پس از مدتها سکوت وسکون در فضای خبری جامعه زنان ؛ این رروزها همسو با شرایط سیاسی کشور , عرصه یادشده نیز جانی تازه یافته وبه این ترتیب که معضل حل ناشدنی اشتغال زنان نقل محافل شده است و گفته می شود فزونی جمعیت دختران تحصیلکرده بر روند بیکاری جامعه دامن میزند. اما آیا به راستی چنین است ؟
مریم کریمی , مترجم زبان فرانسه که به طور پاره وقت به کار مشغول است در پاسخ می گوید :
اصولا کاری برای فار غ التحصیلان وجود ندارد که زنان آن را تصرف کرده باشند زیرا
در حال حاضر برخی ادارات وکارفرمایان ترجیح میدهند برای آنکه مزایا ودستمزد کمتری به نیروی انسانی خود بپردازند از افرادی با مدارک پایین تر استفاده کنند پس این به دختران مربوط نمی شود چراکه بسیاری از آنان نیز با وجود مدارک عالی دانشگاهی به مشاغلی ساده با مدرک پایین تر رضایت میدهند .
محمد –الف , کارمند که دو فرزند دختر وپسر او فارغ التحصیل جویای کارهستند هم اظهار می کند : به اعتقاد من دختران نقشی در بحران بیکاری ندارند .چراکه با وجود جمعیت جوان کشور که بسیاری شان نیز دارای مدارک عالی دانشگاهی هستند فقط به دلیل عدم برنامه ریزی وپیش بینی لازم با معضل اشتغال جوانان روبه روشویم و نتوانستیم این توان ارزشمند را مدیریت وساماندهی کنیم .
*
برای رفع مشکل بیکاری جامعه نظرات گوناگونی مطرح شده است که یکی از آنها توجه به تفکیک جنسیتی مشاغل ورشته تحصیلی است .
مینو اصلانی , رئیس بسیج خواهران کشوردر گفتگو با فارس به همین مساله تاکید کرده و گفته است : تفکیک مشاغل بین زنان ومردان باید با رشد و پیشرفت علم وصنعت همسو باشد .
وی همچنین با تاکید برتوجه به تواناییهای جسمی وروانی افراد در انجام مشاغل افزوده است : ایجاد آرامش در خانواده از خصلتهای طبیعت وجودی زنان است وبرخی زنان نباید با داشتن مشاغلی سخت این امر را ازخانواده خود دور کنند .
این در حالیست که غلامرضا کرمی , عضو کمیسیون امنیت ملی وسیاست خارجی مساله تفکیک جنسیتی مشاغل را بی معنا دانسته و معتقد است : در وضعيت مطلوب بايد بين شغل، رشته تحصيلي و علاقه فرد رابطه و هماهنگي وجود داشته باشد.
اما گاهي شرايط حاكم در جامعه اقتضا ميكند تا افراد به مشاغلي روي آورند كه با رشته تحصيليشان همخواني ندارد.
وی در ادامه خاطر نشان می کند : همچنين برابري حضور زنان و مردان در زمينههاي مختلف اجتماع در مشاغل گوناگون تفكيك جنسيتي مشاغل را در برخي شغلها سختتر ميكند.
محمد حسين نقوي حسيني , عضو دیگراین کمیسیون نیز در گفتوگو با فارس اظهار داشته است : هدف اصلي بيشتر متقاضيان ورود به دانشگاهها كسب شغل مناسب در آينده است وتمام
فارغ التحصيلان دانشگاهها براي داشتن شغل و آيندهاي خوب است كه حداقل 4 سال از عمر خود را صرف تحصيل ميكنند.
اما بازار كار در حال حاضر وضعيت مناسبي ندارد به طوري كه فارغالتحصيلان برخي رشتههاي خوب دانشگاهي نیز هنوز براي داشتن شغل مناسب با تحصيلشان دچار مشكل هستند.
نقوي حسيني افزوده است : بر همين اساس بايد انتخاب رشته دانشگاهي افراد با نوع شغلي كه ميخواهند در آينده داشته باشند، هماهنگي و همسويي داشته باشد.
