عوامل محيطي عامل سي درصد سرطانهاي كشور
وقتي صحبت از" سرطان " مي شود . آشناترين تصويري كه از اين بيماري در ذهن ما نقش مي بندد ، تصوير تكيده انساني رنجور است كه موهاي سروصورتش ريخته است. اما كساني كه اين بيماري را از نزديك تجربه كرده اند ، خوب مي دانند اين آرام وعادي ترين روز زندگي يك بيمار سرطاني است. درواقع با وجود دردها ، بيقراريها وزخمهاي جانكاه بايد ريزش موهارا بخش مضحك وفكاهي زندگي يك بيمار سرطاني دانست . به هرحال هرچند بسياري از ما از مسوولان ، كارشناسان و آدمهاي عادي كوچه وبازار تا اين كمدي تلخ واين درد تلخ تر را تجربه نكنيم به آن اهميت نمي دهيم . اما بايد بپذيريم سرطان اين روزها هولناكتر گلوي بسياري از هموطنان را فشار مي دهد.
· جولان سرطان
بر اساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی، كشورما بالاترین میزان شیوع سرطان در خاورمیانه را داراست. همچنين بنا بر پیش‌بینی صاحبنظران ، كشورما درسال 2015 با سونامی سرطان روبه‌رو خواهد شد. اما چرا شاهد گسترش سرطان در كشورهستيم ؟
دكتر علي كائيدي ، عضو كميسيون بهداشت ودرمان مجلس دراين باره مي گويد: در گذشته به به دليل عدم دسترسي به امكانات تشخيصي برخي بيماريها همچون سر طان مغفول مي ماند درحاليكه طي چنددهه اخير دردنيا ودر كشورمان شاهد رشد چشمگير پيشرفتها در زمينه سلامت بوديم . چنانكه چند سال پيش بيماران براي انجام جراحي قلب باز بايد به كشورهاي خارجي اعزام مي شدند اما درحال حاضر با رشد تكنيك ودانش پزشكي بسياري از خدمات درماني در كشور ميسر است.
سخنگوي كميسيون بهداشت مجلس شوراي اسلامي با تاكيد بر نقش سبك زندگي دراين زمينه ، ادامه مي دهد : با توجه به سبك زندگي شهر نشيني و شاخصه هاي آن همانند ، كاهش تحرك ، استفاده از غذاهاي پر كالري وچرب ، رواج مصرف فست فوتها ، استفاده از مواد افزودني ونيترات در مواد غذايي فرآوري شده و استرس فراوان عوامل موثر در فزوني ابتلا به سرطان محسوب مي شود. اين درحاليست كه با
مصرف ميوه جات كه اغلب سرشار از مواد آنتي اكسيدان وضد سرطان است ازاين معضل پيشگيري كرد همچنين بنابر بررسيهاي انجام شده ، چاقي ، مصرف غذاهاي داغ ، گوشت قرمز وموارد ديگر دراين زمينه موثر هستند .
دكترفضلعلي زاده ، رئيس انجمن سرطان ايران نيز اظهار مي كند : سرطان در تمام دنيا رو به افزايش ا ست . چنانكه براساس آمار بانك اطاعات ملي امريكا كه نسبت ابتلاي بيماران سرطاني را طي سالهاي 2001 تا20 20 موردارزيابي قراداده ، سرطان در سالهاي اخير حدود 50 درصد افزايش داشته است كه علت عمده آن پيشرفت در امكانات تشخيصي است .درايران نيز افزايش سرطان علاوه براين مساله به هرم جمعيتي كشور وجوان بودن جامعه و افزايش اميد به زندگي وفزوني جمعيت سالمند ارتباط دارد .
· محيط زيست و سرطانهاي زودهنگام
درروزهاي اخير كه آلودگي هوادر بسياري از كلانشهرها به مرز هشدار رسيده است .كارشناسان بارديگر انگشت خود رابه طرف آلودگي هوا دراز كرده وآن را متهم بروز سرطانهاي زودهنگام وفراوان كشورمان معرفي مي كنند
حتي برخي تاكيد دارند ، 30 درصد سرطان ها به دلیل عوامل محیطی بروز پیدا
می کند . البته اين مقوله طي چنددين دهه اخير ، معضل همه گير جامعه بشري شده است چنانكه بنابر برخي تحقیقات علت شيوع سرطان را تا ۹۳درصد ناشي آلودگی محیط زیست، شامل اشعه‌ها با طول موج کوتاه، ویروس، باکتریها و مواد شیمیایی مي باشد.
