نماي اول
پيرمرد هنوز به پيچ کوچه نرسيده که هياهوي کشمکش چند نوجوان او را برمي گرداند. پسرهاي محله با هم گلاويز شده اند و با خشم و سروصدا به هم مي پرند. پيرمرد سعي مي کند آن ها را جداکند. چند سر از ميان پنجره هاي خانه هاي نقلي خود نمايي مي کند. پيرزني از چارچوب پنجره کهنه اي سرک مي کشد و مي گويد: باز هم تابستان شد و مشکلات شروع شد. کاش اين مدرسه ها شبانه روزي بود! ...
پيرمرد همچنان در گيرودار مشت و گرد و خاک در تقلاي جدا کردن جوانان است.
- بابا! همديگه رو ول کنيد... بريد پي کسبي، کاري... الان شما بايد يه زندگي رونون بديد...
نماي دوم
با خوشحالي ورقهاي چک پول را به صادق نشان مي دهم.
ديگه درست شد، 450 هزار تومنه. فردا مي رم موتورسيکلت رو مي خرم... بعد با هم حسابي توي شهر مي چرخيم...
صادق لبخند مي زند و مي گويد: اما اگه يه ماشين بود خيلي بيشتر حال مي داد. هردو سوار ماشينمون مي شديم و کورس مي ذاشتيم... اصلا مي رفتيم اون بالا بالا ها با ماشينهاي آخرين مدل کورس مي ذاشتيم...
نماي سوم
خورشيد خودش را روي زمين پهن کرده است. زن در اتاق را باز مي کند و بالاي تخت صورتي رنگ گوشه اتاق مي ايستد.
- بلند شو آتنا! بلند شو... ظهر شد بابات الان مي ياد... از ديروز هيچي نخوردي بلند شو...
دخترک با خشم سرش را از زير ملحفه بيرون مي کشد و مي گويد: تا برنامه سفرمون عوض نشه هيچي نمي خورم... هيچي...
با بغض ادامه مي دهد: پارسالم رفتيم سنگاپور، امسالم مي خواين برين اونجا... «سوگند» و خانواده شون امسال مي رن تور اروپا... من ديگه پيش بچه ها خجالت مي کشم...
داستان کشدار تابستان
گرچه بنابر آخرين آمار ها، ميزان جمعيت جوان ما از سال جاري سير نزولي خواهد داشت اما به اين وضعيت نمي توان چندان خوشبين بود زيرا طي پنج سال آينده بيش از 17 ميليون نفر از جمعيت کشور را جوانان تشکيل خواهند داد. بنابراين باز هم شاهد تکرار داستان تابستان و روزهاي کشدار آن براي اين گروه، خانواده ها و جامعه خواهيم بود. داستاني که اغلب با ناخشنودي مخاطبان تمام مي شود.
«جواد -س» 17 ساله با بي ميلي درباره روزهاي تابستاني اش مي گويد: روزهاي ما که باهم فرقي ندارد! هرسال برنامه ها تکرارمي شود. يک کلاس ورزشي و يک کلاس درسي؛ البته امسال به خاطر کنکور، کلاسهاي مربوط به درس و دانشگاه جدي تر شده است.
«پرستو- الف» مادر دو جوان است. او نيز چندان خشنود نيست و مي گويد: براي مادران کارمند، تابستان و تعطيلات، مصيبت است. بايد طوري برنامه ريزي کنيم که بچه ها با سلامت از اين روز ها و برنامه ها بهره ببرند. از اين رو بيشتر کلاس ها را يک روز درميان قرار مي دهم و ترجيح مي دهم هر دو فرزندم، برنامه مشابهي داشته باشند. هرچند بار ها پيش آمده که آن ها از برنامه خودشان راضي نبودند، اما ما ناچاريم درانتخاب خود محدود تر عمل کنيم.
شما ما را درک نمي کنيد!
