دکتر کاظمیان نیز تاکیدمی کند: ازعوامل نگران کننده در سلامت دندان اقشار برخوردارجامع شیوه پوسیده گی زایی تغذیه است که به دلیل غذاهای نرم همانند
فست فودها ومصرف شیرینی ها رخ می دهد و د راقشارکم برخوردار ضعف دسترسی به خدمات دندانپزشکی مسأله ای قابل تأمل است.
دکترفرامرز بابا زاده ، جراح فک وصورت هم اعتقاد دارد:به دلیل تغییر الگوی تغذیه واستفاده از مواد غذایی نرم به مرور زمان شکل فک انسانها تغییرکرده به طوری که درحال حاضر دندان عقل به عنوان عنصر بی فایده بوده ویا در فک مخفی است به این ترتیب درحال حاضرحدود 98 درصد دندانهای عقل نیاز به جراحی دارند.
*اثرگذاری خانواده
قدس :کودکان از گروههایی هستند که با مشکلات سلامت دهان ودندان مواجه هستند برای کاهش این مسأیل چه باید کرد؟
دکتر فریناز نوربخش ، متخصص دندانپزشکی کودکان می گوید: بخشی ازاین قضیه را باید خانواده ها توجه کنند چنان که شاهدیم از مسایل دشوارساز در سلامت دندانهای کودکان غفلت ازنگهداری دندان شش است ، چراکه والدین تصور می کنند این دندان شیری است واهمیتی برای حفاظت آن قأیل نیستند. درحالی که این دندان پایه سلامت دندانهای طفل می باشد.
دکترعجمی نیز معتقد است : طی سالهای اخیر بحث طرح تحول سلامت دندانپزشکی مطرح شده که قابل تامل است. دراین برنامه بر پیشگیری از مشکلات دندانپزشکی کودکان زیر دوازده سال سال تاکید می شود که با اجرای مطلوب ونظارت کافی
می تواند درتأمین سلامت دندانها موثر باشد. چراکه گاه شاهدیم درمراکز درمانی برای فلوراید تراپی ازنیروهای غیر مرتبط استفاده می شود.
*پیشگیری از کودکی
قدس: چند سالی است که بر پیشگیری در عرصه دندانپزشکی تاکید می شود برای موفقیت دراین زمینه چه بایدکرد؟
دکترنوربخش درپاسخ می گوید: برای موفقیت در این باره باید از کودکی شروع کرد واین میسرنمی شود مگرآن که سطح دانش اطرفیان کودک رشد داشته باشد. بنابراین درجوامع پیشرفته ازدوران بارداری به این مساله تاکید می شود وبه مادران واطرافیان درخصوص مراقبت ازبهداشت دندانها ی طفل آموزش می دهند. همچنین ازعوامل موثر درپوسیدگی دندانهای کودکان وجود میکروب "استرپتوکوک موتانس" است که به طور طبیعی پس از حدود شش ماه از تولد میکروبی در دهان فعال می شود.چنان که گاه درکودکان شاهد رویش دندانهایی پوسیده هستیم.بنابراین هرقدر سن ورود این میکروب درکودک بالاتر شود علائم پوسیدگی دیرتر بروز می کند . البته درجهان این معضل دیده می شود چنانکه بنابر بررسی های انجام شده 60 درصد کودکان بین 6ماه تا 6 ساله امریکا دندانی پوسیده داشتند واین میزان در کشورفنلاند به 5 درصد می رسد.
*حلقه های گمشده
قدس : از حلقه های موثردر پیشگیری از بیماری های دهان ودندان که دروزارت بهداشت به آن توجه شده تاکید برافزایش سواد سلامت دانش آموزان دراین مقوله است آیا دانش مربیان بهداشت ما برای این آموزشها کافی هستند ویا توانایی انتقال این دانستنی ها را دارند؟
دکتر عجمی استاددانشگاه می گوید: به طور علمی باید این وضعیت فراهم باشد اما بنابر شواهد وتجربیات موجود این شرایط فراهم نیست چنان که ما در تعامل با مدارس درزمینه آموزشهای بهداشت شاهدیم برای نمونه از یک جمع 60 نفره مربیان بهداشت تنها یک نفر تحصیلکرده این رشته می باشد و بقیه تخصصهای غیر مرتبط دارند.همچنین ازاین تعداد تنها ده نفر علاقه مند به حرفه خود بوده وبا جدیت به مقوله سلامت دانش آموزان تاکیدمی کنند.
