چند خط میان زندگی

گرچه آمارروشنی از تعداد معلولان کشور وجود ندارد امابنابرگفته متولیان امر سالانه بیش از 100 هزارنفر به تعداد معلولان افزوده می شود ودرحال حاضر یک میلیون ودویست هزار نفر آنها تحت پوشش خدمات بهزیستی هستند. فرخنده چراغی رئیس انجمن توانخواهان جسمی وذهنی با اشاره به ضعف حمایت از معلولان می گوید: بیش از ده سال است که از عمرقانونی به عنوان قانون حمایت از معلولان می گذرد که تاثیر خاصی بر بهبود وضعیت معلولان نداشته است . به اعتقاد من این قوانین درواقع فرمایشی ودرراستای تامین نظر کنوانسونهای بین المللی است .به این ترتیب فقط به روی کاغذ آ مده و اجرای آن به فراموشی سپرده شده است . چند سالی است که بحث اصلاحیه آن نیز بین دولت ومجلس مانده که خبری از آن نیست. وی ادامه می دهد: بهزیستی اصلی ترین متولی این گروه است که با وجود آن که بودجه های کلانی دریافت می کند اما به دلیل شرح وظایف عریض وطویل این نهاد وافراد تحت پوشش متعدد آ ن که بیش از 59 مورد را در برمیگیرد. سهمی چندانی ازاین بودجه ها نصیب معلولان نمی شود. این درحالیست که درجامعه ما حتی گروهی ازاین معلولان سرپرست خانوار هستند .جادارد مسوولان ما نگاهی به استاندارد خدمات رسانی به معلولان درجهان نیز نگاهی بیندازند. معلولان در کشور ما حدود 45 هزار تومان مستمری میگیرند ، درحالی که درترکیه بیش از 600 لیر ودراروپا بین 600-800 یورو مستمری داشته و تمام امکانات توانبخشی ودرمانی نیز برای آنها رایگان است. دکتر محبوبه خلوق ، یکی از مشکلات مبتلا به جامعه ما اشتغال است که در معلولان که شرایط ویژه ای نیز دارند این امر مشکلات مضاعفی را دارد. ازاین رو معلولان نیاز به آموزش مهارتهای کافی هستند که چندسالی است موسسات حرفه آموزی تلاشهایی را انجام دادند اما هنوز کافی نیست. مساله جدی دیگر این است که کارفرمایان به توانمندی معلولان اعتماد ندارند وبه دشواری آنها را می پذیرند .

*حمایتهای زیربنایی

خلوق ،مدیرعامل مؤسسه توان‌گستران برنا می افزاید: متولیان دولتی وتشکلهای غیر دولتی که درامر اشتغال معلولان فعال هستند باید نگاه خود را به اشتغال معلولان تغییر دهند . چنان که سالهاست تنها به مشاغلی همانند خیاطی برای معلولان توجه می شد .درحالی که امروزه فرصت ها و امکاناتی وجوددارد که می تواند اشتغال معلولان را تسهیل کند. بحث مناسب سازی نیز درجامعه اهمیت دارد زیرا فضاهای اجتماعی وکاری ما مناسب معلولان نیست. از سوی متولیان امرو کارفرمایان نیز تلاشی برای این مساله نمی شود زیرا هزینه بر تلقی می شود. وی به ضعف در اجرای قوانین حمایتی ازمعلولان اشاره کرده ومی گوید: در قانون حمایت از معلولان بر اختصاص سه درصد از اشتغال معلولان تاکید می شد بعد هم بنابر اصلاحیه قانون یاد شده به به کارگیری پنج درصد از فضای اشتغال به این گروه اشاره شد که هنوز در مجلس شورای اسلامی تکلیف آن روشن نشده است . حال آن که درعمل هیچ حمایتی از معلولان وجود ندارد زیرا تصویب قانون بخشی از مسایل است اما اجرای آن ازاهمیت جدی تری برخوردار می باشد. خلوق تاکید می کند :انجمن ما تنها نماینده کشور در مجمع جهانی زنان معلول هستیم ودر نشستی که شهریورماه برگزار شد طی دستور جلسه ای بر تلاش برای ایجاد اشتعال پاید ار تا دوساتل آینده تاکید شد. چراکه تا اشتغال پایداری نباشد بسیاری از مشکلات این گروه مرتفع نمی شود. ازاین رو برای بهبود اشتغال معلولان باید بر تغییر زیر ساختها توجه داشت . ازاین مسایل می توان به ایجاد بسته ای تشویقی برای کارفرمایان اشاره کرد. بسته های تشویقی که فقط درخدمات بیمه خلاصه نشود چنان تجربیات جهانی نشان داده اگر کارفرمایی مشاغل خاصی برای معلولان راه اندازی کنند درراستای حمایت ازوی دولت بخشی از حقوق معلولان را پرداخت می کند و همچنین تسهیلات ویژه بانکی برای این کارفرمایان در نظر می گیرد.

*مثلثی که لنگ می زند

فرخنده چراغی با تاکید بر دشوار بودن وضعیت افراد تحت پوشش انجمن خود می گوید: ما به این افراد مهارتهایی را یاد می دهیم وحتی بازارهایی را برای عرضه محصولات توانجویان ایجاد میکنیم ، اما این مساله راهگشا نیست. به نظرم امروزه باید بیش از معلولان به وضعیت خانواده آنها توجه کرد .چراکه اغلب توانجویان مسایل و محدودیت خودرا پذیرفته اند ولی این خانواده وجامعه است که با پذیرش آنها مشکل دارد. ازاین رو تصمیم دارم تشکلی مردم نهاد در همین زمینه ایجاد کنم. چراکه خدمات رسانی وحمایت از معلولان در قالب یک مثلث جادارد که اضلاع آن را توانجو، خانواده و جامعه تشکیل می دهد . هرکدام ازاینها اگر مسوولیتهای خودرابه درستی انجام ندهند نتیجه دلخواه حاصل نمی شود .