در کشور ماهرچند آمار مشخصی از انواع مختلف سقط وجود ندارد اما به دلیل ساماندهی این مقوله وکاهش آسیبهای مربوط به آن ؛ سازمان پزشکی قانونی بر اساس بخشنامه ای به شماره 1.4176درتاریخ یازدهم دی ماه 1382؛ با در نظر گرفتن وضعیت سلامت مادر و طفل ، سقط را در29مورد برای سلامت جنین و 22 مورد به سلامت مادر مجاز اعلام کردند که به تصویب قوه قضاییه نیز رسید . ازهمین رو؛ مطابق ابلا غیه یادشده ، درخواست صدور مجوز " سقط درمانی" تنها در ادارات کل پزشکی قانونی مراکز استانها با دستور مقام قضایی ومعرفی نامه پزشک انجام می شود.ناگفته نماند،معرفی نامه پزشک باید همراه عکس ومشخصات شناسنامه ای بیمار برای احراز هویت با شد همچنین دیگر اسناد این پرونده؛ شامل تشخیص وروش تشخیص بیماری ، تصویر شناسنامه ای زوج برای احراز هویت ونتایج آزمایشهای پاراکلینیکی است .همچنین درمواردجنینی،سقط درمانی ، انجام حداقل دو سونوگرافی ودر موارد مادری ، آن حداقل یکبار سونوگرافی برای تعیین سن بارداری به همراه حداقل دو مشاوره تخصصی در تایید تشخیص بیماری الزامی است.
.دکتر محمد مهدی آخوندی رئیس پژوهشگاه ابن سینا ، در این باره اظهار می کند: مجوز سقط در مانی فقط قبل از هفته شانزدهم بارداری وبا تایید سه پزشک داده میشود.
* کابوسهای زنانه
جواني كه با داشتن تحصیلات اول دبیرستان اقدام به سقط جنين ميكرد، از سوي ماموران پليس آگاهي تهران بزرگ دستگير شد.
دیگر شنیدن وخواندن این اخبار شگفت اور نیست . چراکه سقطهای جنایی در کشور ما دیگر راز مگویی نیست .زیرا شواهد حاکی از ان است که نمیتوان سقطهای موجود را به همان حدود 2500 سقط قانونی ومجاز خلاصه کرد.
"وقتی پایت به زیر زمینهای نمور این سلاخ خانه های زیر زمینی می رسد .زن بودن برای تو میشود کابوس.یک کابوس طولانی طولانی...
اوکه 25 سال داردو ناخواسته باردار شده ادامه می دهد: تمام لذت زنانه برای من تجربه "مادر شدن " بود. دلم میخواست وقتی ازدواج کردم ؛ مادر سه ، چهار تا بچه شاد باشم .وقتی هم لباس سفید عروسی رو پوشیدم همین آرزو رو داشتم .اما به دلیل شرایط زندگی ، با همسرم توافق کردیم چند سالی بچه دار نشویم تا خانه وزندگیمان مرتب شود .دو سال بعد ازدواج باردار شدم وسعی کردم بچه را نگه دارم اما نشد. بچه ام پنج ماهه بود که سقط شد. الان دوسالی از آن ماجرا میگذرد ومن صاحب خانه شده ام ، ولی دیگر مادرنمیشوم .به دلیل شیوه نادرست سقط؛ نابارور شدم."
دکتر لباف در باره خطرات سقطهای غیر ایمن میگوید:آثار سو این مساله به دوصورت کوتاه وبلند مدت سلامت مادران را تهدید میکند چنانکه این خطرات میتواند ازخونریزی، سوراخ شدن روده ورحم تا منجر به مرگ مادر باشد. همچنین از آنجا که این روشها اغلب توسط افراد غیر متخصص وشرایط غیر بهداشتی انجام میشود؛ ممکن است بقایای جنین به جا بماند که نیاز به سقط کامل وپاک سازی دارد؛ زیرا در غیر این صورت باعث عفونت شدید ، میشود .
وی ادامه می دهد: آثار طولانی مدت سقطهای غیر ایمن نیز شامل دردهای ناحیه شکم ، ناباروری ناشی از چسبندگی رحم و... است .
