با رونق گرفتن بازار ادغامها در ساختار اجرایی کشور ؛ سازمان بهزیستی نیز از این موج بی نصیب نمانده وهراز گاهی اخباری در خصوص ادغام این سازمان با وزارتخانه ها وحتی سازمانهای دیگر شنیده می شود . حتی صحبت از الحاق برخی بخشهای بهزیستی به سایر نهادها می شود .
درهمین زمینه نصیری قیداری عضو کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی :می گوید : اخیرا بحث ادغام سازمانها ووزارتخانه ها ا به طور گسترده مطرح می شوداماهنوز نتیجه ای نداشته است وباید منتظر ماند.البته سعی شده در این ادغامها بین هریک ازمواردقابل بررسی ؛ وظایف ومسولیتهای مشترک لحاظ شود .از همین رو گاه مطرح می شود که بخشهایی از یک نها ددر سازمان دیگری ادغام شودیا کل سازمانی به وزارتخانه ای ملحق شود.
وی در ادامه به ادغام بهزیستی در صندوقهای بیمه اشاره کرده ومی افزاید: با توجه به مباحثی که درکمیسیون تلفیق انجام گرفته هنوز به نتیجه مشخص وقابل بیانی دراین زمینه نرسیده ایم واین مقوله نیاز به تلاشهای کارشناسانه دارد. بنابراین بحث ادغام سازمان بهزیستی با صندوقهای بیمه در حدپیشنها دی ابتدایی است که نیازمند بررسی وتحقیق همه جانبه است .
حذف سازمان بهزیستی
دکتر محمد کمالی استاددانشگاه نیز می گوید : شایعه هایی که درباره ادغام بهزیستی مطرح می شود گاه بسیار اسفناک است . چنانکه شنیده می شود قرار است بخش اجتماعی بهزیستی به کمیته امداد واگذار شود یا قسمت توانبخشی ان به وزارت بهداشت ملحق شود .زمانی نیز گفته می شود قرار است به طورکلی سازمان بهزیستی به وزارت بهداشت ادغام شود. این رویه نیز با توجه به نگاه پزشک سالارانه در برنامه ریزیهای این وزارتخانه قابل تامل است زیرا با این نگاه به حوزه های متعدداجتماعی بهزیستی این مسایل ، دربرنامه های وزارتخانه بهداشت جایگاهی دست چندمی خواهند داشت و این به حذف بهزیستی می انجامد. بنابراین در صورت هرگونه ادغام ، مددجویان صدمه
می بینند .
این عضو هیات علمی دانشگاه اضافه میکند : وزارت کار قلدر است از این رو وزارت رفاه را در ان ادغام میکنیم . درحالیکه وزارت رفاه متولی یکی از طرحهای کلان وملی کشور یعنی طرح هدفمندی یارانه هاست ولی این ادغامها انجام می شود.همچنین بیان می شود که قرار است سازمان بهزیستی در صندوقهای بیمه ادغام شود .این درحالیست این صندوقهاخود دچار چالشند و گفته می شود که درحال ورشکستگی می باشند همچنین با توجه نقش حمایتی بهزیستی از مددجویان نمیتوان آنها را وارد زیر مجموعه خدمات بیمه ای کرد .چرا که درحوزه بیمه ها ابتدا هزینه ای دریافت کرده وسپس خدمات میدهند حال آنکه گروههای مددجو به دلیل عدم توانایی پرداخت چنین هزینه هایی ، نیازمند نگاه حمایتی هستند . بنابراین ضروری است که در برنامه ریزیها ازجمله ادغامها بررسیهای عمیق علمی صورت بگیرد و به تجربیات ودانش جهانی دراین مسایل نگاه شود.
