چندي پيش رئيس مركز مديريت بيماريهاي غير واگير وزارت بهداشت در گفتگو با مهر از احتمال ورود مجدد ويروس فلج اطفال به كشور خبر داد وگفت: با توجه به اينكه كشورمان با كشورهاي پاكستان و افغانستان همجوار است و احتمال ورود مجدد ويروس اين بيماري به كشور وجود دارد، هدف بر اين است تا بتوانيم سطح ايمني كودكان زير پنج سال را بالا ببريم.
وي با اشاره به اينكه از سال 2000 تا 2011 هيچ موردي از بيماري فلج اطفال در كشور مشاهده نشده است، افزود: در سال 1990 سازمان جهاني بهداشت برنامه ريشه كني فلج اطفال را به عنوان الگوي موفق به كشورهاي ديگر توصيه كرد و آن را در دستورالعمل اجرايي تمامي كشورها قرار داد و تمامي كشورها متعهد شدند تا اين بيماري را در سطح جهان ريشه كن كنند.
دكتر محمد مهدي گويا با بيان اينكه ريشه كني اين بيماري در كشور يك معجزه به شمار مي آيد، خاطرنشان كرد: اگر لحظه اي در امر پيشگيري از بيماري فلج اطفال، كوتاهي شود، ممكن است شاهد ابتلاي همه گير اين بيماري در كشور باشيم و اين امر خسارتهاي سنگين بهداشتي و اقتصادي را به نظام سلامت و مردم تحميل خواهد كرد.
هنوز به 100 درصد نرسيده ايم
دكتر امير حسين قاضي زاده هاشمي، عضو كميسيون بهداشت ودرمان مجلس شوراي اسلامي نيزدراين باره به گزارشگر ما گفت: از آنجا كه در كشورهاي منطقه اين بيماري ريشه كن نشده وما در مجاورت كشورهاي پرخطر افغانستان وپاكستان قرار داريم، همچنين از طرف ديگر سطح پوشش واكسيناسيون دركشور ما 95 درصد بوده وهنوزبه 100 درصد نرسيده است، به طور طبيعي امكان ابتلا وجود دارد اما اينكه به طور قطع ويقين احتمال ورود مجدد ويروس را پيش بيني كنيم، مقدور نيست، اما باتوجه به وجود منابع آلودگي وشرايط آن امكان ورود مجدد ممكن مي باشد.
دكتر سيد محسن زهرايي رئيس اداره بيماريهاي قابل پيشگيري با واكسن وزارت بهداشت در همين باره به گزارشگر ما اظهار كرد: زماني كه صحبت از احتمال ورود ويروس فلج اطفال مي شود، اين احتمال خطربا توجه به سفرها وترددهاي جهاني براي تمام كشورها وجود دارد. زيرا تا زماني كه اين بيماري درتمام كشورهاي دنيا ريشه كن نشود، امكان انتقال وجود دارد. اما از آنجا كه ما در مجاورت دو كشور افغانستان و پاكستان قرارداريم كه همراه با كشورهاي هند و نيجريه نتوانسته اند اين بيماري را ريشه كن كنند، ناچاريم با اقدامها و تدابيري نظير واكسيناسيون تكميلي، سطح ايمني كودكان را در بالاترين حد قرار دهيم. از اين رو، در مناطقي كه بنابر دلايلي پوشش واكسيناسيون كودكان با ضعف مواجه است، نياز به اجراي هرساله اين عمليات احساس مي شود.
رئيس اداره بيماريهاي قابل پيشگيري با واكسن وزارت بهداشت با اشاره به اينكه طي 10 سال گذشته هيچ مورد از ابتلابه انواع فلج اطفال در كشور مشاهده نشده، اظهارداشت: سازمان بهداشت جهاني مناطق دنيا را از لحاظ وضعيت سطح ايمني طبقه بندي كرده است كه كشور ما به دليل مجاورت با افغانستان وپاكستان والبته تردد قانوني وغير قانوني قابل توجه اتباع اين كشورها؛ در طبقه متوسط ارزيابي مي شود.