دکتر نسرین جلیلیان، متخصص زنان وزایمان نیز معتقد است : در هر هزار سقطجنین احتمال پارگی رحم در1.3 نفر وجود دارد که اگر این عمل توسط افراد غیر متخصص انجام شود این میزان حتی تا ده برابر افزایش می باید چنانکه ممکن است باعث برداشتن رحم وناباروری دائم شود.
علاوه براثار ناخوشایند جسمی سقط جنین بر مادران ، آنها ناچارند دردهای روانی وعاطفی را نیز تجربه کنند چنانکه ، سقط جنین سبب دلتنگی ، اضطراب وافسردگی شود.
* فقط در صورت نیاز مصرف شود
وقتی صحبت از سقط ومسایل آن میشود .بخشی از صحبت به عدم کارایی این داروها می رسد . چنانکه برخی معتقدند: به دلیل تقلبی بودن این داروها حتی در سقطهای قانونی تاثیری ندارد.
دکتر لباف در این زمینه اظهار میکند : این داروها همیشه تقلبی یا تاریخ گذشته نیستند اما با توجه به شرایط افراد میتواند تاثیر کافی نداشته باشد .برای نمونه ؛ برای سقط جنین مرده موثر باشد اما برای سقط جنین زنده مشکل ساز باشد .بنابراین برای استفاده از این دارو باید،همراه با نسخه پزشک معتمد دویا سه سونوگرافی مبنی براز بین رفتن جنین نیز ضمیمه شود .
این متخصص زنان وزایمان اضافه می کند: گرچه سعی میشود توزیع واستفاده این داروها از طریق قانونی انجام شود اما گاه به صورت غیر قانونی نیز عرضه میشود .به این ترتیب در بازار آزاد قیمت هر امپول از 20 هزار تا 50 هزار تومان می باشد حال انکه قیمت معمولی آن بین دو تا 5 هزار تومان می باشد .
وی ادامه میدهد : به طور عادی نیز ممکن است این داروها به خصوص نوع ترزیقی ان عوارضی داشته باشد بنابراین توصیه میشود این داروها در صورت ضرورت ودر بیمارستان وبا نظر متخصص انجام شود تا به موقع از پیامدهای ان پیشگیری شود.
*
سوداگران جان، فقط پول را میشناسند ودر برابر هر مبلغ خدمات وداروهای خاصی را ارائه می دهند. برای سقط جنین نیز شیوه های مختلفی دارند از دارو درمانی تا جراحی . اما از انجا که اغلب متقاضیان از"عنوان جراحی" وحشت دارند .بیشتر راه دارویی را انتخاب میکنند . داروهای سقط به دو صورت امپول وشیاف عرضه شده ومعمولا به دلیل نتایج مفید، شیاف توصیه میشود.برخی نیز از روشهای ترکیبی استفاده میکنند تا مطمئن باشند.
ناگفته نماند تاثیر این داروها باتوجه به شرایط جسمی مادر متفاوت است .چنانکه گاه سه تا 12 سال به طول می انجامد تا دارو اثر خود را نشان دهد.
این داروها به نامهای پروستادین وپروستوگلندین می باشد که شامل انواع هندی، آمریکایی وبلژیکی است ..سالها پیش شنیده می شد حتی از نوع دامی این داروها نیز استفاده میشود که برای زنان خطر افرین است .
* بازهم اول پیشگیری بعد درمان
بی تردید یکی از دلایل عمده سقطها به ویژه نوع غیر ایمن ان بی توجهی به بهداشت باروری وبارداریهای ناخواسته است .چنانکه طبق آمارهای جهانی ، سالانه 175 میلیون بارداری در سراسر جهان ثبت می شود که درحدود 75 میلیون مورد ناخواسته است وازاین تعداد نیز45 میلیون به سقط می انجامد. درحایکه اگر بر مساله بهداشت باروری تاکید شود اثار ناخوشایند این مقوله به طور چشمگیر کاهش پیدا میکند. چنانکه ، بنابر پزوهشی که در نیجریه انجام شد؛ معلوم گردید، هزینه های ناشی از سقط جنین 19 میلیون دلار است حال انکه هزینه پیشگیری از بارداری تنها 4.8 میلیون دلار هزینه دارد.