبي 54 تا 72 ساعت است. همچنين بر اساس اين آمار متوسط كار مفيد روزانه در ايران در بخش دولتي يك ساعت و چهار دقيقه و در بخش خصوصي دو ساعت و 6 دقيقه است.علاوه بر اين، آمارها نشان مي دهد كه سرانه كارمفيد در ايران سالانه 800 ساعت است و اين ميزان در ژاپن دو هزار و 420 ساعت، در كره جنوبي 1900 و در چين هزار و 420 مي باشد.
با اين وضعيت اجراي آيين نامه كار كارمندان در خانه را تا چه حد ميتوان موفق دانست ؟
خباز در پاسخ به اين پرسش ميگويد: درست است بهره وري در جامعه ما 29 دقيقه در هشت ساعت است واين رقم در ژاپن به بيش از پنج ساعت مي رسد، اما همين مساله دلايل مختلفي دارد كه يكي از آنها عدم رضايت ازفضاي كاري و ميزان حقوق است. زيرا بسياري از كارمندان درهمان روزهاي اول ماه، حقوقشان تمام مي شود، اما با انجام اين طرح وبا كمك فضاي تجارت الكترونيكي مي توان فعاليت اقتصادي انجام داد ودر آمدبيشتري كسب كرد. به اعتقاد من، مردم ما كم كارنيستند، بلكه روحيه كار در آنها تقويت نشده است .
اما دكتر لطفي استاد اقتصاد نظر ديگري دارد واظهار مي كند: متأسفانه وجدان كاري در كشور ما كم است، زماني چنين طرحهايي كارساز است كه بتوانيم با تدبير و برنامه، ساعت مفيد كاررا از 29 دقيقه به يك ساعت برسانيم. حال آنكه در شرايط فعلي، سقف تعطيلات ما بيشتر از همه كشورهاي دنياست.
بيش از 20 درصد مشاغل مي توانند «دوركار» باشند
چندي پيش معاون نوسازي معاونت سرمايه انساني رئيس جمهوري اعلام كرد كه با اجراي دوركاري 500 هزار شغل جديد توسط دفاتر خدمات الكترونيك ايجاد مي شود.
مهندس سعيدي در پاسخ به اينكه، مشاغل مورد نظر كدام هستند، مي گويد: نمي توان به طور مشخص مشاغل را در اين چارچوب قرار داد، ازاين رو، كميته خاصي در حال پيگيري است كه وظيفه آن احصاي مشاغل مشمول اين برنامه مي باشد. اما 20 تا30 درصد مشاغل كه در زمينه مطالعاتي و تحقيقاتي ونرم افزاري هستند؛ مي توانند مشمول شوند.
خباز نماينده مجلس شوراي اسلامي، دوركاري رافرصتي براي استحكام خانواده دانسته ومي افزايد: چنين برنامه هايي براي مادران سودمند است، زيرا ضمن مشاركت اقتصادي آنان، در فراهم كردن امنيت ورفاه فرزندان نيز موثراست به اين ترتيب در هزينه هاي خانواده نيز صرفه جويي مي شود.
بدون زير ساختها نمي توان موفق شد
نبود زير ساختهاي موثر براي انجام چنين برنامه هايي دغدغه بسياري از صاحبنظران است .
دكتر لطفي، استاد دانشگاه با تأكيد براينكه اجراي اينگونه برنامه ها نيازمند بستر سازي فرهنگي ونرم افزاري است، مي گويد: با توجه به اينكه در شرايط رايج، براي هر كاراداري چندين بار ازمدارك كپي برميداريم وبازهم مدارك مفقود مي شود ونظام اداري ما از سيستم بايگاني و رايانه اي مجهزي برخوردار نيست، براي اجراي اين برنامه، نيازمند به زير ساختهاي اساسي هستيم .زيرا اين طرح بدون زمينه سازي موفق نخواهد بود.وي ادامه مي دهد: امروزه اينترنت ما پهناي باند 21مگاواتي دارد كه آنهم بيشتر قطع شده و داراي اختلال است. اين درحاليست كه كشورهاي همسايه ما با جمعيت و وسعت كمتر از خدمات بيشتري برخوردارهستند. همچنين، وقتي مي خواهيم يك تلفن ساده به اداره اي بزنيم ساعتها بايد پشت خط بمانيم اين برنامه ها مشغله ها را زياد مي كند.
خباز نيز دراين زمينه خاطرنشان مي كند: اجراي اينگونه طرحها، مردان شجاع و توانمندي مي خواهد كه با فراهم كردن زير ساختهاي متعدد، از شرايط عصرارتباطات واطلاعات بهره ببرند. در اين راستا نيز تلاشهاي قانونگذاران ومجريان آن قابل توجه است.
مهندس سعيدي درباره فراهم ساختن زير ساختهاي اين برنامه مي گويد: به منظور فراهم ساختن زير ساختهاي اين برنامه، كارگروهي داريم كه از اعضاي آن، مديران انفورماتيك كشور مي باشند تا سازوكارهاي اين طرح را فراهم كنند .