* نزديك به 50 درصد طلاقها در کمتر از 5 سال زندگی مشترک رخ مي دهد
مرد ميانسال برخلاف سالها ي عمريي كه گذرانده ، بي پروا چشمهايش مرطوب مي شود. رنج چهره مردانه اش را پركرده است. چشم به صورت زن ميانسال مي دوزد و با بغض مي گويد: خواهر ! آبروا م رو دادم تا جون دخترم رو نجات بدم. طلاقش رو گرفتم ، چون نمي خواستم يه روز جنازه اش رو
بيارن ...مرد آرام اشك مي ريزد.
اين تصوير ي است كه همين چند سال پيش از طلاق فرزندان درخانه ها مي ديديم. حس زيان وسرشكستگي . اما امروز ، طلاق داستان ديگري دارد به راستي چرا از مانيفست ترديد ناپذير ، " زندگي فقط با لباس سفيد عروسي يا كفن "به "چيزي كه زياده زن وشوهره" رسيديم؟
· از بيگانگي با خود تا بيگانگي از دوست
به طور ميانگين در هر ساعت 16 واقعه طلاق ، هرروز 382 مورد و هر ماهه 11 هزار و586 طلاق در كشور ثبت مي شود .
دكتر عبدالرضا كردي با اشاره به دلايل طلاق اظهار مي كند : علت عمده بروز اين مشكل درك نادرست خانواده ها اززندگي است . به طوري اغلب والدين در پرورش فرزندانشان به عناصر مادي زندگي بيش از عناصر معنوي تاكيد دارند . ازاين رو جوانان به مسايل مادي بيش از معنوي گرايش داشته درحاليكه عناصر معنوي همچون دانش زندگي مورد غفلت قرار گرفته است .
رئيس انجمن جهاني خانواده مي افزايد : گرچه سطح تحصيلات درجامعه ما افزايش داشته است اما اين باعث رشد سواد دانشگاهي شده اما سواد اجتماعي ، سواد معنوي ، وسواد ارتباطي افراد رشد نداشته است ، حال آنكه اگر سواد در اين بخشها فراتر رود زوجين بهتر مي توانند دركنار هم يك زندگي مشترك را تجربه كنند واز آن لذت ببرند.
وي تاكيد مي كند : ازدلايل موثر در بقاي خانواده نوع نگاه وباورهاي مردم است . چنانكه در روابط خانوادگي جامعه ايراني، الگوي نادرستي متداول است كه همان ترجيح دادن سنت بر شريعت مي باشد . از سوي ديگر نيز طي سالهاي اخير تهاجم فرهنگي با استفاده از همين ضعف در خانواده ها رسوخ كرده چرا كه هويت ديني خانواده ها براي مقابله با اين تهاجم ضعيف است . به اين ترتيب با ضعف در هويت ديني ، اعضاي خانواده باديدن تصاوير وفيلمها تحت تاثير قرار مي گيرند . پس با بازگشت به فرهنگ ديني وترجيح دادن آن بر فرهنگ سنتي وبيگانه ميتوان بر مشكلات وآسيبها غلبه كرد.
كردي با اشاره به ضعف در وابستگي هاي خانوادگي اظهار مي كند: امروزه بسياري نه تنها به خانواده خود كه حتي به خود افتخار نمي كنند ،به طوري كه درحال حاضر بحث جراحي زيباي تبديل به بحران شده است . درواقع افراد آنقدر كه براي چهره وظاهر وتغيير آن سرمايه گذاري ميكنند ، رغبتي برا ي تغييرات معنوي وهويت در خود ندارند . همچنين دربرخي خانواده ها مردها وزنها درجايگاه اصيل خود نيستند . همين تغيير جايگاه باعث بروز چالشهايي شده است .
· عمر كوتاه دلبستگيها
چندي پيش رسانه ها به نقل از مدیرکل دفترآمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان ثبت احوال نوشتند : 14 درصد از طلاقها در کمتر از یک سال زندگی مشترک و بین 43 تا 50 درصد از طلاقها نیز در کمتر از 5 سال زندگی مشترک انجام میشود.
با نگاهي به آمارهاي موجود نيز مي توان دريافت عمر زندگيهاي مشترك هرروز كوتاه تر مي شود.
علي اصغر كيهان نيا مي گويد : رشد فزاينده طلاق در سالهاي اخير دلايل پيدا وپنهان بسياري دارد كه با توجه به تجربيات من در زمينه مشاوره خانواده عمده ترين دليل را مي توان مشكلات اقتصادي وبيكاري ، گسترش اعتياد درجامعه و سپس گريزپايي مردان متاهل دانست كه اين مقوله نيز بي ارتباط با مشكلات اقتصادي نيست .چرا كه بسياري از مردان نوكيسه وتازه به دوران رسيده به دليل آنكه اقتصاد ما بيمار است پس از رسيدن به نان ونوايي كه البته ظرفيت آن را نيز نداشته اند ، گريز پا مي شوند. از سوي ديگر نيز برخي زنان ما به دليل همين شرايط اقتصادي خواسته ويا ناخواسته به موجودي مصرفي براي چنين افرادي بدل مي شوند .
