چند خط میان زندگی

 

واژه سپندارمذ بر آمده از دو واژه ايراني كهن سپنتا به مينو (معناي) سپند- مقدس و ارمه ايتي به مينوي فروتن و بردبار است، كه روي هم رفته بردباري سپند خواهد بود.

 

اين ايزدبانو نماد باروري بوده و جايگاه ويژه‌اي در ميان ايرانيان دارد، زيرا بانوان و زمين هر دو بارورند و فزاينده جهان كه در مهر و فروتني نيز به فرشته سپندارمذ مي‌مانند و به فرنود (دليل) همين جايگاه والاي اين ايزد است كه ايرانيان روز سپندارمذ دوازدهمين ماه سال اسفند، در گاهشمار باستاني را كه امروزه و برپايه گاهشمار نوين (خامي) بيست و نهم بهمن ماه است، جشن مي‌گيرند.

 

در باور ايرانيان سپندارمذ ايزد نگهبان زمين و پشتيبان بانوان پاكدامن است و نيز فردوسي بزرگ پاكدامني و فرهمندي بانوان ايراني را اين‌چنين در شاهنامه جاودانه كرده است:

خردمند و با دانش و ناز و شرم

سخن گفتن خوب و آواي نرم

 

در روز جشن اسفندگان مردان به بانوان پيشكش‌هايي زيبا داده و همسران و دلدادگان يكديگر را گرامي مي‌دارند و نيز اين روز است كه مهر به ميهن را يادآور مي شود.

 

در اين جشن كه بيروني نيز در آثار الباقيه از آن نام برده، بانوان به گونه‌اي نمادين خانه و شهر را در دست مي گيرند و به همين روي اين جشن مردگيران نيز ناميده مي‌شود در اين روز مردان گوش به فرمان بانوان خويش بوده و همه گونه آرزوهاشان را برآورده مي‌كنند. هم‌چنين در اين جشن دختران جوان آزاد بوده‌اند تا همسر آينده خود را خويش برگزينند.

 

به هر روي هزاران سال است كه در فرهنگ ايراني زنان و مردان با هم برابر بوده و ارزش هركس برپايه شايستگي سنجيده مي‌شود .