چند خط میان زندگی

از روزهای دور خبرنگاری تا این روزها که  نویسنده ام

  • صفحه اصلی
  • پروفایل
  • آرشیو
  • عناوین مطالب

دونیمه یک سیب؛ سدها کانون حیات بشری یا زهرهلاهل پیشینه تاریخی

توسط محبوبه علی پور | شنبه بیست و هشتم فروردین ۱۳۹۵ |
وبهره برداری آب واز نظرفنی ومحاسبات منحصر به فرد بودند. همچنین دراین حوزه مبتکر سدهای قوسی بودند و اولین مردمی بودند که دریافتند چگونه سدهای قوسی را بنا کنند،که این در تاریخ مهندسی جهان وبرای بشر یک نقطه عطف به شمار می آید. چنانکه بنابر گواهی محققان  دوسد  کریت  وکبار در طبس وقم اولین  سدهای قوسی تاریخ مهندسی بشر محسوب می شوند.

احمد رضا حشمتی کارشناس پژوهشگاه میراث فرهنگی  نیز با اشاره به بی مهری های برنامه های توسعه ای کشور بر مواریث تاریخی می گوید: در طبس سد تاریخی کریت وجود دارد که بلندترین وقدیمی ترین  سد قوسی تاریخی  جهان به حساب می آید که ارتفاع آن  65  متربوده ویش از700 سال از عمرش می گذرد.چندسال پیش طی  بازدیدی که ازمحل این سد داشتیم مشخص شد ، سد تازه  وبتنی  در نزدیکی وبه سخن درست تر چسبیده به همین سد بناشده که ماندگاری سد تاریخی را به خطر خواهد انداخت . وقتی از افراد آنجا پرس وجو کردیم که چرا این جا سد ساخته شده ؟با شگفتی شنیدیم این بهترین نقطه است و همین فاصله که سد جدید ساخته شده کلی هزینه کردیم وبه طورکلی باید سد کریت تاریخی تخریب می شد!

*یادهایی که آب می شود

به گفته صاحبنظران  سد کریت دیر سال ، با عرض تاج ۱ متر، هنوز هم به عنوان نازکترین سد جهان  شناخته می شود . این درحالیست که عرض سد کریت نوین 7متر می باشد.

حشمتی ، كارشناس ارشد حفاظت و مرمت آثار تاريخي با اشاره به سایه سنگین حضور سد نوبنیاد بر سد تاریخی می افزاید:  علاوه بر صدمه به این بنای تاریخی پیشین آسیبهای جدی به دیگر بناها وآثار تاریخی موجود درناحیه وارد شده است. به هرحال درگذشته سدها کانون زندگی اجتماعی بودند واین بنا به مردمان وساکنان خودش خدمات می داده وبرنامه ریزی نشده که یک روزبه فعالیتهای یک استان خدمت رسانی کند .

وی ادامه می دهد : بی تردیددرجوارسد تاریخی کریت  نشانه های اززندگی ومردم نیز مشهود است که با بنای کریت تازه این آثارو میراث فرهنگی با آبگیری سد از بین

می روند  وفرصت مطالعات وپژوهشهای باستان شناسی ازاین منطقه نیزازد ست

 می رود ازاین رو سالهاست که نسبت به آبگیری این سد به دلایل مختلف واکنشهایی دیده می شود.  چنانکه  با ایجاد سد کریت جدید بخشی از مناطق این ناحیه از لحاظ دسترسی به آب دچار مشکل شدند ومردم محلی اظهار ناخشنودی کرده اند . گویادرایجاد سد جدید فقط هزینه های صورت گرفته است. درحالی که  پیمانکار می توانست با شیوه لایروبی ازهمین سد تاریخی استفاده کند.

*درمسیرجهنی شدن

ازبرنامه های سازمان  میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری  ثبت جهانی سدهای تاریخی است . چنانکه درتلاش است سد کریت را که درسال 1379 به شماره 3523 در فهرست آثارملی به ثبت رسیده را جهانی سازد.

