چند خط میان زندگی

بايد پذيرفت در حال حاضر دنياي مجازي به اندازه جهان واقعيت و حتي بيش از آن مي تواند فرصت ارتباط با ديگران را فراهم کند. از اين رو علاوه بر کارکرد پژوهشي و گاه سرگرمي معمول در فضاي مجازي؛ بستري است که مي تواند زمينه ساز رفع مشکلات اجتماعي باشد. بانوان نيز اين مقوله را ناديده نگرفته اند، چنانکه در قالب سايتها و وبلاگها به طرح و حل معضلات مربوط به خويش پرداخته اند. از جمله اين مسايل؛ مقابله با مزاحمان خياباني است-افرادي خاطي که با رفتارهاي خود، زمينه هاي حضور زنان را محدود مي کنند و با ناديده گرفتن حريم شخصي، حق انساني و شهروندي آنان را زير پا مي گذارند.
به هر روي مدتهاست که دنياي مجازي عرصه اي براي مقابله با مزاحمان شده است. چنانکه گروهي از فعالان زن، تصاوير اين مزاحمان را در انجمنهاي آنلاين خود در اينترنت به نمايش مي گذارند. از جمله اين انجمنها مي توان از holla back ياد کرد. اين سايت در اوايل کار حدود 1000 بازديدکننده در روز داشت و از سراسر جهان زناني که با مزاحمتهاي خياباني مواجه بودند، براي آن عکس مي فرستادند. اما اينک شعبه هاي متعددي در جهان و بويژه اروپا دارد. بنا بر اعتقاد؛ مگي هادليت که در 1998 فيلمي مستند به نام «منطقه جنگي» درباره آزارهاي خياباني عليه زنان ساخته است، اين اقدام يک کار حداقلي است و نه کاري طولاني مدت. ولي به هر حال از آنجايي که مزاحمتهاي خياباني براي زناني که نگران خشونت عليه خود هستند، يک عامل استرس زاي شديد است، اين گونه حرکتها مي توانند مفيد باشند.
در هند نيز فعاليت مشابهي انجام شده است. به اين ترتيب سايت Noise Blank که توسط سه زن هندي از سه شهر مختلف اداره مي شود، خوانندگان را به مشارکت در رفع اين مسأله تشويق مي کند. در يکي از پروژه هاي اين سايت، به نام «آيا ما خواسته ايم؟» از کساني که مورد مزاحمتهاي خياباني قرار گرفته اند، درخواست مي شود فهرست لباس هايي که در موقع ايجاد مزاحمت به تن داشته اند را براي سايت ارسال کنند. اين فهرست در حال حاضر مجموعه اي است از همه نوع لباس، از پيراهن هاي فلانل دگمه اي گرفته تا جين و تي شرت و پيراهن هاي بسيار بلند. هدف اين پروژه اصلاح اين باور رايج است که زنان به خاطر پوشيدن لباس هاي نامناسب مورد مزاحمتهاي خياباني قرار مي گيرند.
در کشور ما نيز، نه در سطح وسيع ولي توسط معدودي از وبلاگ نويسان اين مقوله مورد توجه قرار گرفته است. چنان که چندي پيش وبلاگ «سلام همشهري» به مديريت مهدي جهان ديده به اين معضل اجتماعي پرداخته و نوشت:کنار خيابان ايستاده بودم. عجله داشتم و بايد زودتر مي رسيدم. يک دفعه صدايي از چند متر جلوتر نگاهم را متوجه خودش کرد. دختري با خشم گفت: «برو پي کارت و گرنه...» و پسر جواني که 25 ساله به نظر مي رسيد با خنده در جوابش گفت: «وگرنه چي؟ مثلاً مي خواي چکار کني؟»
معلوم بود که واکنش آن دختر در پي مزاحمتها و متللک هاي مکرر پسر صورت گرفته است. مردم مثل هميشه دور آنها حلقه زده و به تماشا نشستند- من هم يکي از آنها-. شنيدن پچ پچ هاي مردم آزاردهنده بود. دختر بيچاره از خجالت سرش را به زير انداخت و رفت. آنقدر شرمگين به نظر مي رسيد که تنها اميدش در آن لحظه اين مي توانست باشد که زمين دهان باز کند و او را ببلعد تا بي غيرتي مردمي را که به تماشا جمع شده اند را نبيند و بدتر از آن حرفهاي زشتي که مردم درست مي کردند را نشنود.
مزاحمت خياباني که به علت فقر فرهنگي و عدم آشنايي با حقوق اجتماعي افراد در جامعه ما به وفور ديده مي شود ، حاصل يک «جامعه ناهنجار» است که بدين صورت خود را نشان مي دهد...
به هر حال گرچه اين حرکتها محدود مي باشد، اما مي تواند به عنوان سرفصل نويني براي حل و فصل بنيادي مشکلات اجتماعي به شمار آيد.