رنجنامه كمبود داروهاي بيهوشي ادامه دارد
گرچه بحث ها وهشدارها در باره داروهاي بيهوشي ومشكلات آن ، طي ماههاي اخير بالا گرفته اما اين ماجرا بيش از 6 سال است كه به گونه هاي مختلف در رسانه ها مطرح مي شود. البته از اواخر سال گذشته بحث داروهاي بيهوشي با طرح مصرف داروهاي تاريخ گذشته وتقلبي ، ورود داروهاي بي كيفيت هندي وچيني افكار عمومي را به طور جدي درگير اين مساله ساخت . تا آنجا كه حتي وقوع برخي حوادث وحتي مرگها را بي ارتباط با اين مقوله ندانستند.
الماسي يكي از هموطنان ما با احتمال فوت برادرش به علت داروي بيهوشي مي گويد: در29 فروردين سال جاري برادرم را به دليل مشكلات ستون فقرات در يكي از بيمارستانهاي خصوصي تهران عمل جراحي كردند. گرچه قرارنبود در روند درمان از پلاتين استفاده شود اما با گذشت دو سه ساعت از عمل به همراهان اعلام شد نياز به استفاده از پلاتين است وآنها نيز موافقت كردند .
وي متاثر از مرگ برادر 26 ساله اش ادامه مي دهد: پس از 5- 6 ساعت كه جراحي پايان يافت ، بنا بر نظر پزشك جراح به هوش آمده وبعد دچار مشكلات تنفسي شده است . دراين زمان نيز قلبش از كارافتاد و با شوك احيا كردند . 7-8 روز هم در سي سي يو بستري شد. تا آنكه در 11ارديبهشت به دليل مرگ مغزي فوت كرد.به اين ترتيب اعضاي بدنش نيز اهدا شد.
الماسي با ترديد مي افزايد : براي ما هنوز علت مرگ برادرم سوال برانگيز است .چراكه
مي گويند: به دليل آمبولي ريه فوت كرده اما درحين عمل چندين كيسه خون به وي ترزيق كردندكه منطقي به نظر نمي رسد. به هر حال برادر من هيچ بيماري خاصي نداشت .برخي ها مي گويند : اين مساله از داروهاي بيهوشي است ؟گاه مي فكر مي كنيم قصور پزشكان وكادردرماني باعث حادثه شده است .به پزشك قانوني هم شكايت كرديم وهنوز منتظر نتيجه هستيم.
وي مي گويد: ما براي انجام هرچه بهتراين عمل از شهرستان به تهران ويك بيمارستان خصوصي مجهز مراجعه كرديم وبراي هرشب نگهداري از بيماردربخش سي سي يو شبي 2 ميليون پرداختيم .
درهمين بيمارستان براي انجام يك آزمايش خون، شيشه نمونه گيري را دستمان مي دادند تا به آزمايشگاهي بيرون از بيمارستان ببريم .
· نظرات ضد ونقيض
مدتهاست كه بحث كمبود داروهاي بيهوشي شنيده مي شود ، چنانكه درروزهاي پايان سال گذشته ودرآستانه راي اعتماد مجلس شوراي اسلامي به دكتر طريقت منفرد وي علت كمبود داروهاي بيهوشي را توزيع نامناسب دانست وگفت :«متاسفانه داروهای بیهوشی با تعادل در سطح کشور توزیع نشده است. از این رو لازم است توزیع نامناسب دارو در کشور هرچه سریعتر حل شود.»
بعد از دوماه بارديگر مساله كمبود داروهاي بيهوشي نقل محفل رسانه ها ومراكز درماني شد ، طريقت منفرد كه حال بر صندلي وزارت تكيه زده بود خبراز دستهايي پنهاني داد كه دركمبود اين داروها دخالت دارند . وي درجمع خبرنگاران تاكيد كرد: دلایل پشت پرده ای هست که باید در زمانی مناسب مورد بررسی قرار بگیرد، برخیها که دنبال دارويی خاص و با قیمتهای گزاف هستند اگر دارویشان سخت در بازار دارو پیدا میشود فکر می کنند دنيا به آخر رسیده در صورتی که اینگونه نیست. وي ادامه داد : اگر شما با بیمارستانی تماس گرفتید و گزارش مبنی بر کمبود داروی بیهوشی داشتید حتما به وزارت بهداشت اطلاع دهید.
· سومديريت متوليان سلامت
گرچه علتهاي گوناگوني براي كمياب شدن داروهاي بيهوشي شنيده مي شود اما دكتر محمد مهدي قيامت دراين باره به خبرنگار ما مي گويد: كمبود دارو كه ما اين روزها درگيرش هستيم مساله مرسوم كشورهاي كمتر رشد يافته محسوب مي شود .بنابراين دركشورما مي تواند به دليل سو مديريت واضح متوليان سلامت باشد . همين امروز (9 تير)دويا سه مورد ازبيمارستانهاي تهران به دليل كمبودداروي بيهوشي عملهاي خود را كنسل كردند كه اين اتفاق تا امروز دركشورما سابقه نداشته است.
