ازروياهاي آقاي وزير تا حقايق جامعه ما
بار ديگر ، با طرح " تبلت دانش آ موزي " نگاه والدين وكارشناسان به سوي وزارت آموزش وپرورش دوخته شده تا ببينند اين بار قرار است چه سناريويي نوشته شود . البته داستان "هردانش آموز يك تبلت " ادامه ماجراي " هوشمند سازي مدارس " است كه از سال ۱۳۹۰به طور جدی مطرح شد و وزیر آموزش و پرورش اصراردارد تا پایان برنامه پنجم توسعه، صد در صد مدارس کشور هوشمند شوند. چنانكه چندي پيش آقاي وزير ، از هوشمند سازي ۳۳ هزار مدرسه در كشور خبر داد .اما بايد ديد درحال حاضر روياي هوشمند سازي مدارس تا چه حد نزديك به واقعيتهاي نظام آموزشي ماست؟
· تغييراتي كه توجيهي ندارد
بهاره جهاني پور، مادردودانش آ موز مي گويد: سال گذشته براي هوشمند سازي مدرسه فرزندم كه پايه سوم راهنمايي بود 50 هزار تومان درخواست كردند اما از انجا كه والدين معتقد بودند چون محصلان اين پايه فقط يك سال در مدرسه هستند رغبتي براي هوشمند سازي نشان ندادند اما در سال جاري نيز براي فرزند ديگرم كه كلاس اول ابتدايي است 70 هزار تومان براي هوشمند سازي مدرسه خواستند ومن نمي دانم يك بچه كلاس اول ابتدايي چه ضرورتي براي هوشمند سازي دارد . به نظرم دانش آموز بايد در پايه اول ودوم ابتدايي مفاهيم زير بنايي آموزشي را فرا بگيرد بعد دانش فناوري نوين ساير اطلاعات را به وي آموزش بدهند .
كاوه – الف 39 ساله كه فرزندي محصل دارد ، اظهار مي كند : نظام آموزشی كشور همان سیستم 40 سال پیش است با جایگزینی ماژیک به جای گچ و وایتبرد بجای تخته سیاه هم تغييري در آن صورت نمي گيرد.
· نگاه از بالا به پايين
بسياري با ضرورت هوشمند سازي موثر وعلمي در نظام آموزشي موافق هستند . اما روند هوشمند سازي مدارس ما تا چه حد قابل قبول است؟
محمد رضا پور شجاعي با تاكيد براين كه هوشمند سازي مدارس رويدادي مثبت و قابل تامل است مي گويد : تكنولوژي به جامعه ونظام آموزشي ما را ه يافته وما نمي توانيم تاثير آن را ناديد ه بگيريم. اما هوشمند سازي وبهره مندي از فناوريهاي نوين در نظام آ موزشي درجات مختلفي دارد و به نظرم آنچه امروز در مدارس و درقالب استفاده از يك رايانه و اسمارت برد مي بينيم ، سطح سه وچهاري از اين هوشمند سازي است .
وي كه بيش از 14 سال سابقه تدريس دارد ، مي افزايد: درحال حاضر اغلب دانش اموزان در خانه خود به رايانه دسترسي دارند وحتي بسياري از انها به دانش ومهارت از معلم خود پيشي گرفتند . بنابراين اگر قرار است مدارس ما هوشمند سازي شود بايد علاوه بر سخت افزارها ؛ نرم افزارها همانند سطح دانش ومهارت معلمان نيز افزايش پيدا كند.
مرضيه كهندل ، كارشناس ارشد تكنولوژي آموزشي نيز دراين باره مي گويد: بحث هوشمند سازي مدارس از ابتدا با يك نگاه مديريتي انجام شد . درواقع در پي مقايسه هاي تطبيقي نظام آموزشي كشور باساير نظامهاي آموزشي مشورهاي ديگر مطرح شد . متوليان آموزشي كشور با مشاهده رشد تكنولوژي آموزشي در ديگر كشورها همانند مالزي ، تصور مي كردند با تاكيد بر سخت افزار ها مي توانند زمينه رشد تكنولوژي آموزشي را در كشور فراهم كنند وبه هوشمند سازي بپردازند بدون آ نكه مقدمات نرم افزاري آن مثل ، آموزش معلمان ويا بررسي ومشاوره براي رفع نواقص صورت بگيرد . اين طرح به اجرا در آمد تا در مسير اجرا كاستيها شناخته شده وبعد رفع گردد. ورود تبلت به مدارس نيز با همين نگاه سخت افزارانه صورت مي گيرد . درحالي كه اجراي برنامه " هردانش آموز يك لپ تاپ" كه چند سالي است از سوي نهادهاي بين المللي براي دانش اموزان كشورهاي جهان سوم در افريقا وآسيا انجام مي شود با نگاهي برتاكيد بر آموزش مجازي واز راه دور است . چراكه بسياري از محصلان اين كشورها به دليل ناامني وكشمكشها قادر به استفاده از كلاسهاي حضوري نيستند .
