گراني لبنيات وخسارت 50 هزار ميلياردي به سلامت ايرانيان
در آخرين روزهاي دولت دهم شاهد واكنشها وسخنان غيرمنتظره اي از سوي مسولان ووزراي آن هستيم كه اين سالها بارها مردم وكارشناسان تذكردادندو اغلب نيز بي ثمر ماند . مساله گراني هاي پي درپي لبنيات وكاهش سرانه مصرف ازاين دسته مباحث است كه اين روزها ازفرط شوري صداي هشدار وزارت بهداشت را نيز در آ ورده است. دكتر زهرا عبداللهي ، رئيس دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به به کاهش 14 درصدی مصرف "شیر" در کشور تاكيد مي كند : در شرایطی که اکنون در زمینه پوکی استخوان با مشکلاتی مواجهیم، ادامه روند کنونی کاهش مصرف شیر میتواند بار بیماریها و شکستگیهای استخوانی را افزایش داده و هزینههای مراقبتی زیادی را به دنبال داشته باشد.
عبداللهی همچنين کنترل و ثابت نگه داشتن قیمت مواد غذایی را از مهمترین شروط برقراری امنیت غذایی دانسته واظهار مي كند : اهمیت این موضوع از آن جهت است که مردم باید توانایی خرید مواد غذایی مهم را داشته باشند. بر این اساس این مقوله در سند ملی تغذیه و امنیت غذایی مورد توجه قرار گرفته است.
· آثارگراني بر سلامت
بنابر آخرين آمارموجود ، ميزان مصرف سرانه لبنيات روندروبه رشدي رادرجهان نشان ميدهد چنانكه سرانه مصرف از ۱۶۰ کيلوگرم به ۱۹۰ کيلوگرم رسيده است همچنين ميانگين مصرف سرانه حدود ۱۹۵ کيلوگرم برآورد مي شود که اين ميزان دركشورهاي با سرانه بيش تر از ۵۰۰ کيلوگرم مي باشد. حال آن كه سرانه مصرف لبنيات در كشورما نزديك به 70 كيلو گرم برآورد مي شود كه ازدلايل عمده كاهش مصرف لبنيات در جامعه ما گراني اين محصولات است . به طوري كه متوليان عرضه محصولات لبني اعتقاددارند : بر اساس آمارموجود مصرف لبنيات پس از اجراي طرح هدفمندي يارانه ها 22 درصد كاهش يافته است و اين موضوع دهها ميليارد تومان هزينه درماني بر دوش دولت و ملت گذاشته است.
دكتر علي اصغر دادگر ، فوق تخصص قلب وعروق در اين باره مي گويد : براساس بررسيهاي انجام شده مصرف مواد غذايي تازه وسالم بر سلامت قلب وعروق موثراست . لبنيات نيز بر سلامت قلب اثرانكار ناپذيري دارد اما هر قدر قیمت شیر و مواد لبنی بالا برود، سرانه مصرف قطعا پایین خواهد آمد و دسترسی مردم به شیر و لبنیات کمتر میشود. البته اين مساله در اقشار ضعيف جامعه بيشتر ديده مي شود. زيرا ترجيح مي دهد با وجود تورم تنهابه سير كردن شكم فرزندانش بپردازد. به اين ترتيب كاهش مصرف مواد لبني مي تواند به ابتلای افراد به بیماریهای سوءتغذیه وپوكي استخوان شود. همچنين درروند رشد اطفال اختلال ايجاد كند كه نتايج آن دردراز مدت بر سلامت جامعه تاثير خواهد داشت.
طي ماههاي اخير مهندس حسين چمني مشاور صنايع لبني ايران بارها به گراني لبنيات وآثارآن اشاره كرده است. او معتقد است : کمبود مصرف شیر به صورت مستقیم عامل دو بیماری خرابی دندان و پوکی استخوان است. طبق آمار وزارت بهداشت هر ایرانی دو دندان پوسیده دارد که با احتساب جمعیت 75 میلیون نفری در مجموع 150 میلیون دندان پوسیده در کشور داریم. اگر برای ترمیم هر دندان 200 هزار تومان هزینه شود که در بسیاری از موارد این رقم بیشتر است هزینه ترمیم دندان در ایران به رقم بسیار هنگفت 30 هزار میلیارد تومان میرسد.
وی ادامه ميدهد: همچنین سالانه 120 هزار مورد شکستگی ناشی از پوکی استخوان در کشور داریم که هزینه درمان آنها بین دو تا 15 میلیون تومان است. با توجه به اینکه 90 درصد ایرانیها کمبود کلسیم دارند میتوان با زمینهسازی برای افزایش مصرف شیر در هزینههای درمانی پوکی استخوان نیز به شدت صرفهجویی کرد.
