تأکید متخصصان در نخستین همایش بین‌المللی سرطان در مشهد؛
با تمام پیشرفت‌های علمی در جهان، هنوز هم برای ما شنیدن نام سرطان، هولناک و ناامید کننده است. اما پروفسور «بهمن امامی» رییس بخش رادیوتراپی انکولوژی مرکز پزشکی دانشگاه لایولای آمریکا اینقدر تیره و تار به آن نگاه نمی‌کند.
او در حاشیه نخستین همایش بین‌المللی هم‌اندیشی سرطان در مشهد، به خبرنگار ما می‌گوید: همه ما تصور می‌کنیم که سرطان همیشه یک مرض غیر قابل درمان است در حالی که امروزه بسیاری از سرطان‌ها با تشخیص به‌هنگام علاج پذیرند. برای نمونه، سرطان سر و گردن تا 80 درصد قابل درمان است. کشور ایران نیز امروزه در زمینه درمان اینگونه بیماری‌ها در مرحله گذار قرار دارد و شرایطش رو به بهبود است. زیرا تا 10- 15 سال پیش وضعیت چندان مناسب نبود اما در حال حاضر رو به پیشرفت است. برگزاری چنین نشستهایی با همین انگیزه صورت می‌گیرد تا از تجربیات متخصصان دیگر استفاده شود.
باید به کاهش مرگ و میر سرطانی‌ها بیندیشیم
دکتر «محمدرضا قوام نصیری» استاد رادیوتراپی انکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز با اشاره به اینکه سالانه 6000 میلیارد تومان برای درمان سرطان در کشور هزینه می‌شود می‌افزاید: این در حالیست که آمار ابتلا به سرطان در کشور نیز رو به افزایش است به طوری که ده سال پیش حدود28هزار مورد جدید ابتلا در سال وجود داشت که امروزه به بیش از 80 هزار مورد در سال رسیده، یعنی سه برابر شده است. البته میزان مرگ ومیر در این زمینه نیز به بیش از 40 هزار نفر در سال می‌رسد.
رئیس کنگره هم‌اندیشی سرطان ادامه می‌دهد: همانگونه که سعی می‌شود تلفات حوادث جاده‌ای کاهش داده شود به طوری که ادعا می‌شود به دلیل همین تلاش‌ها این حوادث تا 12 درصد کاهش داشته، باید تمهیداتی صورت بگیرد که مرگ و میر ناشی از سرطان نیز از 40 هزار مورد به 20 هزارمورد برسد. این در حالیست که امروزه، مشاهده می‌کنیم در آمریکا هزینه‌های کاهش سرطان نزدیک به هزینه‌های پروژه‌های ناسا است و یا در ژاپن اولین برنامه اقتصادی، تحقیق، تشخیص و درمان سرطان در مراحل ابتدایی است. حال آنکه ما هنوز در میانه راه هستیم و نیاز به تلاش بیشترداریم. سرطان هنوز مرگ و میر بالایی در جامعه ما دارد. البته ما همسو با رشد سرطان، به لحاظ تربیت نیروی متخصص، روشهای درمانی و بهره‌مندی از تجهیزات، رشد قابل تاملی در سالهای اخیر داشته‌ایم و افق پیش رویمان روشن و امیدوار کننده است.
آب، هوا وخاک آلوده، سرطانزاست
دکتر قوام نصیری به علل موثر در ابتلا به سرطان اشاره کرده می‌افزاید: شایع‌ترین سرطان در کشور ما به دستگاه گوارش، (مری و معده) مربوط می‌شود که از دلایل آن می‌توان به آلودگی آب‌ها و وجود نیترات اشاره کرد، زیرا این ماده در دستگاه گوارش با تغییر و تبدیل به نیترا زامین‌ها، در دستگاه گوارش فوقانی باعث سرطان می‌شود. همچنین مصرف زیاد نمک در بروز سرطان معده اثرگذار است.
این استاد رادیوتراپی انکولوژی در زمینه نقش آلودگی هوا و غبار‌ها در ابتلا به سرطان می‌گوید: این مواد بسته به اینکه از چه نوعی باشند، می‌توانند زمینه‌ساز بروز سرطان در دستگاه تنفسی تا سرطان خون باشند، چنانکه بنا بر تحقیقات انجام شده، سرب موجود درهوا باعث افزایش سرطان خون در بین اطفال می‌شود.
