تسهيل در ازدواج جوانان
دخترجوان با همراهانش پشت ويترين مزوني ايستاده بود وبا وسواس مدلهاي لباس عروس را نگاه ميكرد .گاهي با اشاره به مدلي ميگفت: اين لباس رو پريسا دوسال پيش پوشيده بود.. چقدر كاردستش بي سليقه است..من ميخوام وقتي لباس مي پوشم تا سالها فاميلا يادشون باشه وتعريف كنند...
پس از كلي گشتن وديدن پا به مزوني مجلل ميگذارند.
زن ميانسال با مهارت از لباسها ومدلها ميگويد از مدل ترك واروپايي وقيمتهاي مناسب .
- دوخت لباسها از 300 تا هزارتومنه ..همه مواداز پارچه و كاردست هم با خودمونه..
وقتي چند مدل را نشان ميدهد ، عروس وداماد با اكراه نگاهي ميكنند. زن ادامه ميدهد؛ اگه به دنبال مدل خاصي هستيد ميتونين برين طبقه بالا .
زن جوان راهنمايي ميكند: اينها از 600 هزارتومن به بالاست . زمان دوختش هم طولانيه... اگه ميخواين براي اين مدلا سفارش بدين بايد هزينه انتخاب مدل از ژورنالها رو هم بپردازين...
** دلم ميخواهد مراسم ازدواج من هم به باشكوهي ازدواج پسرعمه ام باشه.. .مگه قراره من چندبار داماد بشم.. براي اتوموبيل عروس ؛ ميخوام يك پروشه كرايه كنم چيزي نيس يه ميليون ئ خورده.... هزينه گل زدنش هم مهم نيس من ميخواهم با شكوه ترين ازدواجها را داشته باشم.يادت باشه ها ...همايون ميگه يه جا عكس عروس ودامادرو روي كاپوت ماشين نقش ميكنن ، به نظرت جالبه...
***
درحاليكه بسياري از مردم به مراسم آنچناني ازدواج ميانديشند . جواناني هم هستند كه در تقلايند با حداقل هزينه زندگي مشترك خود را آغاز كنند.
عبدالرضا -ر 26 ساله میگوید: خودتان که میبینید. ازدواج جوانان ازمشکلات اساسی کشور است اما تلاش کافی نمیشود. وام ازدواج میدهند اما با این مخارج به کجا می رسد؟ رهن خانه ها راببینید. هزینه طلاو تالار و...که نگفتنی است .
مژده – الف نیز اظهار میکند: من و همسرم ازخانواده متوسط هستیم. نزدیک یک سال است عقد کردیم. اما هنوزنتوانستیم وسایل ازدواجم را فراهم کنیم. بااین تورم چطور میتوانم از همسرم بخواهم که طلا بخرد یا چند تکه وسایلی که متعهد شده را تهیه کند. یا خودم هزینه جهیزیه را بپردازم. ما وام ازدواج را که با هزار رفت وآمد گرفتیم را برای رهن خانه کنار گذاشتیم . خانواده ها نیزکمک میکنند اما نمیتوانیم انتظار داشته باشیم برایمان خانه بخرند یا 20-30 میلیون هزینه جهیزیه را بدهند.
پرستو نیز که دوسال در عقد است میگوید: همسرم دانشجو است . هردو کار پاره وقت داریم که درآمدی ندارد. ازتمام مخارج ازدواجمان هم که بگذریم بازهم حداقل یک ازدواج ساده ، 20 تا40 میلیون تومان هزینه دارد. اما حمایتها آنقدرناچیز است که ارزش ندارد. به زوجها مسکن مهر میدهند، اما در شهرهای اقماری که اغلب فاقد امکانات معمولند. به اندازه همان اجاره داخل شهر بايد هزينه اياب وذهاب بدهيم.
