«سواد سلامت» در ابعاد مختلف زندگی بشری دارای اهمیت و اثرگذار است.
دکتر محمد حسین تقدیسی، رئیس انجمن آموزش بهداشت ایران با بیان این مطلب در گفتوگو با خبرنگار ما گفت: چند سالی است که نگاه به سلامت در جهان و حتی نهادهای متولی بین المللی در این حوزه تغییر کرده است. چنانکه پیش از این جدیترین عنصر سلامت، «درمان» بود و مدتی بعد بر «پیشگیری محوری» تأکید میشد و اکنون سازمان بهداشت جهانی معتقد است سلامت یعنی زندگی؛ پس باید در تمام ساحتهای زندگی بشری بر تأمین سلامت بشر تأکید شود.
وی افزود: وزارت بهداشت تنها 20 درصد این مفهوم را برعهده دارد و بقیه وظیفه سایر ارگانها و نهادهای جامعه است، بنابراین نگاه تمامی وزارتخانههای ما باید سلامت محور باشد.
این دکترای ارتقای سلامت افزود: در این زمینه تجربیات ارزشمندی در جهان حاصل شده، چنانکه در کشور ما نیز زمانی اهمیت به سلامت در سیاستگذاریها و تصمیم سازیها، رتبه نهم را داشت و حال در جایگاه سوم قرار گرفته است. البته اولین مسأله امنیت تلقی میشود که به اعتقاد من این مقوله نیز خود زیرمجموعه سلامت محسوب میشود.
وی گفت: اگر ما این رویکرد را بپذیریم که هر تصمیم گیری به طور مستقیم وغیر مستقیم بر سلامت افراد جامعه مؤثر است، پس تمامی ادارات و نهادهای تصمیم گیرنده، متولی سلامت هستند، زیرا سلامت، تک بعدی نیست و ابعاد و جوانب گوناگون عاطفی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی را دربر میگیرد. بنابراین کارکردها و دانشهای عرصههای مختلف همانند سواد اقتصادی و سواد رسانه، جزیی از سواد سلامت به شمار میآیند.
استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران تأکید کرد: بدین ترتیب اگر سواد و دانش افراد را در ساحتهای مختلف زندگی ارتقا دهیم، به افزایش سواد سلامت کمک شده که این بخش در جامعه ما مورد غفلت قرارگرفته و جایش خالی است. در این مقوله نیز دو عنصر مردم و سیاستگذاران مؤثرند.
وی افزود: مردم باید خواهان دسترسی به این دانش و توانمندیهای آن باشند. در کنار این مسأله سیاستگذاران نیز باید فرصتها و امکانات یک انتخاب درست و منطقی را فراهم کنند. برای نمونه اگر در خانواده ای والدین به فرزندان تأکید کنند که برای سلامت میوه بخورید، اما خود میوه ای در اختیار آنها نگذارند، این دانش ثمره ای برای سلامت فرزندان ندارد. پس باید والدین میوه را خریده و پوست کنده و در اختیار فرزند بگذارند تا او به طور منطقی درک کند که میوه برای سلامت سودمند است.
دکتر تقدیسی افزود: در حال حاضر قوانین ما در تأمین سلامت ناکارآمد هستند و امیدواریم در برنامه ششم توسعه تفکر سلامت محور در تمام عرصههای سیاستگذاری حاکم شود. البته در پیش نویس برنامه ششم نیز مقوله سلامت از سایر مسایل جامعه منفک و مجزا مطرح شده که نیاز به بازنگری دارد.