مادر است. اين را مي توان از حرف هايش فهميد؛ ما که از جووني مون هيچي نفهميديم... هيچ توقعي هم نداشتيم... اما بچه هاي حالا چپ مي رن راست مي رن مي گن ما جوونيم... شما ما رو درک نمي کنين. براي ثبت نام دو تا کلاس تابستوني بايد چندين هزار تومن پول بديم. با احترام سرويس بگيريم، ببريم، بياريم، هنوز هم مي گن کمه... از صبح تا شب صدتا کلاس و برنامه دارن، باز مي گن: حوصله ام سر رفته حالاچي کارکنم؟...
بر اساس يافته هاي بين المللي و استاندارهاي جهاني، ميزان اوقات فراغت جوانان در طول يک سال، 80 روز است که نسبت به 20 سال گذشته 6 درصد افزايش داشته است. اما نگاهي به آمار تعطيلات رسمي کشورمان نشان مي دهد، ما جزو رکوردداران تعداد بالاي تعطيلي در جهان هستيم.
حداقل 100 روز تعطيلات تابستان بعلاوه 22 روز تعطيلات رسمي، عدد 122 روز را نشان مي دهد که خيلي بالاتر از استاندارد جهاني است. کشورهايي مثل مصر، اروگوئه، برزيل و بنگلادش پس از ما قرار دارند.
«جواد آرين منش» عضو کميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي با تاکيد بر اينکه در جامعه ما، به ضرورتِ مديريت و سياستگذاري و برنامه ريزي منسجم براي غني سازي اوقات فراغت جوانان کمتر توجه مي شود، مي گويد: در برنامه ريزي ها بايد تعريف دقيقي از زمان فراغت داشت. با اين نگاه ديگر برنامه ريزي براي اوقات فراغت منحصر به تابستان و دانش آموزان نخواهد بود بلکه، بايد براي تمام ايام سال افراد جامعه برنامه ريزي کرد. به اين ترتيب متناسب با امکانات و شرايط اجتماعي، زمان فراغت افراد ساماندهي مي شود.
«آرين منش» در گفتگو با خبرنگار ما مي افزايد: درباره اوقات فراغت تابستاني جوانان نيز بايد گفت: اين زمان مي تواند فرصتي براي آموزش و پرورش غير رسمي محسوب شود. بنابراين بايد به منظور اثربخشي بيشتر، بر تنوع، جذابيت و کارآمدي آن تاکيد شود. به اعتقاد من برگزاري اردوههاي جهادي به دليل نقش سازندگي آن ها قابل توجه است، زيرا جوانان ضمن گذران اوقات خود، حرفه و فعاليتي را تجربه مي کنند که مي تواند براي آينده آنها مؤثر باشد.
افزايش آسيبهاي اجتماعي در تابستان
«دکتر ابهري»، آسيب شناس اجتماعي نيز با هشدار نسبت به افزايش 15 تا 20 درصدي آسيبهاي اجتماعي در تابستان معتقد است: هميشه براي برنامه غني سازي اوقات فراغت، بودجه قابل توجهي در نظر گرفته مي شود ولي ضعف بزرگ ما، در مديريت و کار شناسي برنامه هاي اوقات فراغت است. اين متخصص علوم رفتاري تأکيد مي کند: ضعف ديگر ما تهيه برنامه هاي يکسان براي سراسر کشور بدون توجه به شرايط اقليمي و ويژگي هاي فرهنگي است.
اين استاد دانشگاه با اشاره به حضور 22 سازمان و نهاد در زمينه برنامه هاي فرهنگي و پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي مي افزايد: مشکل اساسي ما نداشتن کار شناس و برنامه ريز در زمينه غني سازي اوقات فراغت جوانان است؛ وقتي مشکل ما در اين زمينه حل مي شود که به تربيت نيروهاي مورد نياز بپردازيم.
«آرين منش» نيز در خصوص برنامه ريزي کلان در اين زمينه مي گويد: اميدواريم وزير ورزش و جوانان که هنوز هم معرفي نشده، با شناخت کافي نسبت به مساله جوانان و مطالعه در اين عرصه در ساماندهي مسايل جوانان و دانش آموزان نظير اوقات فراغت، برنامه ريزي داشته باشد.