*
دکتر لطفی استاد اقتصاد هم با اشاره با اینکه بنابر آمار موجود بیشتر بیکاران جامعه را فارغ التحصیلان دانشگاهها تشکیل میدهند به خبرنگار ما می گوید : از آنجا که بنابر نگرشهای فرهنگی واجتماعی مردان غالبا سرپرست خانواده بوده واغلب عهده دار مسوولیت معاش هستند سعی بر این است تا براشتغال انان تاکید شود .اما در سالهای اخیر به دلیل رشد جمعیت دختران دانش آموخته این وضعیت دچار مشکل شده است .به خصوص آنکه دختران حاضرند در مشاغل خدماتی با حقوق ومزایای کمتری نسبت به مردان فعالیت کنند وبه دستمزدی اندک که رفع نیازهای اولیه آنان را کند , قناعت میکنند.
همین استاد دانشگاه فردوسی , خاطر نشان می کند: پسرها به دلیل مشکلات اشتغال ترجیح میدهند پیش از ادامه تحصیل در دانشگاه وارد بازار کار شوند .از همین رو بر جمعیت دختران تحصیلکرده سال به سال افزوده میشود.
دکتر لطفی در پاسخ به اینکه چرا در بسیاری از جوامع که تعداد دختران تحصیلکرده بیش از پسران است با مشکلات کمتری نسبت به ما مواجه هستند ؛ گفت : شرایط فرهنگی واجتماعی دراین زمینه موثراست چنانکه در برخی جوامع غربی با وجود شرایط مشابه مشکل بیکاری قابل کنترل می باشد چون زنان میتوانند در هر رشته شاغل شوند .اما در جامعه ما به دلیل تفکرات خاص فرهنگی واجتماعی با محدودیتهایی رو به روهستیم .برای مثال در کشور ما کمتر زنی حاضر میشود رانندگی اتوموبیل های سنگین را برعهده بگیرد اما در برخی جوامع چنین نیست .
وی در ادامه می گوید : برای رفع بحران بیکاری باید سالانه بین هشتصد هزار تا یک میلیون فرصت شغلی ایجاد شود ولی در حال حاضر , توفیق چندانی حاصل نشده به طوری که سالانه حدود 400 تا 500 هزار نفر جذب مشاغل دولتی وغیر دولتی میشوند .این در حالیست که دولت امیدداشت با اتکا به وامهای زود بازده به متقاضیان کار این روند تسریع شود اما از آنجا که نظارتی برهزینه کرد این وامها صورت نگرفت , بسیاری از افراد در این زمینه موفق نبودند.
این کارشناس اقتصاد سپس به برخی راهکارها برای رفع معضل یادشده اشار کرد ه و می افزاید : ازجمله این راهکارها اصلاح وبازنگری قوانین کار واستخدامی است به طوری که بستر مناسب را برای بهره مندی از نیروی فارغ التحصیل جوان بیشتر فراهم کند .البته این مساله مورد توجه قرار گرفته , چنانکه برای ایجاد دفاتر بیمه پیش از این افراد دارای دیپلم نیز شرایط فعالیت داشتند اما حالا این تغییر کرده وفرد متقاضی باید دارای مدرک بالاتر از دیپلم باشد.
دکتر لطفی همچنین اضافه می کند : علاوه بر تدابیر قانونی باید در زمینه اشتغال نیز فرهنگ سازی کرد تا از افراد متخصص جوان در بخشها وادارات مختلف سود جست واین میسرنمیشود مگر اینکه توزیع مشاغل را عادلانه انجام دهیم تا همه افراد برای دسترسی به فرصتهای شغلی شرایط یکسانی داشته باشند .
این مدرس دانشگاه در خاتمه بر تاثیر رشته های دانشگاهی بر روند بیکاری تاکید کرده و می افزاید : در حال حاضر ما در برخی رشته های دانشگاهی به حد اشباع رسیدیم وبازار کار نیازی به این دسته فارغالتحصیلا ن ندارد حال آنکه در مقابل جامعه ما به برخی متخصصان نیاز دارد که حتی رشته تحصیلی آن در جامعه وجو ندارد وباید ایجاد شود .البته برای ایجاد چنین رشته هایی میتوان از تجربیات سایر کشورها سود جست .برای نمونه , در رشته های فنی به خصوص در زمینه صنایع روستایی نیازمند نیروی کار آمد هستیم .از سوی دیگر باید موقعیتی فراهم شود که دستگاههای اجرایی از این افراد استفاده کند ونسبت به این امر, نظارت کافی وجود داشته باشد.