این روزها صاحبنظران به روند سریع زنانه شدن سالمندی اشاره می کنند.چنانکه بنابر آمارموجود در سال 1335 در مقابل هر 100 زن سالمند، 111 مرد سالمند وجود داشت در حالی که 50 سال بعد از آن یعنی در سال 85 در مقابل هر 100 زن سالمند 104 مرد و در سال 90 نیز در مقابل هر 100 زن سالمند 96 مرد سالمند وجودداشته که این آمارها حاکی از زنانه شدن سالمندی دارد.
این درحالیست که به طورمتداول به دلیل شرایط فرهنگی ، اجتماعی واقتصادی زنان سالمندی مناسبی را طی نمی کنند.چنانکه چندی پیش دکتر نحوی نژاد ،معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور به وضعیت سکونت ملکی سالمندان اشاره کرد و گفت: بیش از 73 درصد از مردان سالمند در خانههای ملکی خود زندگی میکنند در حالی که تنها 27 درصد زنان سالمندان سکونت ملکی دارند همچنین میزان بازتوانی مردان سالمند 8/2 برابر زنان سالمند میباشد.
دکتربراتی سده ، رئیس شورای سالمندی نیز اظهار می کند: در حال حاضر شش درصد مرد تنهای سالمند در مقابل 23 درصد زن تنهای سالمند در کشور وجود دارد؛ در واقع تعداد زنان تنهای سالمند حدود چهار برابر مردان تنهای سالمند است که احتمال افزایش این آمار نیز در سالهای آتی وجود دارد.
این درحالیست که وی به وضعیت ناخوشایند سالمندان تاکیده کرده ومی افزاید: حدود یک سوم جمعیت سالمند کشور از نظر معیشتی در فقر و محرومیت به سر میبرند. چنانکه در حال حاضر حدود 28 درصد آنهااز نظر معیشتی در وضعیت بدی قرار داشته و نیازمند حمایتهای دولت هستند زیرا این افراد در دهک اول قرار داشته و متاسفانه از سال 1390 به بعد تعداد سالمندان در این دهک همواره رو به افزایش بوده است.
پژوهشهای متعدد نیز حکایت از آن دارد که مشکلات جسمی نیز مضاف براین چالشها بر زندگی زنان سایه افکنده است چنانکه از هر سه زن سالمند یک نفردچارپوکی استخوان است و میزان افسردگی آنها نسبت به سالمندان مرد به طور چشمگیری مشهود است. چنانکه میزان افسردگی در زنان 4/15 درصد بوده که این رقم از افسردگی جمعیت عمومی که ۱۲.۷ درصد میباشد وحتی ا زجمعیت مردان با ۱۰.۲ درصد پیشی گرفته است .
- فرسودگی های زودهنگام
چندی پیش شهیندخت مولاوردی ، معاون امور بانوان ریاست جمهوری با اشاره به سن سالمندی زودرس در زنان اظهارکرد :سن سالمندی زنان در سالهای اخیر دو سال کاهش و به 58 سال رسیده است.
سهیلا داوری کارشناس مسئول سلامت سالمندان معاونت بهداشت و درمان دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه اصفهان با اظهار شگفتی دراین زمینه می گوید: اطلاعاتی درباره این آمارها ندارم اما سازمان بهداشت جهانی سن سالمندی ر ابالای 65 سال می داند ودر برخی کشورهای پیشرفته این رقم به 70 سال هم می رسد. چنان که در این کشورها بسیاری از شهروندان پس از سالمندی به دنبال تحصیل ویاامور دلخواه خویش می روند این درحالیست که در حال حاضرسالمندان درجامعه ما چندان دیده نمی شوند.حال آن که طی سالهای اخیر سالمندی به مساله ای جدی برای جامعه ما بدل شده است زیراتعداد افراد بالای 60 سال کشور با تعداد کودکان زیر 5 سال ما برابر ی می کند این در شرایطی است که هنوز هم سالمندان ومطالبات ونیازهای آنهارا جدی نمی گیرند. به طوری که درحال حاضر دهها پزشک اطفال درکشور فعالیت می کنند ولی تعداد متخصصان طب سالمندی چندان کافی نیست . همچنین مشکلات این قشر به مراتب متنوعتر وپیچیده تر از اطفال می باشد. این درحالیست که روند گسترده پیر شدن جامعه
به گونه ای است که یکی از موضوعات اساسی ومحوری آن باید نحوه وگسترش خدمات به سالمندان باشد . به این ترتیب که باید همانگونه که برای کودکان متخصصان مختلف درمان همانند حوزه دندان پزشکی ، روانشناسی وتغذیه فعال هستند برای سالمندان نیز چنین باشد.
* زنها غمگین تر می شوند ؟
اسمش پریچهراست و56 سال دارد ولی این روزها باید دهها لایه از ردو نشانهای هجوم زمان را از چهره اش پاک کنی تا به سیمای پری جوان دیروز برسی، می گوید: خانم جانم ، 80-90 ساله بود وقتی می گفتند : بی بی ، پیر شدی!جواب می داد: نگو استخونام می شنوه ..منم فکرمی کردم همه زنها مثل خانم جانم تا 90 سالگی رو پا وقبراق هستن.. ولی من هنوز55 ساله نشده بودم که لیستی ازدردها را داشتم ؛آرتروز، چربی خون ، دیابت...فقط خوش شانسم که یک مستمری و دفترچه بیمه دارم وخوش شانس تر این که هنوزمرض جدی تری مثل سرطان سراغم نیومده ، آخه این روزها خیلی مد شده ..
سهیلا داوری کارشناس حوزه سالمندی با اشاره به وضعیت نامطلوب زنان می افزاید: بنابرپژ وهشی که برروی گروهی از زنان سالمند انجام دادیم وضعیت آنها درزمینه سبک زندگی سالم ، کیفیت روابط اجتماعی ، میزان استرس ومیزان نشاط درزندگی تفاوت معنا داری با مردان داشت که این مساله حکایت از ضرورت توجه افزونتر به سلامت زنان سالمند دارد. دراین زمینه می توان علاوه برحمایتهای دولتی از توان تشکلهای مردمی نیز بهره برد .