نگاهی به روابط فرا زناشویی در خانواده ها
زن به آرامی لبان خشکیده اش را حرکت میدهد. کلمات بی هدف از دهانش بیرون میریزند.
"حتی خانواده ام شرایطم رو نمیدونن ... شوهرم چند وقته زیر سرش بلند شده....خیلی با هاش حرف نمی زنم .....اما ناراحتم ...دوتا بچه بزرگ دارم...اونا با این مساله آبروشون میره....."
بانگاهی به پرونده های خانوادگی می توان دریافت ، امروزه داشتن " روابط فرا زناشویی"
قبح پیشین را نداردوعده ای از همسران رسم وفاداری وتعهد را از یاد برده اند.اما علت این اسیب چیست؟
دکتر ناهید هنرمند ، کارشناس مسوول معاونت پیشگیری بهزیستی کشور درپاسخ می گوید:
این مقوله پدیده ای چند عاملی است .بنابراین باید درقالب یک مجموعه به ان نگاه کنیم.زیرا با اختلال در رابطه خطی میان همسران وتبدیل آن به شکل مثلث که البته در راس ان میتواند فرد دیگری قرار گیردعوامل متعددی وجود دارد.برای نمونه گاهی فرد، برای جبران امنیت روانی ودلبستگی هایی که در کودکی از آن محروم بوده ؛ با وجود زندگی مشترک، ان را درکنار فردی دیگر ، جستجو میکند. گاه فرد دچار اختلال در شخصیت است برای مثال افرادی که دارای شخصیت مرضی بوده وقادر به کنترل هیجانات خود نیستند ؛در مسایل جنسی زیاده خواه می باشند بنابراین نمی توان از آنان توقع زندگی پایداری داشت.
وی درادامه می افزاید: گرچه اغلب مسایل جنسی را در این مساله مهم می دانند اما تجربه نشان داده؛ اگرفردی خود دچار مشکلات شخصیتی وخانوادگی باشد ودر مقابل همسرش نیز دچار کاستی هایی چون فقر فرهنگی – اجتماعی ، اعتیادو... باشد این آسیبها نیازهای دیگر را زنده میکند بنابراین نمیتوان تک تک این مسایل را به عنوان عامل در نظر گرفت .
دکتر هنرمند، روانشناس به تاثیر عوامل محیطی اشاره کرده واظهار می دارد:
بنابر نظریه ای اگر فرد دچار مشکلاتی باشد جامعه میتواند ان را اصلاح کرده وبهبود ببخشد .حال اگر جامعه این کار آیی رانداشته باشد این معضل با شدت بیشتر بروز میکند .در بحث " روابط فراهمسری " نیز نمی توان منکر ابعاد اجتماعی شد. چنانکه شاهدیم امروزه در برخی موارد ؛ یک سری ارزشها ضد ارزش شده است .ازجمله مقوله تعهد همسری .البته نمیتوان بحث یادگیری را در این مورد، نادیده گرفت چنانکه تصور میشود عده ای یاد گرفته اند به روابط همسری خود چندان متعهد نبوده وروابط دیگر را نیز تجربه کنند .
* مشکلی که همچنان تابوست
دختر بغضی را در گلویش مخفی میکند ومیگوید: من می دونستم زن وبچه داره.. اما اون میگفت زنم افسرده اس... طلاقش میدم.... قرار بود ازدواج کنیم.....اما اون اصرار داشت برای آشنایی بیشتر مدتی ارتباط داشته باشیم.........
دکتر حقدادی روانپزشک نیز به تحلیل " روابط فرا زناشویی " پرداخته وخاطر نشان میکند:
در برخی از این روابط یک طرف مجرد بوده اما بنابر دلایلی نظیر افزایش سن ازدواج ، مشکلات ازدواج وشرایط کلی زندگی مشترک فراهم نیست به این سو گرایش پیدامیکنند .عده ای نیز با وجود زندگی مشترک بنابر دلایل گوناگون ، همانند نارضایتی از ازدواج خود ، که البته علل مختلفی دارد دچار این معضل می شوند .به این ترتیب ، ارضای نیازهای روانی ، عدم تفاهم ، فقدان احساس امنیت در خانواده، عدم پاسخگویی طرف مقابل به نیازهای عاطفی و... فرد را به این مشکل سوق می دهد.