فرهاد نظری با تاکید براین مساله می گوید  :سازمان میراث فرهنگی سعی دارد پرونده سدها وبندها تاریخی ایران را برای ثبت جهانی آماده کند تا با ثبت آنها جایگاه ایرانیان رادرتاریخ مهندسی وخلاقیتهای فنی بیش از گذشته نمایان شود   . زیرا این  بناها

 جلوه هایی از ابتکار وخلاقیت فرهیختگان ایرانی است. البته با داشتن این پیشینه ای باید سد سازی امروز در بهترین وجه واثرگذاری باشد که   با ساختن سازه هایی همانند سد کریت  جدید منظر فرهنگی وتاریخی سد گذشته مخدوش شده است .ازاین رو امیدواریم  با همکاری سازمانهای مرتبط زمینه ثبت پرونده ثبت جهانی سدها وبندهای تاریخی  به فرجام برسد    وشرایط حفاظت ازاین مواریث فرهنگی بهبود یابد .البته نظری گفت:‌در حال حاضر ایران 80 اثر برای ثبت جهانی در لیست انتظار دارد.  وی درخصوص دلایل  تعلل دراین زمینه می افزاید : کشورما 200 اثر تاریخی واجد ارزش جهانی و دست کم 50 اثر در میراث طبیعی دارد اما ناگزیریم به دلیل سهمیه‌ای که یونسکو مقرر کرده است این آثار را اولویت‌بندی کنیم.

*تجربه هایی که درس نمی شود

به اعتقاد بسیاری سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری در بروز چالشهای این حوزه موثراست . چراکه سالهاست تجربه دل آزار سد کریت درجای جای کشورمان اتفاق می افتدوهیچگاه تلاش موثری برای مقابله با این نابه سامانی صورت نگرفته است .اما چرا؟

حشمتی در پاسخ می گوید: این پرسش را مسوؤلان حوزه های  مختلف باید جواب دهند . درحالی که دربرنامه های مرتبط با مواریث فرهنگی وتاریخی هر نهاد وسازمانی کارخودش را انجام می دهد. مسوؤلان ومدیران ارشد نیز برنامه های  خود

را اجرا می کنند ووقتی چالش ومشکلی رخ می دهد به سراغ من کارشناس می  آیند . درحالی که تجربه نشان داده در برنامه های توسعه ای کشوردربافتها ومحوطه های تاریخی میراث فرهنگی نقش چندانی ندارد، بنابراین اگر پیمانکاران رغبتی به حضور سازمان متولی ندارند ؛ جادارد در برنامه های خود از نظر افراد حقیقی وکارشناسان بهره ببرند تا با دیدگاه کارشناسانه ومتکی بر پشتوانه مبانی نظری نتایج سودمندی در عرضه میراث فرهنگی وتوسعه کلان کشور حاصل شود. 

 

مشخصات وب
چند خط در میان زندگی .... ازروزگار کاغذی یک زن
آرشیو وب
  • بهمن ۱۴۰۱
  • مرداد ۱۳۹۷
  • آبان ۱۳۹۶
  • شهریور ۱۳۹۶
  • مرداد ۱۳۹۶
  • تیر ۱۳۹۶
  • دی ۱۳۹۵
  • مهر ۱۳۹۵
  • مرداد ۱۳۹۵
  • تیر ۱۳۹۵
  • خرداد ۱۳۹۵
  • اردیبهشت ۱۳۹۵
  • فروردین ۱۳۹۵
  • اسفند ۱۳۹۴
  • بهمن ۱۳۹۴
  • دی ۱۳۹۴
  • آذر ۱۳۹۴
  • آبان ۱۳۹۴
  • مهر ۱۳۹۴
  • شهریور ۱۳۹۴
  • مرداد ۱۳۹۴
  • تیر ۱۳۹۴
  • بهمن ۱۳۹۲
  • دی ۱۳۹۲
  • آذر ۱۳۹۲
  • آبان ۱۳۹۲
  • مهر ۱۳۹۲
  • شهریور ۱۳۹۲
  • مرداد ۱۳۹۲
  • تیر ۱۳۹۲
  • خرداد ۱۳۹۲
  • اردیبهشت ۱۳۹۲
  • فروردین ۱۳۹۲
  • اسفند ۱۳۹۱
  • بهمن ۱۳۹۱
  • دی ۱۳۹۱
  • آرشيو

B L O G F A . C O M

تمامی حقوق برای چند خط میان زندگی محفوظ است .