لزوم مداخله در كشورهاي پرخطر
باتوجه به آنچه كه مطرح شد، اين پرسش طرح مي شود كه «چگونه مي توان احتمال ورود مجدد ويروس را كاهش داد؟»
دكتر قاضي زاده در پاسخ اظهار داشت:درحال حاضر پديده هاي حوزه وبهداشت وسلامت، مقوله اي كشوري محسوب نشده ومنطقه به شمار مي آيد، چنانكه براي كاهش صدمات ريزگردها در كشور بايدبه راه حلي در عراق وساير كشورهاي منطقه انديشيد. وضعيت ابتلا به فلج اطفال نيز اينگونه است، براي كنترل ومهار آن بايد به يكسري مداخلات وتعاملها در كشورهاي پرخطر اقدام كرد، زيرا امروزه نمي توان براي خاك و آب و ترددها مرزي كشيد.
دكتر زهرايي نيز با اشاره به اينكه، درحال حاضر ابتلا به بيماريهاي واگير محدود به مرزهاي جغرافيايي نيست، خاطر نشان كرد: با توجه به اينكه هنوز هم برخي كشورها نتوانسته اند در برنامه هاي ريشه كني فلج اطفال موفق باشند، اين مسأله وظيفه ساير كشورها را سنگين تر مي كنند، زيرا اين كشورها بايد با تدبير وهوشمندي، دستاوردهاي چندين ساله خود را در پوشش بالاي ايمني حفظ كنند، بنابراين ريشه كني ومصونيت كامل از اين بيماري منوط به تلاشهاي نظام بهداشت وسلامت كشورهاي در معرض خطر است.
كاهش 95 درصدي ابتلا به فلج اطفال
شواهد موجود در سالهاي اخير حاكي از آن است، سازمان بهداشت جهاني وكشورهاي متعدد كارزار جدي را براي ريشه كني بيماري فلج اطفا ل آغاز كرده اند، چنانكه به دنبال اين تلاشها؛ درحال حاضر بنابرمطالعات سازمان بهداشت جهاني؛ 95 درصد از موارد ابتلا به فلج اطفال كاسته شده است و نظام سلامت كشور مانيزازاين تلاشها به دور نبوده است.
دكتر زهرايي با اشاره به اينكه در سال جاري 850 هزار كودك تحت پوشش ايمن سازي تكميلي فلج اطفال قرار گرفتند، در زمينه ضرورت واكسيناسيون تكميلي اظهار داشت: به طور كلي از اهداف عمده سازمان بهداشت جهاني وكشورهاي دنيا، ريشه كني اين بيماري است، از همين رو سعي مي شود با اقدامهايي سطح ايمني كودكان رابه عنوان گروههاي در معرض خطر افزايش دهند. براي دستيابي به اين هدف؛ برنامه هاي واكسيناسيون معمولي پاسخگو نيست وكفايت نمي كند. از همين رو، عمليات واكسيناسيون تكميلي همه ساله اجرا مي شود. البته بايد خانواده ها دقت كنند، انجام برنامه تكميلي واكسن فلج اطفال هيچ منافاتي با برنامه معمولي واكسيناسيون ندارد و هيچ كدام از اين دو واكسيناسيون را نبايد با تأخير انجام داد. حتي اگر چهار روز پيش كودك واكسيناسيون معمولي شده ويا قرار است هفته آينده واكسن فلج اطفال عادي خودش را بزند؛ بايد در برنامه واكسيناسيون تكميلي نيز شركت كند.
وي همچنين درزمينه اجراي عمليات واكسيناسيون تكميلي گفت: اين عمليات در مناطق گرمسيري نيمه جنوبي كشور به دليل گرماي هوا، در فصل زمستان انجام مي شود .از اين رو، در دي ماه واواخر بهمن سال گذشته شاهد اجراي اين عمليات در مناطق جنوبي كشور بوديم. همچنين در مناطق نيمه شمالي كشور اين عمليات در دو نوبت درحال اجراست.