زندگي با چند برش اضطراب
· تپش قلب ، تنگي نفس ، انقباض عضلات ... اينها نشانه هايي از اضطراب هستند كه بسياري از آدمها درگوشه وكنار دنيا ، كم وبيش آن را تجربه مي كنند . گاهي نيز اين نشانه ها آنقدر در زندگي ها پررنگ وهولناك ظاهر مي شوند كه داشتن فقط كمي آرامش مي شود يك آرزوي دست نيافتني . از همين رو ، روز گذشته نخستين كنگره بين المللي اضطراب با حضور بيش از 500 نفراز ميهمانان داخلي وخارجي در بيمارستان فوق تخصصي رضوي كار خود را آغاز كرد . تا با مشاركت يكديگر راههاي موثري رابراي كاهش اضطراب ومديريت آن را پيدا كنند.
درهمين كنگره ،دكتر نورمن اشميت مدير كلينيك اضطراب در آمريكا با اشاره به اينكه امروزه از هر پنج نفريك نفر مبتلا به اضطراب باليني است گفت : فرایند اضطراب درحالت عادی طبیعی است اما اگر علایم تشديد شده وباعث ناتوانی در جریان زندگی شود اهمیت پیدا می کند.
وي افزود: باپیچیده شدن نحوه زندگی گونه هاي متعدد اضطراب نیز پيچيده شده است .ازهمين رو شاهد روشهاي ابتكاري طي سالهاي اخير بوده ايم .
مدير كلينيك اضطراب در پاسخ به گزارشگر ما كه تا چه حد جنسيت در اضطراب موثر است ، گفت : بنابرآمارموجود در كشورهاي توسعه يافته نظير امريكا زنان دوبرابرمردان به اضطراب گرفتارند و80 درصد زنان براي اضطراب مراجعه ميكنند.
· آدمهاي امروز مضطربترند؟
دكتر اشميت كه بيش از 25 سال درزمينه اضطراب پژوهش مي كند ، با تاكيد بر افزايش اضطراب درجوامع امروزي به گزارشگر ما اظهار كرد: اين معضل در كشورهاي توسعه يافته در 20 سال اخير رشد داشته است . بنابراين ميتوان آگاهي ودانش رااز عوامل موثر براين مساله دانست .
اما پروفسور پیتر نورتن درپاسخ گفت: بشر همواره برای نگرانیها واضطرابهایش مسايلي داشته است. و نمي توان انسان امروزي را مضطربتر دانست .
دكتر جمال شمس ، روانپزشك نيز درتاييد همين مساله به گزارشگر ما گفت: زندگي در شرايط امروز ما را در معرض منابع استرس متعدد قرار مي دهد .براي نمونه 30 سال پيش ماهواره نبود كه ما به سهولت اخبار راستين ودروغين خبرگزاريهاي متعدد را بشنويم ومضطرب شويم. يا 100 سال پيش شيوه آموزش ما متكي به مهد كودك وكنكور وكلاس تقويتي هاي گوناگون نبود .اما امروزه والدين وكودكان دراين زمينه ، اضطرابها واسترس را تجربه مي كنند. زماني كه منابع استرس بيشتر مي شود واكنش درما ايجاد مي شود واكنشها احتياج به تواناييهايي را داريم كه با اين استرس مواجه شويم .اما گاه اين تواناييها رانداريم ودربرابر استرسها كم مي آوريمو دچار اضطراب وافسردگي مي شويم . اينكه ما مي شنويم افسردگي زياد شده به دليل آن است كه ماتوانايي انطباق با شرايط را نداريم.
· نقش معنويت در كاهش اضطرابها
آيا معنويت در كاهش اضطرابها مي تواند موثر باشد؟
درهمين زمينه پروفسور نورتن گفت : من اطلاع چنداني از ساير جوامع واديان ندارم. اما در كشور من ، افراد معتقدند ، باورهاي معنوي مي تواند در كاهش فشارها واسترسها موثر باشد.
دكتر شمس استاديار دانشگاه نيز اظهاركرد: معنويت به طور كل ميتواند يك از تواناييهاي باشد كه مارادربرابر استرسها تقويت مي كند . اين باور در ملل وجوامع مختلف به اشكال متعدد بروز وظهور دارد.
دكتر علي گرجي ، دبير علمي كنگره اضطراب هم دراين باره گفت : هر عاملي كه بتواند به شما اطمينان مقابله با استرسها را بدهد ميتواند در كاهش اضطراب تاثيرگذار باشد كه معنويت يكي از اين موارد است. البته ورود معنويت به درمان اضطراب بايد از كانال مشخص و درستي باشد در غير اين صورت باعث تشديد اضطراب خواهد شد.
· نقش آموزش مهارتهاي زندگي
كودكان به دليل نا اگاهي وناتواني از گروههاي در معرض اضطراب هستند . چگونه مي توان ، اضطراب آنها را كاهش داد؟
پروفسوركمينگ گائو درپاسخ اظهاركرد: دراولين قدم بايد با نشانه رفتاري كودكان اضطراب انها را تشخيص داد و سپس با شيو ههاي متعدد اين معضل را حل كرد .وي تاكيد كرد: براي اثربخشي درمان اضطراب بايد با بروز نخستين نشانه ها به درمان انديشيد.
پروفسورمانجا مهتا ازهند با اشاره به تقويت مهارتهاي زندگي به عنوان راهكاري براي كاهش اضطراب كودكان ونوجوانان به گزارشگر ما گفت: براساس برنامه هاي سازمان بهداشت جهاني مانيز سعي كرديم اين مهارتها را با تاكيد بر مديريت اضطراب وپيشگيري به اجرا در آوريم. در همين زمينه نيز شورايي ملي فعاليت دارد كه با اموزشهاي حل مساله ، ارتباط موثر و... در حدود 10 جلسه ، باعث افزايش سلزگاري وكاهش مشكلات اين گروه شده است . دراين زمينه نيز سمن ها مشاركت قابل توجهي داشتند.
