بی تردید هوشمند سازی علمی وتخصصی مدارس راه دشواری دارد .
علی محمد توکلی ، کارشناس آموزش وپرورش با اشاره به پیشنیه این طرح می گوید:
استفاده از تکنولوژی درمدرسه ایران به زمان بهره گیری از ابزارهای کمک آموزشی سمعی-بصری شامل اسلاید وفیلم های آموزشی در کلاس درس بر می گردد.شورای فناوری اطلاعات وار تباطات وزارت آموزش وپرورش درسال تحصیلی 84-83 نیزبرای نخستین باراجرای آزمایشی طرح هوشمند سازی مدارس را به سازمان آموزش وپرورش تهران محول ساخت.
وی می افزاید: دراین چندسال از زمان اجرا ی آزمایشی تاکنون برنامه منسجم وهوشمندانه ای دراشاعه این طرح در سراسر کشوردیده نشده است .هرمدرسه به سلیقه خود وفراخور اعتبارات بدست آورده بیشتراز جیب والدین،کلاسهای درس را به اصطلاح هوشمند ساخته است .آمارها نشان می دهد بیش از 26هزارمدرسه با این شیوه ناپخته هوشمند شده اند.به قول وزیر فعلی حاصل اجرای طرح هوشمند سازی "تبدیل مدارس به قبرستان کامپیوترها" بوده است!
محمد رضا موسوی ، کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی نیز می گوید:
بی تردید درجامعه امروزی نمی توان ضرورت استفاده از فناوری های نوین را انکارکرد و آموزش وبهره گیری از آن به خصوص برای تربیت و تقویت توانمندی های نسل آینده مقوله ای اجتناب ناپذیر است .به طوری که با استفاده از این فضاهای نوپدید می توان جریان آموزش را حتی خارج از ساعات کلاس ومدرسه درقالب ایمیل وسایتهای خاص مدارس وارتباط بیشتر با معلمها گسترش داد. اما آنچه که درمدارس می بینیم نشان از موفقیت دراجرای این طرح ندارد زیرا به طور کلی مساله هوشمند سازی درمدارس را نمی توان تنها به وجود یک رایانه ویا پرژکتور وحتی تخته هوشمند خلاصه کرد. حا ل آنکه امروزه اغلب مدارس کشور درراستای هوشمند سازی فقط از همین چند ابزار ساده استفاده می کنند که تنها در یک کلاس مدرسه دیده می شود. درحالی که این مقوله خیلی فراتر ازاین امور قابل توجه است به طوری که حتی همین تنها کلاس هوشمند مدارس باید به لحاظ تجهیزات تقویت شده وابزار مختلفی همانند نرم افزارها وسخت افزارهای متعدد برای آموزش وجود داشته باشد. وی ادامه می دهد: به اعتقاد من اگر ما مدعی هوشمند سازی در مدارس هستیم باید تمام کلاسهای ما ازاین ظرفیتها برخوردار باشد. به این ترتیب کلاسهای ما متصل به اینترنت باشد ،معلمان ما برنامه های مختلفی از جمله کتابهای الکترونیکی دراختیار داشته باشند وحتی خودشان توان برنامه سازی داشته باشند. این که یک معلم پاورپنتی نمایش دهدتعبیر به هوشمند سازی نمی شود.
مساله دیگر که وجود دارد برخی از معلمان توانایی ومهارت از ابزارهای موجود را ندارند یا رغبتی برای استفاده حس نمی کنند. چنانکه ما در مدارسی تخته هوشمند داریم اما زمانی روند هوشمند سازی موثراست برنامه ها ونرم افزارهای موثری نیز وجود داشته باشد. البته هر قدراین برنامه ها جوابگو نیازها وشرایط سنی دانش آموزان باشد وبرای آنها جذاب باشد کارآیی بهتری خواهد داشت.
نکته دیگر بهره گیری ازاین ابزار وتجهیزات براساس مسایل ونگرشهای فرهنگی وجامعه است . برای نمونه من معتقدم اینترنت در کلاس وجود داشته باشد اما باید مدرسه توان نظارت بر بهره گیری از خدمات این ابزار را نیز داشته باشد. همچنین اگر قراراست تبلت به کار بگیرند این برنامه ها مناسب آنها باشد به این ترتیب با وجود یک سیستم مرکزی می توان فعالیت دانش آموزان را دراین فضاها هدایت کرد.
توکلی نیز به موانع انجام بهینه این طرح اشاره کرده واظهار می کند:
شبکه های ارتباطی کشوربرای اجرای این طرح بستر سازی مناسب نشده به عبارت دیگر اینترنت کم سرعت وخطوط عادی تلفن ، جوابگوی نیازهای آموزشی جمعیت میلیونی دانش آموزان نیست .نکته دیگر مشکل اقتصادی ووسع اندک خانواده ها است . چنانکه بسیاری از خانواده ها قادر به تامین حداقل یک دستگاه رایانه برای فرزند خود نیستند.همچنین ساختار فیزیکی اغلب مدارس ایران سنتی بوده ومناسب هوشمند سازی نمی خورد.گاهی نیز معلمان وهمکاران با منابع آموزشی وفناوریهای روزوشیوه های استفاده از آنها آشنایی کافی ندارند.یک ماده درسی بنام فناوری اطلاعات برای کلاس ششمی ها در نظر گرفته شده درحالیکه برای تدریس این درس مشکلاتی از لحاظ معلم وهمچنین از نظر امکانات وتجهیزات وجود دارد .
وی ادامه می دهد: شاهدیم در برخی مدارس به نصب چند دستگاه رایانه ،دیتا پروژکتور،برد هوشمندوبه کارگیری تجهیزات دیگر واستفاده از چند نرم افزارتکراری تدریس هوشمنددر کلاسهااکتفا شده است ورفته رفته نیز ایده هوشمند سازی درمدارس رنگ می بازد وبه فراموشی سپرده می شودونیاز به احیای مجدددارد.ازاین رو بایست این طرح درقالب یک طرح ملی به طور منسجم وهوشمندانه دوباره ازسر گرفته شود ودربودجه وزارت آموزش وپرورش یک ردیف بودجه مستقل وقابل توجه دراین خصوص پیش بینی شود وتنها متکی به کمک والدین نباشد.زیرا هوشمند سازی یکی از اهداف سند تحول بنیادین شمرده می شود.
این معلم پیشکسوت با اشاره به این که بنابرآمارها نیمی از کاربران اینترنت خاورمیانه به ایران اختصاص دارددر حالیکه درهوشمندسازی واتصال به اینترنت مدارس وضعیت کشورهایی چون قطر، امارات وبحرین به مراتب از ما بهتر است تاکید
می کند: میان فلسفه این طرح تا آنچه امروز آن را می بینیم تفاوت از زمین تا آسمان است !هوشمند سازی تنها نصب رایانه ووصل چند سیم نیست وجای مدیریت هوشمندانه در مدارس خالی است .هوشمندسازی مدارس راهبرد تحولی وزارت آموزش وپرورش درتوسعه فناوری اطلاعات وارتباطات به عنوان برجسته ترین ویژگی عصر حاضراست .در واقع درفر آیند هوشمندسازی قراراست مشارکت وتعامل عناصرمرتبط با مدرسه یعنی اولیا، معلمان ودانش آموزان وبازده کاری در مدارس افزایش پیدا کند .