تاثیر تغذیه ناسالم
دکتر «مهدی سیلانیان طوسی» استادیار گروه رادیوتراپی و انکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تاکید بر پیشگیری در زمینه ابتلا به سرطان می‌گوید: ثابت شده 30 درصد سرطان‌ها توسط عوامل قابل پیشگیری رخ می‌دهد که این اهمیت دارد. به طوری که سیگار و دخانیات از عوامل عمده در ابتلا به سرطانهای مختلف هستند. همچنین تغذیه از عوامل اثرگذار است چنانکه مصرف میوه و سبزیجات تازه در پیشگیری از این بیماری موثر است. پژوهش‌ها نشان داده سرطان مری که در کشور ما از سرطانهای عمده است در خانواده‌های ضعیف بیشتراست زیرا این افراد تغذیه سالمی ندارند و کمتر از میوه و سبزیجات استفاده می‌کنند.
واکسنی برای کاهش 95 درصدی سرطان
دکتر «فاطمه همایی» رئیس مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در زمینه اهمیت بهداشت جنسی در سرطانهای زنانه به خبرنگار ما می‌گوید: برخی از ویروس‌ها از راه جنسی منتقل می‌شوند و سرطان‌زا هستند. برای نمونه پاپیلومای انسانی قابل توجه است، زیرا ثابت شده ابتلا به سرطان دهانه رحم ارتباط مستقیمی با این ویروس دارد. از این رو واکسن آن نیز تولید شده و توصیه می‌شود حتی دختر بچه‌ها در 11سالگی این واکسن را ترزیق کنند تا در زمان فعالیت جنسی از این بیماری پیشگیری شود. به این ترتیب این واکسن شانس ابتلا به سرطان دهانه رحم را تا 95 درصد کاهش می‌دهد. وی ادامه می‌دهد: بی‌تردید مسایل هورمونی در سرطانهای خاص زنان موثر هستند. هر قدر دوره باروری زن بیشتر باشد و دیرتر یائسه شود شانس سرطان سینه افزایش پیدا می‌کند. از این رو بلوغ زودرس می‌تواند در این زمینه اثر داشته باشد.
این دانشیار انکولوژی و رادیوتراپی، می‌افزاید: متوسط سن ابتلا به سرطان پستان در زنان ما 46 تا 48 سال است که این رقم در غرب نزدیک 60 سال است. در واقع بانوان ایرانی 10-15 سال زود‌تر مبتلا می‌شوند. تاسفبارتر اینکه این کاهش سن مبتلایان نیز دیرهنگام و در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شوند. این در حالیست که مبتلایان زن آمریکایی که در 60 سالگی تشخیص داده می‌شوند، 20 درصد در مرحله غیرتهاجمی است حال آنکه در کشور ما با متوسط سن 48 سال، 70 تا 75 درصد در مرحله دو و سه تشخیص داشته می‌شوند. به این ترتیب موارد غیرتهاجمی نیز انگشت شمار است. این به دلیل عدم غربالگری است در حالی که باید غربالگری در افراد به ظاهر سالم برای تشخیص زود‌تر انجام شود اما متاسفانه ما سیستم غربالگری منسجمی نداریم.
سرطان پستان به راحتی قابل پیشگیری است
دکتر «فریبا اسراری» متخصص رادیوتراپی و انکولوژیست از آمریکا نیز به پیشگیری از سرطان پستان اشاره کرده می‌افزاید: کارآمد‌ترین راه برای کاهش این عارضه، پیشگیری است که حتی بانوان خود با انجام خودآزمایی ماهانه می‌توانند در این زمینه موثر باشند. همچنین از سن 43 سالگی هر ساله، ماموگرافی کنند اما اگر سابقه بیماری داشته باشد در کمتر از 40 سال باید انجام شود. زیرا با تشخیص زودهنگام، شانس بهبود کامل90 درصد خواهد شد که در مراحل بعدی این میزان به 40 درصد خواهد رسید. مساله دیگر که در بروز سرطان پستان مؤثر است مصرف داروهای هورمونی است، به طوری که در پژوهشی درآمریکا مشخص شد؛ از ده سال پیش که مصرف هورمون در زنان یائسه قطع شده، موارد ابتلا نیز کاهش یافته است.
این مـدیر مرکز بیماریهای پستان دانشگاه جان هاپکینز آمریکا می‌گوید: حمایتهای عاطفی نیز در بهبود بیماری موثر است. ازاین رو، در تیمهای درمانی که در آمریکا فعالند، از مبتلایان بهبود یافته به طور داوطلب استفاده می‌شود تا با بیماری که تازه مبتلا شده مرتبط شود وبا او همراهی کند. همچنین از آنجا که در روند شیمی درمانی، مو‌ها می‌ریزد برای کاهش ناراحتی‌های روحی مبتلایان، مراکز زیبایی و درمانی وجود دارد که خدماتی مانند تاتو را ارائه می‌کنند.