· هنر وكاهش اضطراب
برخي افراد معتقدند ، به دليل رواج خشونت در آثار نمايشي روزگارما اين دوره با معضلي به نام عصر خشونت مواجه خواهد شد. به راستي آثار نمايشي كشورما مروج خشونت هستند ؟
حميد تمجيدي ، سينماگر كشور ما دراين باره به گزارشگر ما گفت: مابايد به جامعه نگاه كنيم اگر مضطرب باشد يكي از مقصرها رسانه هاي تصويري ورسانه هاي گروهي است. البته نبايد توقع داشت اين مسايل با چند جمله ويك باره حل شود . به خصوص كه ما اغلب برنامه ريزي طولاني مدتي براي مسايل مختلف نداريم.
وي با تاكيد بر نقش آثارنمايشي در اضطراب كودكان افزود: درحال حاضر دراين زمينه وجود دارد برخي خشونتهاي موجود در آثارنمايشي را چندان نمي دانند ولي برخي با انجام پژوهشهاي مختلف اين فرضيه را تاييد مي كنند. چنانچه ما درجوامع مي بينم تاكيد شده اين فيلم را كودكان با والدين ببينند يا برخي رده هاي سني نمي توانند فيلمي را مشاهده كنند به دليل آن است كه كودكان توانايي كافي براي تحليل مسايل را ندارند بنابراين بايد والدين براين مسايل كنترل ونظارت داشته باشند. حتي تلوزيون كه امروزه در حريم همه خانه هاست نيز بايد به اين مساله توجه داشته باشد. بهنظرمن بهترين شيوه دراين زمينه فرهنگ سازي است .
وي دركارگروه سينما واضطراب نيز گفت: 20 سال از عمر فيلم درماني درجهان مي گذرد اما اين شيوه مي تواند دركنار ساير شيوه هاي درماني ، نقش موثري دركاهش ودرمان اضطراب داشته باشد . چنانكه چندي يك متخصص ترك در پنسيلوايا در قالب فيلم درماني وگروه درماني توانست ، آثار مثبت اين روش را تاييد كند.
حميد تمجيدي تاكيد كرد: تا حدي از اضطراب در زندگي بشر طبيعي وسازنده است اما فراتراز ان به عنوان مساله شناخته مي شود.
كاوه مقدم نيز با تاكيد بر تاثير نقاشي درماني بركاهش اضطراب كودكان افزود: به دليل آنكه كودكان توانايي كافي را براي بيان مشكلات خود ندارند .ميتوان با نقاشي درماني ، مشكلاتشان را شناسايي وحل كرد. وي گفت : كودكاني كه اضطراب جدايي را تجربه كرده اند ، اغلب از رنگهاي تيره استفاده كرده وتصاوير را كوچك وگاه به طور غيرواقعي بزرگ مي كشند . انها اغلب درحاشيه صفحه نقاشي مي كنند.
وي درادامه افزود: انسانها از هنگام تولد سه احساس خشم، ترس ومحبت را همراه خود دارند كه همسو با رشد تقويمي اين احساسها نيز بايد درآنها تقويت شود. اما چنانچه به دلايلي اين رشد هماهنگ نباشد ويكي از احساسات برديگران غلبه كند ، كودك مشكلاتي نظير اضطراب را خواهد داشت. ازاين رو توليد كنندگان آثارنمايشي وبازيها بايد توجه كنند ، محصولات آنها همسو با اين احساسات باشد.
· بومي سازي دانش
سالهاست كه در همايشهاي مختلف ، راهكارها وتدابير ساير كشورها آموزش داده مي شود. اما بومي سازي اين دانشها چه تاثيري بركارايي واثر بخشي آنها خواهد داشت؟
دكتر محسن حكاك دراين بارهبه گزارشگر ما گفت: متاسفانه كشور ما مولد علم نيست ودر بسياري از رشته ها وشيو ه ها را خارج وارد مي شود . دربرنامه هاي درماني نيزاز راهنمايي خارجيها استفاده مي كنيم درحالي كه بسياري از نارساييها واختلالات روحي وجسمي ريشه در شرايط خاص فرهنگي ، اجتماعي و اقتصادي و.. مادارد .بنابراين به صرف اينكه ما شيوه اي را فقط براي درمان از ديگر كشورها وام بگيرم شايد هميشه به درستي جواب ندهد. پس منطق ايجاب مي كند اگرشيوه درماني وارد مي شود متناسب با شرايط داخلي بومي سازي شود.
دكتر جمال شمس نيز اظهار كرد: ما موقعي كه يك روش درماني را استفاده مي كنيم معمولا آن را ازمنابع آموزشي همانند كتابها برمي داريم وعينا به كار مي بريم. اين از مشكلات ماست. ما بايد متناسب با شرايط خود از انها بهره ببريم. براي نمونه ما جمعيت كمي از كشورمان مبتلا به يك بيماري است اما ما براي آنها دارو توليد ميكنيم . اين درحاليست كه فقط در در زلزله بم بيش از 70 هزار نفر مبتلا به اختلال استرس پس از حادثه داريم . به اعتقا د من چنانچه اين داد هاي وارداتي به طور تمام وكمال ارائه و اجرا شود ، جز اين كه فاصله بين گروههاي فرهيخته وخاص را با عامه مردم بيشتر كنيم . حاصلي نخواهد داشت.