وي كه بيش از 12 سال سابقه تدريس دارد با تاكيد براين كه ، اهداف آموزشي وپرورشي ما همين ديجيتالي شدن است. مي افزايد : درحالي در آ موزش كشور تاكيد بر سخت افزارها مي شود كه در دانش تعليم وتربيت ، تكنولوژي هدف نيست بلكه ابزاري است براي رسيدن به هدف كه همان آموزش وپرورش است . براي مثال ما سعي مي كنيم در كلاس رياضي محتواي درسي را با ديتا پروژكتور آموزش دهيم . درواقع محتوا ي اموزشي با جلوه هاي بصري وبا صرفه جويي به دانش اموزان منتقل مي شود . ولي اين ابزارها چه تاثيري برهنرمعلم دارد؟ درحالي كه اگر وقتي اين ابزار وارد مدارس مي شود يكسري هنرها وشاخصه هاي خاص خود را مي طلبد كه شايد معلم سنتي ما واجد اين شرايط ودانش نباشد.
اين كارشناس تعليم وتربيت مي گويد : هوشمند سازي با چنين شرايطي كه تاكنون شاهد اجراي آن بوديم در تمام مدارس قابل اجرا نيست .درواقع در مدارسي كه هنوز مشكل وسايل گرمايشي ، پرداخت قبوض مدارس وحتي مشكل تكثير برگه هاي معمولي دانش آ موزان و كمبودهاي ديگري مشاهد مي شود را نمي توان در اولويت هوشمند سازي قرارداد. بنابراين بايد از مدارس برخوردار شروع شود اما از آ نجا كه سرانه مدارس تفاوت چنداني با هم نمي كنند و بودجه مدارس براي هوشمند سازي كافي نيست بايد براي رسيدن به اين هدف والدين را وادار به مشاركت كرد كه گاه اين مساله مورد اقبال والدين قرار نمي گيرد.
علي عباسپور ، عضو كميسيون آ موزش و تحقيقات مجلس هشتم نيز با اشاره به اين كه هوشمند سازي به معناي اين نيست كه فقط يك رايانه بگذاريم يا با پاور پنت مطلبي را ارائه بدهيم مي گويد: مدرسه اي را مي توان هوشمند دانست كه معلم خود ، در اين زمينه به طور كامل آموزش ديده باشد و درو س براساس سيستم مجازي آماده شده و محتوا ي آ موزشي آن نيز فراهم شود. به اين ترتيب با بهره مندي از اين ابزار ها مي توان به پرورش استعداد وكنجكاوي وروحيه پژوهشگري و تفكر محوري دانش آ موز كمك كرد و اين همان مقوله اي است كه در سند تحول بنيادين نظام آموزش وپرورش به آن تاكيد شده است. همچنين با اجراي موثر هوشمند سازي دانش محصلان پايه به پايه رشد پيدا مي كند .
· سرمايه اي كه تلف مي شود
مرد مي گويد: اين هوشمند سازي فقط بازاري است كه چند شركت براي ورود تجهیزات سخت افزاری فعال شوند.
زن مي گويد: اينها برنامه هايي فرمايشي است . ژستي است تا بگويند كاري مي كنيم. . دختر من مدرسه غيرانتفاعي مي رود اما يك توپ واليبال ندارند آزمايشگاه ندارند....
با وجود اين همه مشكل در نظام آموزشي ، هوشمند سازي تا چه حد اولويت دارد؟
پور شجاعي مي گويد : به نظرم هوشمند سازي موثر وبرنامه ريزي شده از نان شب هم براي نظام آموزشي ما واجبتر است . البته بايد تاكيد داشت كه هوشمند سازي گام به گام صورت گيرد و نبايد شتاب زده انجام شود . همچنين زير ساختهاي اجراي آن از معلم كارآزموده تا اعتبارات كافي در نظر بگيرند.
دكتر عباسپور مي گويد : اگر به طورتحقيقي مدارس هوشمند شود درروند آ موزش تحولات چشمگيري صورت مي گيرد . براي نمونه درحال حاضر بسياري از نرم افزارها وجوددارد كه دانش فيزيك را از ساده ترين مفاهيم تا سطوح پيچيده آموزش مي دهند ودانش آموز مي تواند بدون حضور در آزمايشگاه مجهز يا صرف هزينه هاي گزاف براي تجهيز مدارس دانش بيشتر و قابل فهم را كسب كند.
وي تاكيد مي كند : اوايل سال جاري در نشستي كه با هياتي از يونسكو داشتيم برخي ازاين افراد اين هيات با اظهار ناخشنودي از عدم استفاده از كمكهاي فناوري سازمانهاي بين المللي جوامع جهان سوم اظهار مي كردند: در بازديد از اين كشورها شاهد بوديم برخي ابزار همانند رايانه بدون استفاده ، زير خاك مانده بودند . در كشور ما نيز اگر با برنامه ريزي به هوشمند سازي مدارس نپردازيم در بسياري از مدارس اين ابزار ها همين سرنوشت را خواهند داشت و هزينه هاي كلان جامعه ، بي ثمر تلف مي شود. .