· هنوز شير خانه ندارد
اوايل سال 1389 همزمان با برگزاري نخستين همايش ملي فرآوردههاي شير وصنايع وابسته ، برنامه ها و طرحهاي اميدواركننده اي از سوي مسولان وكارشناسان مطرح شد .دراين همايش گفته شد تا پايان برنامه پنجم توسعه در سال 1393 ،سرانه مصرف شير به 168كيليو گرم خواهد رسيد و خانه شير تاسيس مي شود. وضعيت مصرف شيرولبنيات كه مشخص است !اما از تاسيس خانه شير چه خبر؟
علي ايرانپور عضو كميسيون كشاورزي مجلس شوراي اسلامي در پاسخ ميگويد:
اين طرح مربوط به مجلس هشتم بوده كه به دلايل مختلفي هنوز محقق نشده است . بخشي ازاين مساله ناشي از عدم تعامل ميان وزارت كشاورزي وكميسيون كشاورزي بوده كه اميدواريم با حضور وزير جديدو اهتمام جدي بر كشاورزي ودامپروري بخشي ازاين دغدغه ها رفع شود.
وي مي افزايد : بي ترديد افزايش قيمت محصولات لبني كشور ما بالا رفتن قيمت مواد لبني تاثير منفي خود را مي گذارد. در 15 درصد گراني به وضوح ديديم ازاين رو دردنيا سعي مي شودبا برنامه هاي مختلف سرانه مصرف را افزايش دهند زيرا سرانه مصرف لبنيات بر سلامت جامعه و كاهش وشيوع بيماريها موثراست . دركشورمانيز با برنامه هاي گوناگون همانند فرهنگ سازي ، بهره گيري از رسانه هاي جمعي ، كاهش قيمت وحتي عرضه رايگان محصولات لبني در ميان اقشاروگروههاي نيازمند مثل كودكان وسالمندان مي توان سرانه مصرف را افزايش داد.
ايرانپورتاكيد ميكند: به هرحال وقتي قرار است به دليل افزايش قيمت فرآورده هاي لبني و مصرف اندك آن وهمچنين عوارض ناشي ازاين مساله بودجه اي به وزارت بهداشت ودرمان ومراكزدرماني اختصاص پيدا كند پس چرااين بودجه صرف پيشگيري نشود.
اين نماينده مجلس مي افزايد : وضعيت تغذيه دركشورما عكس ساير كشورها ست . چنانكه در ساير كشورهابر افزايش سرانه مصرف موادسالم همانند لبنيات وماهي تاكيد مي شود . درحالي كه فاصله چشمگيري بين سرانه اين مواد با كشورما ديده مي شود .همچنين ما ركوردار مواد غذايي پرخطر همانند نوشابه ونمك هستيم كه به اعتقاد من با اجراي برنامه هاي موثر وتعامل ميان نهادها مي توان سبد غذايي خانوارها را غني وسالم كرد.
ميرمراد زهي عضو ديگر كميسيون كشاورزي مجلس شوراي اسلامي نيز مي گويد: بي گمان افزايش قيمت لبنيات تاثير منفي بر سلامت جامعه خواهد داشت . درحالي كه توليد فرآوردههاي لبني در داخل ميسراست ونياز به مواد خارجي وواردات ندارد.
وي بااظهار ناخشنودي از گراني فرآوردههاي لبني مي افزايد: با افزايش قيمت مواد يادشده مردم وتوليد كننده ضرر مي كنند ومنافعش نصيب دلالان وواسطه ها مي شود .به نظرم حلقه مفقوده گراني ها عدم نظارت ومديريت صحيحح همراه با حمايت ناكافي از توليدكننده است .
· آخر كلام
چندي پيش مديركل بهداشت، بيمه هاي اجتماعي و درمان كميته امداد امام خميني(ره) اظهاركرد :
براساس آمار و گزارش های رسیده بیش از 200 هزار نفر از کودکان زیر شش سال در کل کشور دچار سوء تغذیه هستند اما این نهاد به لحاظ مالی تنها می تواند تا 50 هزار کودک را زیر پوشش قرار دهد ، ازاين رو در سال جاري ۴۰ ميليارد تومان اعتبار براي اجراي طرح حمايتي رفع سو تغذيه اختصاص يافت.حال تصوركنيد اگر به هردليل تعداد كودكان مبتلا به سو تغذيه افزايش پيدا كند براي رفع زيانهاي آن بايد چقدر هزينه كرد؟