اين مشاورخانواده درادامه مي افزايد : در كناراين زنان هستند بانواني كه با افزايش دانش ودرك اجتماعي وجايگاه شايسته در جامعه ديگر تمكين مطلق وبي قيد وشرطي از همسرنكرده به شايسته سالاري دركانون خانواده تاكيد مي كنند .حال آنكه بسياري از مردان همچنان اعتقاددارند ، " مرد مرد است وزن زن"، همين تفاوت تفكر ونگاه موجب بروز اختلاف درخانواده ها مي شود.
وي ادامه مي دهد : نكته ديگرآشنا نبودن زوجين از شيوه هاي ارتباطي موثراست. بشر سه سال فرصت دارد كه حرف زدن بياموزد اما بايد سالها تلاش كند كه چگونه حرف زدن را فرا بگيرد. از مشكلات همسران اين است كه چگونه حرف زدن با يكديگر را نمي دانند ، درواقع مهارتهاي زندگي را نياموخته اند .
· كلاسهايي كه قبولي ندارد
چند سالي است كه آموزش مهارتهاي زندگي ، سكه روز شده ، كافيست سري به چندين كتابفروشي حتي گمنام شهر بزنيد تا دهها عنوان كتاب با همين مقوله ببينيد يا چند مجله خانوادگي را ورق بزنيد تا آگهيهاي كوچك وبزرگ براي اين مساله پيش چشمتان رديف شود. اما حاصل اين كلاسها وكتابها چيست ، افزايش درصد ها ورقمهاي طلاق وآسيبهاي اجتماعي ؟!
دكتر كردي دراين باره مي گويد : آموزشهاي موجود مهارت زندگي اغلب در حد دانش است و تلاش نمي كنند كه به سطح فهم وكاربرد مخاطب برسد . بنابراين اگر اين آموخته ها كاربردي نباشد مداخله خانواده ها نيز به طور سالم اثر گذار نيست . به خصوص آنكه آموزشهاي مزبور منجر به تغيير سبك زندگي به سمت سلامت
نگر ي وزندگي مطلوب نشود.
معاون پژوهشي مركز مطالعات خانواده ايران ادامه مي دهد : دو فرايند فرهنگ پذيري و ارزش پذيري درجامعه بسيار اهميت دارد حال آنكه جامعه ما دراين دو محور كاستيهايي دارد وموثر عمل نكردند . حال آنكه بايد دراين دو حوزه چنان كارآمد عمل كرد كه مردم كمترين مشكل را تجربه كنند.
كيهاني نيا نيز اظهار مي كند : گرچه چند سالي است كه بحث آموزش مهارت زندگي درجامعه وتوسط متوليان مختلف مورد توجه است اما بازهم نسبت به ساير كشورها اين تلاشها اندك است .مساله ديگر اين كه دراين حوزه نيز برخي افرادبي بهره ازدانش وارد شده اند كه آموخته هاي آنان نيز تاثيري بر دوام وبقاي خانواده نداشته است.
اين حقوقدان ادامه مي دهد : ازدلايل پنهان نا پايداري نهاد خانواده نيز استفاده نا آگاهانه از متون وكتابهاي خارجي است كه با توجه به فرهنگ وسبك زندگي غربيها نوشته مي شود . اين منابع كه هماهنگي وهمسويي با فرهنگ ما ندارد باعث بروز اختلاف ميان همسران مي شود .
وي كه مولف بيش از 16 عنوان كتاب در زمينه سلامت ودوام خانواده است ،
مي افزايد: دولت نيز دراين زمينه برنامه چنداني نداشته است درحالي كه بايد با ايجاد مراكز وكلاسهاي رايگان در سطوح مختلف به آموزش مهارت زندگي بپردازد . دردانشگاهها نيز ضروري است كه در كناردهها واحد درسي رسمي چند واحد درسي در زمينه دانش همسرداري و سلامت وبهداشت همسري تشكيل شود تا جوانان با مسايل زندگي مشترك آگاه شوند وشيوه ارتباط وتعامل با شريك زندگ خودرا بياموزند.
· آموزش همه جانبه زندگي
دكتر كردي با تاكيد براين كه دختران از سن 15 سالگي وپسرها از 17 سالگي به دليل سن آغاز بلوغ اجتماعي در آنها آماده آموختن اين مهارتها هستند نيز معتقد است : آموزشهاي قبل از ازدواج ، ملاكهاي انتخاب همسر وديگر مهارتهاي موثردر تحكيم خانواده بايد افزايش يابد ومراكز آموزش رشد خانواده ايجاد شود تا همسران قبل از آنكه زير يك سقف بروند و آزمون وخطا كنند اين مهارتها را فرا بگيرند .بنابراين براي كاهش آسيبهاي خانواده در هر استان بايد مركز مطالعات خانواده ايجاد شود تا با همفكري خانواده را به تناسب فرهنگي برسانند . البته براي اثربخشي بيشتر اين دستگاهها در سطح كلان نيز با يكديگر مرتبط شوند . به اين ترتيب ، ابتدا با تكيه بر تحقيق وپژوهش مشكلات وتنگناها را شناسايي كنند سپس با آموزش به مردم آگاهي دهند ودر مرحله ديگر با فرهنگ سازي موثر بسترهاي مناسب را براي نهادينه شدن اين آموزشها فراهم كنند .