چند خط میان زندگی

جواهری که تجربه بنیان گذاری  بیش از ده موزه  کشوررا درکارنامه فعالیت خود داردبه علل بی توجهی به موزه ها اشاره کرده و می گوید:  دراغلب کشورها نظام دریافت حقوق ومزایا متناسب با تعداد بازدید کننده ها  اجرا

می شودکه  باعث افزایش  انگیزه  کارکنان می گردد که این رویه درکشور ما  مرسوم نیست درحالی که می تواند در جذب بازدیدکننده حتی در موزه های دولتی موثر باشد. همچنین گاه شاهدیم نه تنها کارکنان موزه ها علاقه ای به رشد بازدیدکننده ها ندارند که بیشتر مایلند این تعداد اندک باشد از مسؤولیت ها وزحمات آنها کاسته شود.زیرا از لحاظ حقوق با افزایش بازدید کننده رشدی در دستمزد نمی بینند .

جواهری ادامه می دهد: همواره  نمی توان تنها ابعاد مالی را درمسأله افزایش جذب بازدید کننده موثر دانست  بلکه مقوله بازاریابی موزه ها نیز اهمیت دارد چنان که  یکی از کمیته های  شورای بین المللی  موزه ها  (ایکوم  ) بر مسؤوولیت  بازاریابی ویژه برای موزه ها تاکید می کند.در حالی که در کشورما تلاشی برای بازاریابی موزه ها وجود ندارد  .

*موزه هایی که از جنس مردم نیستند

اواخر سال گذشته سایت فرودگاه حامد اعلام کرد : موزه قطر با نمایش آثار هنری متنوعی در این فرودگاه سنتهای  کهنه موزه داری را درهم شکسته و هنر را از محیط بسته و محدود گالری‌ها به میان عموم مردم برده است.   

دکتر سید محمود میر عزیزی، عضو هیأت علمی دانشگاه بابیان  این که

شورای بین المللی  موزه ها   تاکید دارد که « درها ی موزه ها را به روی مردم باز کنیم» ، می افزاید :  اگر گلایه مند هستیم که مردم رغبتی به بازدید از موزه ها  ندارند ، موزه ها  را بین مردم ببریم  برای نمونه  برنامه ای داشته باشیم که برخی آثارموزه ها را به مدارس ببریم و راهنمایانی این آثاررا به دانش آموزان معرفی کنند. همچنین ماکت آثاررا دراماکن عمومی پرتردد   قراردهند تا  هموطنان  آشنا شوند.

وی اضافه می کند: فعالان موزه ها درجهان  بازدیدکنندگان خود را بر اساس محل سکونت، زمان فراغت و توقعات وخواسته های آنها پوشش

می دهند . درحالی که  موزه های ما هیچ برنامه ای برای جذب بازدید کننده ندارند.   برای نمونه  در شهری همانند مشهد در فصولی ازسال تعداد

 بازدیدکنند گان  با کاهش گردشگران  کاسته می شود. به این ترتیب مدیران موزه ها می توانند  برای جبران این امر برنامه های خود را تغییر داده برروی دیگر مخاطبان همانند دانش آموزان وکارمندان بومی سرمایه گذاری کند .

وی  بااشاره  به تجربه کشورهای دیگر در موزه داری می گوید: درکشور ژاپن بنابر بررسی های  خود دریافتند که بازدید کننده های موزه ملی کاهش یافته ازاین رو به  رفع این معضل پرداختند و بنابرپژوهشهای خود به این نتیجه رسیدند که  اکثر افراد  بالای 60 سال به دلیل بی خوابی، از منزل خارج شده و تا نیمه شب قدم می زنند . ازاین رو موزه یادشده برنامه شبانه بازدید از موزه را برای این افراد در فعالیت خود قرارداد.

*گام زدن درهوایی تازه

شهرکلن   محل کارخانه شکلات‌سازی «Stollwerck» دومین صادرکننده بزرگ شکلات به امریکا به شمار می آید . ازاین رو به مناسبت یکصد و پنجاهمین سالگرد تاسیس آن موزه ای درهمین شهرراه اندازی شد . همچنین  دربلژیک  که به عنوان بهشت دوستداران شکلات شناخته می‌شود ۱۶ موزه  شکلات وجود دارد.

جواهری که در ایجاد چندین موزه نقش مشاوره ای داشته ، با تاکید بر تغییر نگرشها درایجاد موزه ها می گوید: طی  سه دهه  گذشته  درایجاد موزه ها گرایش بیشتر برجنبه های باستان شناسی  ومردم شناسی بوده  درحالی که  دردنیا  طی دهه اخیر دیگر این ابعاد متداول نیست وبه مفاهیم نوین می اندیشد . درواقع  درانتخاب موزه در بسیاری از سرزمینها به نیازها وخواسته های مردم توجه می شود در حالی که درکشورما به دلیل تفکر حاکم مدیریت  دولتی  این مسأله مورد غفلت قرارگرفته  درواقع تنها این عوامل تصمیم ساز هستند که تعیین می کنند چه نوع موزه وبا چه کار کردی ایجاد شود.

وی تاکید می کند: امروزه می توان به ایجاد  موزه های تخصصی که مردم اقبال و گرایش بیشتری دارند توجه کنیم چنانکه در منطقه  خراسان وبه خصوص مشهد می توان موزه های همانند موز ه زعفران و فیروزه تأاسیس کرد. چنان که در مونیخ موزه سیب زمینی  وجوددارد  پس وقتی این خطه  محصولاتی همانند گیلاس، زرشک وخربزه  دارد که درجهان نام آوراست چرا نباید موزه ای برای آن  ایجاد شود که ضمن حفظ جایگاه جهانی آن درتوسعه فرهنگ هم موثر باشد. 

وی با تاکید براین که انگیزه عمده ایجاد موزه ها تعلق خاطر به توسعه   فرهنگی است ، می افزاید: افرادو موسسات برای  اثبات شخصیت تاریخی خود به ایجاد موزه می اندیشند چنانکه  کمپانی های بزرگ  همانند بنز و زیمنس در آلمان وتویوتا درژاپن موزه دارند  تا عظمت فعالیت خود را براساس پیشینه تاریخی نشان دهند این امر باعث  پیوند فرهنگ وصنعت با مردم می شود.