*ضعف تخصص گرایی
از راههای کاهش مشکلات دهان ودندان تاکید بر تخصصی شدن خدمات دندانپزشکی
این مسأله تا چه حد جدی گرفته می شود؟
دکتر زهره رضا زاده ، دندانپزشک عمومی می گوید: درجوامع پیشرفته برای حصول به نتایج بهتر دراین زمینه بر تخصصی شدن خدمات با تکیه بر نظام ارجاع موثر توجه می شود.چراکه یک دندانپزشک عمومی می تواند روند درمان را در کانال موثری قراردهد.
دکترعجمی نیز معتقد است :آگاهی مردم درزمینه دندانپزشکی کافی است اما به دلیل مسایل اقتصادی ترجیح می دهند به دلیل گرانی خدمات تخصصی ازخدمات
کم هزینه تر استفاده کنند.
دکتر مرتضوی ،متخصص درمان ریشه تاکید می کند: در خدمات پزشکی بیمه ها خدمات تخصصی را حمایت می کنند اما دردندانپزشکی این حمایتها دیده
نمی شود بنابراین مردم کمتر به خدمات تخصصی می اندیشند.
قدس : با این وجودآیا میزان متخصصان ما برای خدمات دهی به مردم کافی است؟
دکتر کاظمیان می گوید: درشهرهای بزرگ و درمناطق برخوردار اقتصادی این میزان کافی بوده وحتی فراتر از میانگین متداول جهانی است که یک دندانپزشک باید به ازای 2500 نفروجودداشته می باشد اما شواهد نشان می دهد در مناطق کم برخوردار وشهرستانها با کمبودهایی مواجه هستیم چنانکه دربرخی شهرستانها با جمعیتی بیش ازچند هزارنفر یک دندانپزشک حضورداشته که این نشان از توزیع نامتوازن خدمات درمانی است .
*افزایش دانش
قدس: درحال حاضر بر استفاده ازایمپلنت تاکید می شود وگویا این مساله به تجاری شدن خدمات نزدیک شده آیا این تصور درست به نظر می رسد؟
دکتربابازاده می گوید : درحال حاضر استفاده ازایمپلنت از سوی مراکز علمی تاکید
می شود به طوری که توصیه می شود فعالان حوزه درمان دندانپزشکی به این سو بروند اما نکته قابل توجه این است که این خدمات متکی بر آموزش درست باشد. به این ترتیب در کشورما علاوه بر دوره های تخصصی دردانشگاهها دوره هایی نیز برای دندانپزشکان عمومی صورت می گیرد.
وی ادامه می دهد: برندهای بسیار زیاد ایمپلنتها درکشورهای مختلف از چین و ژاپن وکشورهای اروپای شرقی تولید می شوند . به گفته دوستی : ایمپلنت پیچی از جنس تیتانیوم است که تولید کنندگان آن را به قیمت 5 سنت ازامریکا می خرند وبا فرآوری تبدیل به محصول مورد نیاز کرده و با قیمتهای بالا می فروشند. همچنین انتخاب برند مطلوب به قدمت فعالیت آن برند وتجربه متخصصان دندانپزشکی مربوط می شود.
*انتشارداده های غیر علمی
قدس :براساس پژوهش‌های انجام شده، فلوراید تراپی حدود 25 تا 45 درصد در کاهش پوسیدگی دندان موثر است اما گاه در فضاهای مجازی از آثار سو این شیوه یاد می شود ؛آیا این بحثها قابل اعتناست؟
دکتر کاظمیان با تاکید براین که شهروندان باید پیام علمی را از پیام غیر علمی تشخیص دهند واین به منبع خبر مربوط می شود ، می گوید: نگرانی هایی در خصوص فلوراید تراپی وجود ندارد گرچه مقالاتی نوشته شده ولی این مقالات پایه علمی نداشته وتایید نشده است. چراکه هنوز هیچکس نمی تواند از فلوراید درمانی به عنوانی یکی از ده پروژه های موفق قرن بیستم آن را نادیده بگیرد.
*بیمه توجیه ندارد
قدس: از مسایل مهم دردندانپزشکی است آیا می توان این خدمات را بیمه کرد:
دکترکاظمیان با اشاره به اینکه در بسیاری از مناطق دنیا خدمات دندانپزشکی قابل بیمه شدن نیست می افزاید:با توجه به اینکه پوسیدگی دندان دومین بیماری شایع درکل دنیاست، از این‌رو تقریبا همه افراد با خدمات دندانپزشکی سر و کار دارند و با توجه به تقاضای بالا مردم جامعه، یک شرکت بیمه ور‌شکست خواهد شد و توجیه اقتصادی برای شرکت‌های بیمه‌ای به دنبال نخواهد داشت.به این ترتیب جادارد این خدمات برسلامت دهان ودندان کودکان متمرکز شود.