دكترفضلعلي زاده با تاكيد بر نقش آلودگي هوادرابتلا به سرطان ريه مي افزايد: براساس پژوهشهاي قابل اعتنا مواد آلاينده موجود در هوا كه گاه ناشي از سوخت نامناسب خودروها ست نقش موثري بر افزايش سرطانها به خصوص سرطان ريه دارد. البته دراين سرطان عوامل ديگر همچون دخانيات نيز اثرگذاراست .به طوري كه سيگار اصلي ترين عامل ابتلا به سرطان ريه به شمار مي آيد .
رئيس انجمن سرطان ايران اضافه مي كند: نوع ديگري از سر طان كه مرتبط با آزبست مي باشد نيز در افرادي كه بااين مواد ارتباط دارند شايع است .ازاين رو استفاده ازاين ماده شيمييايي كه بيشتر درصنايعي همانند مصالح ساختماني ، ولنت سازي وعايقها استفاده مي شود در بسياري از كشورهاي جهان ممنوع ومنسوخ شده اما در كشور ما كمابيش مصرف مي شود كه اميدواريم وزارت بهداشت وساير متوليان در امرواردات اين ماده شيميايي خطرناك توجه كنند .
براساس اطلاعات موجود، به دليل اثبات خطر ناك بودن آزبست در سلامت افراد در بيش از 40 كشورجهان مصرف اين ماده ممنوع شده است .در كشور ما نيز از سال 1379 در شوراي عالي محيط زيست، مصوبه حذف آزبست از تركيبات و توليدات صنعتي و ساختماني و جايگزين كردن آن با موادي كه آثار سوء ندارد به تصويب رسيده و به كارخانه ها و صنايع ابلاغ شده است اما هنوز هم آزبست در صنايع استفاده مي شود.
تقويت سرطان با كود وآفت كشها
سرطانهاي دستگاه گوارش شايع ترين سرطان در كشور محسوب مي شود آنچنان كه صاحبنظران تاكيددارند ، يک سوم مبتلايان به سرطان به خاطر محصولات کشاورزي به اين بيماري دچار مي‌شوند.
دكتر كائيدي درهمين باره مي گويد: به اعتقاد من اگرما بتوانيم وزارت جهاد كشاورزي رادر زمينه مصرف سموم وآفت كشها وكودهاي شيميايي حساس كنيد تاثير موثري بركاهش سرطان خواهدداشت زيرا بسياري از كشاورزان وباغداران بدون توجه به ميزان مجاز سم پاشي مي كنند. اين درحاليست كه پژوهشهاي ثابت كرده اين مقوله در افزايش سرطانها بي تاثير نيست . ازهمين رو ، در برنامه پنجم توسعه نيز با تاكيد بر سلامت جامعه متولياني همانند جهاد كشاورزي را موظف كرده در زمينه مصرف كودها وسموم دفع افت كنترل ونظارت داشته باشد.
دكتر لطفعلي زاده نيز باتاكيد برنقش عوامل محيطي بر گسترش سرطان مي افزايد : از مهمترين مسايلي كه در زمينه ابتلا به سرطانها بايد توجه داشت ، پيشگيري از بروز سرطانهاست كه بسيار كم هزينه تر وموثر تراز درمان خواهد بود .به اين ترتيب ، افراد مي توانند با ترك سيگار مانع ابتلاي خود به سرطان شوند . همچنين با جايگزيني موادشيميايي بي خطر زمينه ابتلا را كاهش داد . كنترل سلامت كارگران وافراادي كه با اين مواد مربوط هستند در هرسال نيز مي تواند سرطان رادر جامعه محدود كند .
بنابراين وقتي ما برپيشگيري تاكيد داريم به همين علت است زيرااز يك سو باعث كاهش مبتلايان مي شود واز سوي ديگر افزايش عمر مبتلايان را به دنبال خواهد داشت .