رکوردها را شکسته ایم
«مسعود محمدی»، مدیر عامل «انجمن حمایت از پرندگان مهاجر سرخرود» است. او با تشکیل این نهاد، کوشیده تا به فعالیتهای پراکنده ای در حمایت از قوها انجام میشود، سامان بدهد.
محمدی مي گويد: قوها حدود 7 سال است که با آغاز فصل سرما به منطقه سرخرود میآیند. سال اول حدود 500 قطعه بودند که با انجام فعالیتهای مراقبتی و حمایتی در منطقه، سال بعد به 1400 قطعه رسیدند. در سالهای بعد تعداد قوها بیشتر و بیشتر شد تا آنجا که امسال بیش از 5 هزار قطعه قو به این تالاب آمده اند. وی میافزاید: پیش بینی میكنیم، امسال نیز بیش از 13 هزار قو به منطقه سفر كرده باشند و این قطعاً بالاترین جمعیت حضور قوها در یک منطقه است.
وی ادامه میدهد: سه گونه «قوی گنگ»، «قوی فریاد كش» و«قوی كوچك» این تالاب را برای مهاجرت انتخاب میكنند که البته 95 درصد آنها را قوهای فریاد کش تشکیل میدهند.
این فعال محیط زیست میگوید: قوها برای گذران فصل سرما از مناطق شمالی زمین به سایر نواحی گرم تر سفر میكنند كه تا پیش از این ژاپن با 3 هزار قطعه، رکورددار پذیرایی از قوها بوده، اما چندسالی است که سرخرود، گوی سبقت را از تالاب های ژاپن ربوده است.
10 تن غذا فقط برای 15 روز
محمدی به تغذیه قوها اشاره میکند و میگوید: این پرندگان نسبتاً بزرگ، معمولاً از بقایای شالیزارهای برنج تغذیه میكنند، اما در سرخرود، با توجه به جمعیت فراوان قوها، در همان نخستین هفته ها، همه بقایای شالیزارها مصرف میشود و قوها دیگر غذایی برای خوردن ندارند. به همین خاطر چند سالی است که بناچار به تغذیه دستی قوها روی آورده ایم.
مدیر عامل انجمن حمایت از پرندگان مهاجر سرخرود به اهمیت جمع بودن قوها در یک منطقه اشاره میکند و میگوید: تالاب وزرا محله در محاصره دامگاه هاست و پراکنده شدن قوها، به معنی خطر شکار آنهاست، برای همین کوشیده ایم با تغذیه دستی مانع پراکندگی قوها بشویم و این تغذیه دستی طبیعتاً بدون کمکهای مردمی امکان پذیر نیست.
مسعود محمدی میگوید: سال گذشته با وجود آنكه به کمک مردم 27 تن ذرت برای تغذیه قوها جمع آوری کردیم، اما باز هم مرگ و میر قوها آن هم به خاطر گرسنگی زیاد بود، برای همین امسال کار تغذیه دستی را زودتر آغاز کردیم. از طرفی برای آنکه مشكلی در زمینه تأمین غذای این پرندگان نداشته باشیم، زودتر برای میزبانی آنها آماده شدیم و فراخوان جمع آوری غذا دادیم. به این ترتیب امسال هم غذا دهی را زودتر شروع کردیم و هم حجم آن را افزایش دادیم تا آنجا که طی 15 روز، 10 تن ذرت را در منطقه دان پاشی کردیم.
وی در عین حال تأکید میکند: البته هنوز هم با مشكل تغذیه آنها مواجهیم؛ زیرا اگر 10 هزار قطعه قو هرکدام روزی نیم کیلو غذا بخورند، به روزی 5 تن مواد غذایی نیاز داریم.
وی با تأکید بر نقش مؤثر مردم منطقه در حفاظت و تغذیه قوها ادامه میدهد: مردم قوها را پذیرفته اند و مسأله قوها و تغذیه شان به دغدغه مردم بدل شده است، اما تاكنون مسؤولان حمایت چندانی نکرده اند؛ مثلا سال گذشته که مردم 27 تن مواد غذایی برای تغذیه قوها فراهم کردند، مسؤولان فقط 6 میلیون تومان کمک کردند. امسال هم وعده 40 تن گندم را برای تغذیه قوها داده اند که البته هنوز خبری از آن نیست.