وی با اشاره به اینکه نارضایتی جنسی چندمین عامل در این اسیب است میگوید: به طور کلی آسیبهای مرتبط به مسایل جنسی دوبعد دارد از یک سو درجامعه ما به دلیل آنکه به صورت تابو می باشد حتی در مراجعه به مشاوران نیز مطرح نمی شود. حتی اگر کارشناسان ومشاوران نیز به پیامدهای آن آگاه باشند اما در برنامه ریزیهای جامعه مسوولان چندان دقتی به پیامدهای آن ندارند. از طرف دیگر ، در بسیاری از موارد خود عامل ثانوی هستند که از عوامل دیگر همانند ارتباطات عاطفی، میزان تفاهم و... حاصل می شوند
بنابراین درصورت اختلال دراین مسایل تبدیل به نارضایتی جنسی می شوند .بنابرهمین تجربه نشان داده اغلب نارضایتی جنسی خود عامل ثانوی در زندگی مشترک است.
* زنان وفادارترند
مرد نگاهش را به پنجره بخار گرفته می دوزد وبه مشاور میگوید: میخواستم خوشبخت ترین مردباشم ...همیشه آرزویم همین بود... وقتی که شرکت جدیدم را افتتاح کردم حس میکردم زنم اندازه من نیست... کنار اون همه موقعیت عالی همسرم یک وصله ناجور بود که ضعفش رو با بد اخلاقی نشون می داد.....
دکتر حقدادی در باره تفاوت روابط فراهمسری میان دوجنس زن ومرد ، اظهار میکند : در تمام دنیا زنان به دلیل شرایط روانی خود ،وباورهای فرهنگی واجتماعی موجود ؛ نسبت به مردان در زندگی مشترک وفا دارترند. البته علاوه بر موارد یاد شده عوامل دیگری نظیر ، قوانین نیز موثر است چنانکه در جامعه ما یک مرد با وجود همسر میتواند به صورت گونه های مختلف ازدواج کند یا متاثر از شرایط فرهنگ عامه ،وجود آسیبهادر زن بسیار نکوهش می شود.
وی همچنین به واکنش متفاوت در این دوجنس تاکید کرده ومی افزاید : بروز واکنشهای متفاوت ریشه های فرهنگی دارد .چنانکه درباور مرد سالار پیشین ؛ تصور میشد مرد هرقدر
همسران بیشتری داشته باشد ؛ بیشتر مرداست . همچنین پذیرش ازدواجهای مرد از سوی زنان باعث می شود رفتارهای فرا همسری معمولا در مردها بیشتر تایید شود .اما در باره زنان نه عرف ونه قانون این مسایل را نمی پذیرد از همین رو، پذیرش این اسیب از سوی مردان بیش از زنان با دشواری رخ میدهد واین رفتار در زنان بیشتر " خیانت " شمرده
می شود .
*همیشه راه بازگشت هست
با توجه به آنچه گفته شد این پرسش مطرح میشود که آیا در صورت اصلاح این چالش؛ میتوان امید واربود که زندگی مشترک دوام وبقای پیشین را بیابد ؟
دکتر ناهید هنرمند معتقد است : این مساله ، یک طیف بوده که از احساس تا روابط جنسی ادامه میابد . چنانکه افراد خود به این رابطه پایان داده باشند وتمایل به اصلاح وبهبود زندگی مشترک داشته باشند میتوان نسبت به این مساله امید داشت چنانکه اگر فرد در مرحله احساس باشد سه ماه زمان نیاز دارد تا احساس وی خوب شود .اما اگر در مرحله روابط جنسی باشد واین ارتباط پیشرفت داشته باشد متناسب با شرایط ؛ زمان بیشتری را می طلبد .
دکتر حقدادی نیز میگوید : این مسایل قابل حل است ولی بستگی به شرایط روابط دارد.گاه زن مشکل دارد وزمانی مرد. گاه فقط یک بار رخ داده وگاهی چندین بار تکرار شده و... که همه اینها متفاوت است .بنابراین در مجموع قابل اصلاح هست اما به دلیل اثار منفی که بر زندگی مشترک دارد ممکن است حل آن چندان اسان نباشد
در خاتمه همین روانپزشک بر تاثیر اگاهیهای پیش از ازدواج تاکید کرده و افزاید : در بسیاری از خانواده ها بر حضور فرزندان در کلاسهای متعدد از صنایع دستی تا کلاس کنکور وتست زنی تاکید می شود اما اغلب امادگی برای حضور فرزندان در کلاس مهارت انتخاب همسر ندارند .چنانکه شاهدیم والدین با افتخار از هنر آشپزی وخانه داری دختران یاد میکنند اما اگر به آنها توصیه کنیم فرزندشان در کلاسی به اموزش مهارتهای زندگی از جمله انتخاب همسر برود با ناراحتی واکنش نشان می دهند .درحالیکه نتایج کلاسهای آموزش مهارت زندگی برای تمام افراد ماندگار تر وموثرتر می باشد .