- صنایع پرخطر
براساس آمارموجود روزانه 90 هزارتن پسماند صنعتی در کشور تولید می شود .همچنین براساس سند جامع مدیریت پسماند کشور سالانه 160 هزارتن ازاین گونه پسماند تولید شده که بر آورد می شود تا سال 1404 این رقم به 202 هزارتن برسد .
رضایی با اشاره به این که قانون پسماند نسبت به قانون آب وهوا نوپا محسوب می شود اما اقدامات ارزشمندی دراین زمینه صورت گرفته است ادامه می دهد: در سایر کشورها وقتی تولید کننده ای بطری آب معدنی تولید می کند ناچار است درصدی از درآمد خود را صرف بازیافت این بطری ها کند. درکشور ما نیزدر ماده 12 آیین نامه اجرایی قانون مدیریت پسماند مصوب 1383 تاکید شده که : كليه مراكز توليد كننده پسماندهاي ويژه ،بايد پسماند حاصل از كالاهاي خود را بازيافت کرده در صورت كه نتوانند به اين امر اقدام کنند بايد برابر نيم ده هزار ارزش كالا با فروش و يا ورود به صندوق ملی محیط زیست پرداخت کند و صندوق نیز بايد به نسبت بازيافت پسماند حاصل از هر يك از اقلام مزبور ، مبالغ دريافتي را در اختيار واحدهاي بازيافت كننده
آ ن قلم از پسماند قرار دهد.
*پسماندهای پزشکی
اوایل سال گذشته یکی از مدیران سازمان حفاظت از محیط زیست کشور اعلام
کرد : طبق برنامه ریزی های صورت گرفته تا پایان سال 1393 شاهد رفع معضل پسماندهای صنعتی، پزشکی، کشاورزی و خانگی خواهیم بود ! وعده ای که همانند دیگر وعده های پیشین کام محیط زیست کشور را شیرین نکرد ه چنانکه شینا انصاری مدیرکل دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت از محیط زیست کشور با اشاره به انجام دوهزار پایش پسماند های بیمارستانی در سال گذشته از این رویه گلایه مند بوده واظهارکرده است : در حال حاضر تفکیک پسماند و جداسازی پسماندهای عفونی و دارویی از پسماندهای عادی، انتقال پسماندها به اتاق مبرد یا سردخانه ويژه زبالههاي بيمارستاني و امحا همچنین نحوه انتقال پسماندها در صورت موجود نبودن دستگاه کم خطرساز همگی از مشکلات پیش روی مدیریت و پایش پسماندهای پزشکی است.
مهندس مهسا رضايي مقدم كارشناس دفتر بررسي آلودگي آب و خاك سازمان حفاظت از محیط زیست نیز به گزارشگر ما می گوید: درحال حاضر بر اسا س ضوابط مدیریت اجرای پسماندهای پزشکی بر عهده وزارت بهداشت است و ما ناظر عالیه به محسوب می شویم برطبق همین ضوابط نیز باید این پسماندها قبل از ورود به محیط زیست بی خطر سازی شود .به این ترتیب براساس ماده 63 آیین نامه مدیریت زبالههای بیمارستانی مصوب 1386 مکان استقرار سیستم مورد استفاده در خصوص سیستمهای متمرکز باید از نظر فنی و خروجی آلایندهها به تایید سازمان حفاظت از محیط زیست برسد.اما شیوه امحا وبی خطر سازی پسماندها را وزارت بهداشت ودرمان تعیین می کند .به هرروی به دلیل وجود برخی چالشها دراین زمینه تلاشهای از سوی وزارت یادشده وسازمان حفاظت از محیط زیست درحال اجراست که نمونه آن انعقاد تفاهمنامه ای میان آنهاست چراکه در مقوله پسماندهای پزشکی نیاز به تصمیم گیری جدی است تا مدیریت بهینه صورت بگیرد.
*اتوکلاوها کافی نیستند
صدهها مرکز درمانی، پزشکی ، زیبایی و حتی آرایشگاههای زنانه ومردانه این روزها مشغول ارائه خدمات متنوع هستند که حاصل آن دهها تن زباله است چنانکه بنابر گزارش وزارت بهداشت ودرمان روزانه 400 تن پسماند پزشکی در کشور تولید
می شود. آیا نظارتی بر بی خطر سازی این مواد وجود دارد؟
رضایی مقدم اظهار می کند : دراین زمینه باید قانونی عمل کرد ازاین رو مطابق ماده 65 همین آیین نامه مدیریت پسماند بیمارستانی مصوب 1386 سایر مراکز تولید پسماند پزشکی ویژه (اعم از درمانگاه ها، مراکز بهداشت،آزمایشگاه ها، مراکز تزریق، رادیولوژیها، داندانپزشکیها، فیزیوتراپیها، مطبها و سایر مراکز تولید پسماند پزشکی) میتوانند در سایتهای منطقهای یا مرکزی، زباله تولیدی را بیخطر کنند و یا از امکانات بیخطرساز بیمارستان های مجاور استفاده کنند. البته درزمینه بی خطر سازی زباله های پزشکی اختلاف نظرهایی با وزارت بهداشت وجود دارد که سعی داریم به اجماع نظر برسیم زیراآنها معتقدند : این پسماندها با اتوکلاو بی خطر می شود ولی به نظر سازمان حفاظت از محیط زیست به سیستم نهایی نیز نیاز است .
مهری رضایی ، مسئول دفتر آب و خاک اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی نیز می گوید: در حوزه پسماندهای بیمارستانی فعالیتهای مثبتی دراستان دیده می شود چنانکه براساس آمار سال گذشته بیش از 90 درصد بیمارستانها ی استان مجهز به دستگاههای بی خطر سازی زباله ها هستند. البته تاکید کرده ایم که اتوکلاوها سیستم جامعی برای مدیریت پسماند نیست و در تمام دنیا سیستم تکمیلی به شمار می آید . ازاین رو باید حلقه بعدی آن که زباله سوزی بهداشتی است ، انجام شود. دراین زمینه نیز مکاتباتی با استانداری جهت خرید زباله سوز مرکزی ا زمحل اعتباارت استانی داشته ایم .
وی تاکید می کند : ساماندهی و مدیریت پسماندها نسبت به آلودگی های آب وهوا بودجه های اندکی را می طلبد وبیشتر متکی بر مدیریت اصولی است . زیرا چالشی ترین بحث در مدیریت پسماند ضعف کارشناسی درنهادها ودستگاههای است که در قانون پسماند موظف به انجام عملیات اجرایی هستند . تا زمانی که سرمایه گذاری و اجرای عملیات مختلف دفن و کمپوست و بازیافت در قالب طرحی مدون و حساب شده به پیش نرود شاهد اتلاف منابع و حتی خروج سرمایه از استان هستیم و محیط زیست استان در مکاتبات متعددی این مهم را به نهادهای مسئول اطلاع و اعلام کرده است . به هرروی در حال حاضر چنان به مرز مخاطرات شدید زیست محیطی رسیده ایم که محلی برای تاخیر و تعلل وجود ندارد و تمام دستگاهای اجرایی به می بایست اصول محیط زیست را به طور جدی در راس همه امور خود قرار دهند .