به هرحال دراين گسل طبقا تي انكارناپذير هرازگاهي نيز سازمان ونهاد ي ادعاي حمايت از ازدواج جوانان را دارد وطرحها وبرنامه هايي را عرضه ميكند. اما با توجه به آماري كه سالهاست تكرار ميشود. درکشورما بیش از 14 میلیون جوان آماده ازدواج هستند. وسالانه نزدیک به یک میلیون وهفت صد هزار نفر به این افراد افزوده میشود. پس حاصل اين تلاشها چه ميشود؟
* قانون بي فرجام
از قوانين شاخص دراين زمينه ؛ " قانون تسهيل ازدواج جوانان مصوب 27 /9/1384 مجلس شوراي اسلامي است.
عبدالرضا ثروتي ، عضو كميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي درباره نتيجه واثار اين قانون در كاهش مشكلات ازدواج جوانان به گزارشگر ما ميگويد: اين قانون مصوبه مجلس هفتم بوده است وبا وجود آنكه تسهيلات ومشوقهاي ارزشمندي براي ازدواج جوانان پيش بيني كرده بودبراي نمونه ؛ براساس ماده يك قانون تسهيل ازدواج، دولت مكلف به ايجاد «صندوق اندوخته ازدواج جوانان» شد و همچنین قرار شده است تا دولت علاوه بر استفاده از منابع بودجه سنواتي، از محل اين صندوق به جوانان نيازمند به مسكن و اجاره مسكن، وام وديعه پرداخت كند. اما با گذشت چند سال هنوز از سوي دولت به اجرا در نيامده است. وي ادامه ميدهد: به اعتقاد بسياري از نمايندگان مجلس وصاحبنظران ؛قانون تسهيل ازدواج ميتوانست با كاهش چالشهاي اقتصادي جوانان ، آنان را در تشكيل زندگي مشترك حمايت كند . چنانكه درماده دوم اين قانون چنين آمده است؛ "دولت مكلف است علاوه بر استفاده از منابع بودجه سنواتي پيش‌بيني شده، از محل «صندوق اندوخته ازدواج جوانان» به مزدوجين نيازمند به اجاره مسكن ، حسب تشخيص كميته سامان ازدواج با توجه به امكانات صندوق وام وديعه مسكن پرداخت كند. همچنين براساس ماده 3 ، تاكيد شده است: با تاكيد بر روشهاي انبوه‌سازي، كوچك سازي ، ارزان سازي و استفاده از روشهاي نوين ساخت در امر مسكن، دولت مكلف است علاوه بر بهره‌مندي از تسهيلات متداول و رايج فعلي (انبوه سازي و اجاره به شرط تمليك) از طريق نهاده‌هاي عمومي نظير شهرداري و اوقاف و امور خيريه و با بهره‌گيري از همكاري و امكانات وزارت مسكن و شهرسازي و بنياد مسكن انقلاب اسلامي و استفاده از زمين‌هاي دولتي يا زمين‌هاي اهدايي خيرين، واحدهاي ساختماني به عنوان «مسكن موقت» احداث كرده و آنها را در اختيار زوجهاي جوان با اجاره مناسب قرار دهد. مدت استفاده هر زوج متقاضي از اين واحدها حداكثر سه سال است.
* هزار وعده خوبان
" وزارت كشور " نيز به صورت موسمي واغلب مناسبتي سخن از طرحها وبرنامه هايي براي حمايت از ازدواج جوانان ميكند. چنانكه قرار بود درپي اجراي قانون تسهيل ازدواج ، "كميته سامان ازدواج " را در استانها ايجاد كند. اما گويا اين برنامه نيز چندان بقا نيافت.
يكي از آگاهان در استانداري خراسان رضوي ،دراين باره با اظهار بي اطلاعي از اين مورد به گزارشگر ما اظهار ميكند: چنين كميته اي در استانداري فعال نيست .به طوركلي اززمان ادغام معاونتهاي اجتماعي با سياسي فعاليت دراين عرصه چشمگير نيست.