مشاركت مردم در میهمان نوازی
مدیر عامل انجمن حمایت از پرندگان مهاجر سرخرود معتقد است، با افزایش تعداد قوهای مهاجر، همدلی و همراهی مردم نیز با این مسافران زیبا بیشتر شده است.
مسعود محمدی میگوید: سال به سال توجه مردم به قوها بیشتر شده و در تغذیه آنها مشارکت چشمگیر تری اتفاق میافتد. همچنین از آنجا كه برای حفاظت از 70 هكتار تالاب وزرا محله سرخرود تنها و تنها دو محیط بان حضور دارند، مردم منطقه به طور داوطلبانه از قوها نگهبانی میكنند و این درحالی است كه از چند سال پیش پای شکارچیها هم به سرخرود باز شده است.
وی ادامه میدهد: مهاجرت قوها به سرخرود سبب رونق بازار پرنده نگری در منطقه شده است، چنانکه در آخر هفته تعداد بازدیدکنندگان به بیش از 6 هزارنفر هم میرسد. این افراد از دیدن قوها به وجد میآیند و از آنها عكس میگیرند و شاد میشوند.
این فعال محیط زیست میگوید: از آن سو بسیاری از مردم محلی هم دریافته اند، با راهی به جز شکارکردن پرندگان هم میتوان درآمدی حاصل کرد و از طبیعت و حیات وحش بهره برد. این درحالی است که سالهای اول حتی خود محلیها هم قوها را شکار میکردند.
محمدی میگوید: اینجا هر روز صحنه های بسیار زیبایی از حضور قوها میتوان در دید. این وضعیت برخلاف وضعیتی است که بر عرصه های طبیعی کشور حاکم است. محیط زیست در کشور روز به روز به سرنوشت تیره تری دچار میشود، اما اینجا در سرخرود، روز به روز مردم به درک بهتری از همکاری متقابل و تعامل با نهادهای حفاظتی میرسند و البته از طبیعت و مواهب آن بهره برداری هم میکنند.
وی با اشاره به نقش مهاجرت قوها در رونق و آبادانی منطقه میافزاید: پرنده نگری سبب شده وضعیت منطقه تغییر كند و حتی ادارات محلی برای سهولت تردد گردشگران، جادهها را بهسازی کنند و سطح خدمات عمومی را افزایش بدهند.
آرزوی پدر قوها
ازمیان تمام آدمهایی كه قلبشان برای قوها میتپد، یکی از محیطبانهای بومی منطقه، به عاشقی این پرندگان رعنا بیشتر شهرت دارد. «مهدی گلی» را همه فعالان محیط زیست و همه گردشگرانی که با هدف پرنده نگری به سرخرود رفتهاند، میشناسند. مردی که با وجود هیکل درشتش، قلبی مهربان دارد. او سالهاست برای نگهبانی قوها خواب به چشم ندارد؛ تا آنجا که حالا دیگر، همه او را به عنوان «پدر قوها» میشناسند. آذرماه امسال، نهادهای فعال در عرصه محیط زیست از تلاشهای این محیطبان، تقدیر کردند.
مهدی گلی در گفت و گو با خبرنگار قدس به اهمیت حضور محیطبانها در تالاب وزرا محله اشاره میکند و توضیح میدهد: از آنجای که وسعت زمینهای کشاورزی این منطقه زیاد نیست و این پرندگان از مانده کشاورزی شالیکاری تغذیه میکنند. چنانكه غذا نداشته باشند، در منطقه پراكنده میشوند و حفاظت از آنها سخت میشود، پس باید با تغذیه كافی آنها را متمركز كرد.
وی با اشاره به كمبود محیطبان در منطقه ادامه میدهد: 12 سال است که در محیط زیست کار میکنم و 7 سال است پیش این قوها هستم. تقاضای محیطبان بیشتر را به سازمان داده ایم، اما چون نیرو نداشتند ممكن نشد، اما اهالی منطقه با جان و دل حمایت و همکاری میکنند.
این محیطبان با سابقه با تأکید بر اینكه قوها را به اندازه فرزند خودم دوست دارم، با بغضی در صدا به خبرنگار قدس میگوید: دعا میكنم همان طور كه درباور مردم، امام هشتم (ع) به عنوان ضامن آهو شناخته میشوند، ضامن این قوها هم باشند و این پرندگان دوست داشتنی هر ساله به سلامت بیایند و به سلامت برگردند.