رئيس انجمن بيهوشي كشور مي افزايد: در كشور دارو باارز مرجع واردشده است ولي از گمرك ترخيص نشده زيرا ارز مرجع تبديل به ارز مبادله اي شده است. داروهاي بيهوشي نيز همانند ديگر داروها ترخيص نشده و در گمرك مانده است . ازاين رو شاهد كمبود داروي بيهوشي هستيم.
· شركت هاي بيمه ، شركتهاي سرمايه اي
گراني دارو را نمي توان انكار كرد هرچند برخي اين گراني رابراي داروهاي وارداتي 90 درصد مي دانند اما عده اي خبراز گراني برخي اقلام دارويي تا 300 درصد هم مي دهند كه براساس سخن صاحبنظران داروهاي بيهوشي نيز ازاين گراني ها بي نصيب نبودند. اين در حاليست كه شركتهاي بيمه اي خدمات چنداني دراين زمينه ارائه نمي كنند.
دكترمهدي قيامت مي گويد: در كشور ما شركتهاي بيمه اي يك شركت سرمايه گذاري هستند .هرجا كه نظام سلامت ما دچار مشكل هست ، پاي اين شركتهاي بيمه هاي نيز درميان است و اين را
نمي توان انكار كرد .درحال حاضر به قيمت داروها دوتا دونيم برابر افزوده شده ولي بيمه ها
مي گويند بودجه نداريم . بيمه معنايش را در كشورما ازدست داده است . سالهاست كه در تلاشيم تا اقلام دارويي جديدبيهوشي تحت پوشش بيمه قراربگيرد كه هنوز موفق نشديم وبيمه ها همكاري نمي كنند.
· مهارت هاي متخصص بيهوشي
با توجه به آنچه گفته شد بايد پرسيد ، آيا تمام اين معضلات وغفلتها مي تواند باعث صدمه زدن به سلامت بيماران شود.
دكترمهين قره باغيان ، متخصص بيهوشي با تاييد مساله كمبود داروهاي بيهوشي مي افزايد:
به طور عادي اغلب بيماران به هنگام جراحي از بيهوشي مي ترسند و وقتي صحبت از داروهاي تاريخ گذشته وتقلبي وچيني هم شود اين نگراني ها افزوده مي شود . درحالي كه من با وجود آن كه هفته اي 40 مورد بيهوشي انجام مي دهم تاكنون داروي تقلبي ويا چيني نديدم.
وي مي افزايد:.بيهوشي درواقع خواب عميقي ، توام بابي دردي ، فراموشي ، آرامش واز بين رفتن واكنشهاي مزاحم است كه تمام اين موارد با كاربرد داروهاي متفاوت انجام مي شود. به اين ترتيب متخصص بيهوشي علاوه بردانش خود بايد هنر تركيب واستفاده ازداروهاي مختلف را نيز داشته باشد .
اين استاد دانشگاه ادامه مي دهد : ما نمي گويم تمام بيهوشي ها بي خطراست اما مهمترين مساله درروند جراحي سالم ، رابطه خوب پزشك متخصص با بيماراست تا شرح حال تمام مسايل بيماررابه پزشك بيهوشي بدهد .چراكه شرايط هر بيمار باديگري متفاوت است .درحال حاضراز اطفال يكي – دوروزه تا سالمند 90 سال زير تيغ جراحي مي روند. .اما داروهاي اين افراد با توجه با شرايط جسماني وبيماري هاي زمينه اي با هم فرق مي كند . بنابراين اگر پزشك بيهوشي اين دانش ومهارت راداشته باشد مي توان يك بيهوشي امن را ايجاد كرد.
دكتر قره باغيان با تاكيد بر توانايي ودانش متخصصان داخلي مي گويد : من به كشورهاي مختلف سفر ميكنم و اتاقهاي عمل را در ساير كشورهاي پيشرفته ديدم وقتي ما از كمبود دارو صحبت مي كنيم اين به معناي آن نيست كه ما همانند 50 سال پيش از اتر استفاده مي كنيم. دركشور ما نيز همانند كشورهاي پيشرفته تجهيزات وداروهاي نوين بيهوشي به كار مي رود . اين گراني وكمبود دارو ها نيزباعث نمي شود سلامت بيمار تهديد شود. شايد به دلايل ياد شده هزينه هاي درمان بالا برود ولي همه پزشكان حاضر نيستند براي مسايل مادي جان بيمار به خطر بيفتد.
دكتر قيامت تاكيد مي كند: ما نمي توانيم منكر توانايي ودانش متخصصان وپزشكان بيهوشي كشور شويم اما وقتي صحبت از كمبوددارو مي شود اين مساله مي تواند مهارت پزشك را هم تحت تاثير قراردهد. بنابراين متوليان سلامت كشوربايد براي عرضه داروهاي بيهوشي تدبير و همت كنند.