البته دراين زمينه نيز تماسها با وزارت كشور ثمري نداشت . چنانكه پس ازارسال دوفقره فاكس با يك مضمون به دليل مفقود شدن آنها ، دراواسط بهمن ماه سال جاري ، سرانجام از روابط عمومي اين وزارتخانه شنيديم كه ؛ خبرنگاري از قدس براي اين مصاحبه حضور پيدا كرده وپاسخها را دريافت كرده است!!!به اين ترتيب ، پاسخي نگرفتيم.
اما آنچه محرز است . هنوزهم جوانان منتظرند تا ببينند ؛ وعده ايجاد" بنياد ملي ازدواج " و كميته سامان ازدواج" كه از سوي " وزارت كشور مطرح شده ، به كجا ميرسد.
* پاسخي كه نميرسد
وقتي صحبت از ساماندهي ازدواج جوانان ميشود ، نگاهها به سوي وزارت ورزش وجوانان متوجه ميشود.
ثروتي دراين باره ميگويد: تلاشهاي وزارت ورزش وجوانان در خصوص مسايل جوانان تحت تاثير ، ورزش قرارگرفته و چندان كارسازنبوده است. درحاليكه بارها تاكيد شده بر مسايل جوانان بيش از ورزش به خصوص ورزش قهرماني تاكيد شود ؛ اما چنين نشده است.
اما پاسخ وزارت ورزش وجوانان درزمينه تسهيل ازدواج جوانان چيست؟
گرچه كارشناسان وزارتخانه يادشده ، به پرسشهاي ما جواب گفته اند اما با گذشت نزديك به يك ماه ؛ هنوز معاونين ومسولان ارشد وزارت ورزش وجوانان فرصت كافي براي بازنگري اين پاسخها نداشته اند پس هيچگاه اين پاسخها به خانه نرسيد!!!!
* نهادهاي غيردولتي
دركنار نهادهاي دولتي وقانوني؛ نهادها وموسسات غير دولتي نيز در زمينه ازدواج جوانان فعاليت ميكنند. هرقدر تعداد اين نهادها اندك است اما تجربه نشان داده ، اميد بيشتري ميتوان ازآنها داشت.
آقاي صالح گلشن ، مدير عامل كانون ازدواج آسان با اشاره به اينكه ؛ طي 14 سال فعاليت دراين زمينه بيش از 200 هزار ازدواج توسط اين كانون انجام شده است ، ميگويد: به اين ترتيب متقاضيان مختلفي از اقشار مختلف بدون هراس از خدشه وارد شدن به شان وآبروي خود ؛ از خدمات 80 شعبه در سراسر كشور وحتي خارج از كشور ؛ بهره مند شده اند. زيرا اين خدمات بدون هياهو وتبليغ و اسم ورسم صورت ميگيرد.
وي با ناكافي بودن تلاشها براي گسترش ازدواج سالم وپايدار جوانان در كشور اظهار ميكند: ازدواج با چندين چالش روبه روست كه ميتوان به وضعيت اشتغال ومسكن جوانان اشاره كرد. بنابراين براي حل مشكلات جوانان همه بايد جهادگونه وارد ميدان شوند. چنانچه رسانه ملي روزي چند دقيقه دراين زمينه برنامه تخصصي داشته باشد وبا حضور كارشناسان به اين مباحث بپردازند . البته در فرصت مناسب نه در زمانهاي مرده يا اواخر شب كه تمام فيلمها وسريالهايش را نشان داده است. مساله ديگر اينكه ، بايد تلاش شود به دور از آيين نامه ها ومصوبها و چالشهاي اداري ؛ دغدغه جوانان راداشت . زيرا دشمن ما ازهمين چالشها وغفلتها سو استفاده ميكند اين درحاليست كه ما با چند حركت لاكپشتي درقالب همايش ونمايش ميخواهيم اين مشكل اساسي را حل كنيم. به اعتقاد من ما امروزه همه تكليف داريم تا جوانان را از مشكلات وآسيبها حفظ كنيم . اما گاه همين بخشنامهها وتبصره ها دست وپا ي دلسوزان را ميبندد.