* موازی کاری و برنامه ریزهای غیر علمی
زمانی که بحث ادغام سازمان یا نهادی مطرح می شود ؛ به دنبال خود این تصور را ایجاد میکند که این روند ناشی از ضعف دستگاه مزبور رخ داده است ؟ ایا کارنامه چندین ساله بهزیستی ؛ این نظر را تایید میکند؟
نصیری قیداری نماینده مجلس شورای اسلامی دراین باره اظهار میکند: درموضوع ادغام مساله ضعف دستگاه یا وزارتخانه ای مطرح نیست . بلکه ادغامها بر هم سنخی وهمسویی دستگاهها و برمسایل زیر ساختی تاکید دارد .سازمان بهزیستی نیزسالها تلاش قابل توجهی داشته وبا دشواری مسولیتها موثر عمل کرده است . بنابراین علت عمده طرح مقوله ادغام ، اشتراک وهمپوشانی وظایف ومسولیتها ، کاهش تصئدیگری دولت ودر استای اصل 44 قانون اساسی و قانون خدمات کشوری است.
دکتر حسن علم الهدایی استاد دانشگاه با تاکید بر سلامت ورفاه اجتماعی در دنیای امروز می گوید: سازمان بهزیستی قطاری است که جاماندگان اجتماع را سوارکرده وخدمت می دهد درحالی که خود نقشی در پدید امدن این گروههای مددجو نداشته است .
همچنین به اعتقاد من ،اگر عملکرد این سازمان در حال حاضر ضعیف تصور می شود از یک سو به دلیل وجود نهادها وموسسات بسیاری است که با کارکرد موازی وحتی ناقص و غلط باعث بروز مشکلات شده وتوان بهزیستی را برای انجام امورووظایف خود گرفته اند . از سوی دیگر در برنامه ریزیهای سازمان بهزیستی باید از دیدگاههای صاحبنظران بهره مند شد تا نتایج سودمندی حاصل شود.
وی باتاکید براینکه هدف بانیان این سازمان ، ایجاد نهادی مستقل و کار امد برای ارتقا رفاه اجتماعی مددجویان بوده اظهار میکند : با ادغام سازمان بهزیستی مشکلی حل نمی شود چند سالی است که شاهد تغییرات ساختاری وتشکیلاتی در بهزیستی هستیم اما تاثیرچندانی نداشته است . بنابراین اگر به دنبال تغیییرات موثر هستیم باید این تحولات برمبنای علمی وکارشناسی باشد .
دکتر کمالی نیز در این باره می گوید: : اغلب ادغام زمانی انجام می شود که عملکرد مجموعه ای توام با ضعف و--نا کار آمدی است ازهمین رودر دولتهایی که براساس اصول علمی کار میکنند ؛ ادغام به عنوان آخرین گزینه انتخاب میشود . در واقع ادغامها پس ازبررسی وضعیت نهادها ، تایید نا کار امدی انان وتوجه به سنخیت دستگاهها انجام می شود.
این استاد دانشگاه می افزاید: سازمان بهزیستی چوب اجتماعی بودنش را میخورد. چراکه ، مسایل بهزیستی مقوله هایی سهل وممتنع هستند از این رو از نگاه آنانی که دستی بر آتش دارند و از دور نظاره گر مسایل هستند ؛ مسایل اجتماعی پدیده هایی ساده ای می باشند . بنابراین افرادی مدعی فعالیت در این حوزه هستند که توجهی به مسایل این عرصه ندارند . از این رو با ندانم کاریهای وعدم ارایه اصول علمی در برنامه های اجتماعی باعث شده اند در بسیاری از متغییرها و شاخصهای اجتماعی تنزل کنیم . این افراد پدیده ها ی اجتماعی را از دور میببنند وتصورمیکنند هر کسی که حتی علم وتخصصی دراین حوزه ندارد میتواند این عرصه را اداره کند . بنابراین ساده ترین نگاه که همان انجام پرداخت مستمری است را پیش میگرند .این تصور سالها شکل گرفته که اگر مستمری وپولی پرداخت شود مشکلات حل می شود. درحالی که وضعیت مسایل اجتماعی چنین نیست . از همین رو ، بسیاری از برنامه هایی که مطرح می شود از عدم شناخت بهزیستی و مسایل ان حکایت دارد.